موافقان جنگ و مخالفان جنگ برخی از فلاسفه بزرگ در گفتگوها یا نامه ها یا کتابهای خود اشاراتی به پدید…
انتشار: 2026/07/19 12:27 UTCویرایش: 2026/08/01 00:06 UTCدریافت: 2026/08/01 00:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:06 UTC
موافقان جنگ و مخالفان جنگ برخی از فلاسفه بزرگ در گفتگوها یا نامه ها یا کتابهای خود اشاراتی به پدیده جنگ هم داشتند که در ادامه آنرا بطور خلاصه در دو گروه موافق و مخالف بررسی میکنیم.🔖 نکته مهم: قبل از خواندن نظرات این متفکران ابتدا توجه داشته باشید که آنها موافق خونریزی یا ویرانی نبودند؛ بلکه آنها جنگ را از زاویه ساختارگرایانه، کارکردی، تاریخی، روانشناختی یا اگزیستانسیال، تکاملی، سیاسی، جامعهشناسی، اخلاقی، دینی و غیره نگاه و تحلیل کردند و این در مورد اکثر آنها به معنای جنگ طلب بودن نیست. کانال مخفیگاه سعی کرد تا تنوع حداکثری را در نگاه فیلسوفان موافق در نظر بگیرد و رعایت کند.بخش اول🔻فیلسوفان موافق جنگ:1- فریدریش هگل: این فیلسوف بزرگ تندترین مدافع فلسفی جنگ است. او باور داشت صلح طولانیمدت ملتها را فاسد، مادیگرا، خودخواه، تنبل و دچار جمود میکند. جنگ از نظر او مانند وزش باد بر روی دریاست که مانع از گندیدن آب میشود و روح اخلاقی ملتها را زنده نگه میدارد. هگل میگوید جنگ به انسانها یادآوری میکند که داراییها و حتی زندگی مادی آنها مطلق نیستند.2- ایان موریس: او میگوید جنگ «کاتالیزور نوآوری تکنولوژیک» است یعنی بدون فشار مرگبار جنگ، بشر هرگز انگیزهای برای جهشهای بزرگ تکنولوژیک در زمان کوتاه نداشت.3- گئورگ زیمل: زیمل استدلال میکند که جنگ، برخلاف ظاهر ویرانگرش، نیروی به شدت انسجامبخش است. جنگ با یک دشمن خارجی، اختلافات داخلی یک جامعه را کم میکند یا از بین میبرد، پیوندهای برادری و همبستگی را میان اعضای یک ملت به اوج میرساند و ساختار درونی دولت را محکم میکند. از نظر او، جامعهای که هیچ تضاد یا جنگی را تجربه نکند، پویایی خود را از دست داده و دچار فروپاشی ساختاری میشود.4- والتر بنیامین: او جنگ را بنیانِ پنهان و ناگزیرِ حقوق مدرن میداند. البته بنیامین مدافع جنگ نیست، اما نگاهی افشاگرانه به آن داشت. از نظر او، پشت هر صلح و قانونِ بهظاهر عادلانهای، پیروزی در یک نبرد و خشونتی پنهان شکل گرفته است.5- هانری برگسون: او جوامع بشری را به دو دسته «بسته» و «باز» تقسیم میکند و میگوید جوامع بسته (ساختار قبیلهای و سنتی) برای بقای خود ذاتاً به پدیده جنگ وابستهاند. از دید او جنگ نیروهای خلاق پنهان در تمدنها را بیدار میکند و شوکی به رخوت جوامع وارد میسازد.6- توماس هابز: او موافق جنگ نیست اما معتقد است در شرایط طبیعی، جنگ، «وضعیت پیشفرض» بشریت است و انسانها ذاتاً به دنبال منفعت و قدرت هستند اما نبود یک حکومت مرکزی کارآمد و مقتدر نیز موجب تضعیف اقتصاد و فرهنگ میشود و با تضعیف فرهنگ پدیده هایی مانند فقر، ترس، بدبینی، خشم و حیوانیت بروز میکنند و جنگهای مداوم شکل میگیرد. از دیدگاه هابز صلح یک قرارداد مصنوعی است7- توماس آکویناس: او استدلال میکرد که جنگ نه تنها همیشه گناه نیست، بلکه اگر به شرط برقراری عدالت و مجازات ظالمان و بدکاران انجام شود، امری مقدس و عادلانه است.8- فریدریش نیچه: وی معتقد است جنگ انرژی های سرکوب شده جامعه را آزاد میکند او صلحطلبی مطلق را نشانه ضعف میداند، جنگ و سختی را بستر رشد شجاعت و اراده معطوف به قدرت میداند. نیچه میگوید یک هدف خوب جنگ را مقدس نمیکند بلکه یک جنگ خوب است که هدف را مقدس میکند، و مدعی میشود جنگ و شجاعت کارهای بزرگتری نسبت به عشق به همنوع انجام دادهاند9_ هربرت اسپنسر: او اعتقاد دارد جوامع بشری مانند موجودات زنده در حال رقابت برای بقا هستند و جنگ ابزاری طبیعی است که باعث میشود جوامع قویتر، سازمانیافتهتر و باهوشتر باقی بمانند و جوامع ضعیف و ناکارآمد از بین بروند یا اصلاح شوند.10- نیکولو ماکیاولی: او که به «پدر علم سیاست» مشهور است، صلح پایدار را یک توهم و جنگ را ابزار اصلی بقای قدرت میدانست. ماکیاولی معتقد بود جنگها هرگز از بین نمیروند، بلکه فقط به تاخیر میافتند؛ آن هم به ضرر کسی که آن را به تاخیر انداخته است. از نظر او، در سیاست اخلاق معنایی ندارد و این «قدرت نظامی» است که ثبات یک کشور را تضمین میکند؛ تا جایی که یک حاکم نباید هیچ هدف و فکری جز جنگ و انضباط نظامی داشته باشد.___📝 چنانچه نام فیلسوف مورد علاقه خودتان را در این لیست ندیدید باید صبر کنید تا پست بعدی کانال مخفیگاه که در آن به استدلال فیلسوفان و متفکران بزرگی پرداخته شد که مخالف جنگ هستند. پس همچنان با ما همراه باشید...شما در لیست موافقان (پذیرندگان) جنگ با نظر کدام فیلسوف هم عقیده هستید و با کدام مخالف هستید؟کانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
