مشروطیّت یکصدوبیست ساله ایران: تجربه ناکام یا تجربه ناتمام؟جواد عبّاسی 13مرداد 1405https://t.me/his…
انتشار: 2026/08/04 06:45 UTCدریافت: 2026/08/06 19:42 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 19:42 UTC
مشروطیّت یکصدوبیست ساله ایران: تجربه ناکام یا تجربه ناتمام؟جواد عبّاسی 13مرداد 1405t.me/historyandlife%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%… (مرداد 1405) مشروطیّت ایران صدوبیست ساله شده است. در باب انقلاب مشروطه ایران و دستاوردهای آن بسیار گفته و نوشته شده است و دیدگاههای گوناگونی در میان است. برخی آن را برگی از کارنامه افتخارات ایران و ایرانیان در مقایسه با بسیاری از کشورها و ملّتها، بخصوص در جهان اسلام و آسیا دانستهاند و برخی به آن به دیده یک تجربه ناکام نگریستهاند؛ برخی، با نگرشی کوتاهمدّت، آن را تجربهای تمام شده و ناکام در نظر گرفتهاند و برخی با نگاه بلندمدّت، آن را تجربهای ناتمام و همچنان در جریان دانستهاند. وضعیّت اسفبار کنونی اداره کشور و ضرورت گذر از آن نیز پرسشها در مورد نسبت این وضعیّت با میراث مشروطیّت و بازخوانی آن را ضروری و برجستهتر کرده است. در این میان آنچه با نگاهی تاریخی و در نظر داشتن موقعیّت خاص جغرافیایی -- تاریخی ایران (و تأثیرات جدّی تحولات جهانی) و تجربههای ناگزیر سیاسی – اجتماعی و فرهنگی داخلی میتوان گفت این است که تأخیر در عملی شدن کامل آرمانهای مشروطیّت (حاکمیّت واقعی مردم، آزادیهای اجتماعی، عدالت و ...) در ایران تا حدّ زیادی قابل درک است؛ مشروطیّت ایرانی برای چند دهه به تواتر دچار خودکامگی سیاسی شد (از جمله در دهههای 1310 و 1350-1340) و سپس در نیم قرن اخیر در دام خودکامگی مذهبی (مشروعهگرایی) افتاد و زمینگیر شد. در چنین شرایطی است که میتوان با پشت سر گذاشتن این تجربههای گاه پرهزینه و حتی خونبار (آخرین مورد، کشتار هزاران نفر از مردم در دیماه 1404 و جنگ پیامد آن) و با نگرشی روندی- تکاملی، دستمایهای برای گام برداشتن در مسیر عملی شدن آرمانهای بنیادین مشروطیّت فراهم آورد. براساس تجربه تاریخی پسامشروطه، افزایش آگاهی ملّی، مدارای فکری و دوری گزیدن از هیجانات و احساسات در کنشگریهای سیاسی – اجتماعی میتواند در طی سریعتر و کمهزینهتر این مسیر راهگشا باشد. مشروطیّت در کانال تاریخ و زندگی:آیا تاریخ تکرار میشود؟؟ / اسفند 1400:t.me/historyandlife/783%D8%A7%D9%86%D9%82… مشروطیّت و کارنامه آن در کتاب درسی تاریخ معاصر ایران چاپ سال 1378 (کتابی که تنها برای یک بار چاپ شد) / مرداد 1402:t.me/historyandlife/1816%D9%85%D8%B1%D8%A… پرحادثه و مسئولیّت تاریخی ایرانیان / 28 مرداد 1403:t.me/historyandlife/2602%D9%85%D8%B1%D8%A… مشروطه، شیخ فضلالله نوری و امروز ما / مرداد 1404:t.me/historyandlife/3398 #مشروطیت#نگرشها#درسهایتاریخی