پستهای تلگرام — مخفیگاه
اجرای مدرن و بیکلام در سبک بلوز/ آرانخوئز اثر خواکین رودریگو+ با تنظیم و اجرای گیتاریست برجسته کارلوس سانتانا (عضو تالار مشاهیر راک اندرول و یکی از برترین نوازندگان تاریخ موسیقی)کانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
آرانخوئزای سرزمین رؤیاهاای سرزمین عشق هاامروز، از توجز برگهای پژمردهچیزی باقی نمانده است ...قطعه باکلام / آرانخوئزاثری از خواکین رودریگوبا صدای جادویی سارا برایتمناجرا: ارکستر سمفونیک لندنکانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
این تندیس خواکین رودریگو آهنگساز اسپانیایی است که در سه سالگی بینایی خود را از دست داد، رودریگو پیانیست بود اما خالق برخی از معروفترین قطعات ساخته شده برای گیتار است از جمله "کنسرتو د آرانخوئز" که جزو مشهورترین آثار موسیقی جهان است.🎧 در ادامه چند اجرای متفاوت از این اثر را با هم میشنویم، همچنان با ما در کانال مخفیگاه همراه باشید ...____+ سالها نظریه های مختلفی درباره منبع الهام موومان دوم این اثر مطرح بود (از جمله بمباران گرنیکا در ۱۹۳۷) اما سرانجام پس از نیم قرن سکوت "ویکتوریا" همسر رودریگو در سال ۱۹۹۲ افشا کرد همسرش موومان دوم را در اثر اندوه از دست دادن فرزندشان خلق کرده بود.📸 عکس: تندیس رودریگو موسیقیدان فقید اسپانیایی در شهر روزاریو (زادگاه چه گوارا) در آرژانتینکانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
در پنج قرن گذشته از زمانی که دستگاه چاپ گوتنبرگ خواندن کتاب را به یک سرگرمی عمومی تبدیل کرد، ذهن خطی ادبی در کانون هنر، علم و جامعه قرار داشته است. این ذهن نکتهبین و انعطافپذیر در واقع ذهن خلاق در رنسانس، ذهن خردگرای روشنگری، ذهن مبتکر انقلاب صنعتی و حتی ذهن ویرانگر مدرنیسم بوده است. اما دیگر چیزی نمانده این ذهن به تاریخ بپوندد ...#نیکولاس_کارکتاب: اینترنت با مغز ما چه می کتد؟ترجمه: محمود حبیبیکانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
♻️ مناظره اینشتین و تاگور / تقابل فیزیک و فلسفه؛ تا ساعاتی دیگر در مخفیگاه ... کانال مخفیگاه: @makhfigah_channelمناظره اینشتین و تاگور(علم و فلسفه) * در این بخش از برنامههای کانال مخفیگاه و بهعنوان آخرین قسمت از سری مطالب آشنایی با تاگور، شاعر و فیلسوف هندی، از مهمترین بخشهای تبادل اندیشه در تاریخ جهان، بین ۲ برنده جایزه نوبل فیزیک و ادبیات را در ادامه خواهید خواند.____حقیقت چیست؛ آیا حقیقت نسبت به انسان مستقل است یا وابسته؟اینشتین معتقد است که «حقیقت» مستقل از وجودِ انسان و ناظر انسانی است؛ یعنی حتی اگر هیچ انسانی در جهان وجود نداشته باشد تا چیزی را درک کند، همچنان قوانینِ طبیعت، ماه و ستارهها وجود دارند و به کار خود ادامه میدهند.اما تاگور از دیدگاه فلسفی شرقی با او مخالفت کرد و گفت: حقیقت همان چیزی است که توسط ذهنِ انسانی درک و تفسیر میشود. او معتقد بود که «حقیقت» نمیتواند از «ادراک» جدا باشد؛ با این استدلال که اگر انسانی وجود نداشته باشد که معنا و حقیقتِ چیزی را درک کند، اساساً صحبت کردن از حقیقتِ آن چیزها نیز بیمعنا خواهد بود.___🗞بخشی از گفتگو:انیشتین: جهان واقعیتی مستقل از عاملِ انسانی است. حقیقت مستقل از انسان وجود دارد. من نمیتوانم اثبات کنم که تلقیِ من درست است، اما این دینِ (باورِ قلبی) من است.تاگور: حقیقتِ جهان، یک حقیقتِ انسانی است و به آگاهیِ ما وابسته است. جهانی جدا از ما وجود ندارد.انیشتین: اگر هیچ انسانی در جهان نباشد، آیا مجسمهی «آپولو» دیگر زیبا نیست؟تاگور: خیر (چون زیبایی و معنا بدون آگاهی و ادراک انسانی وجود خارجی ندارند).انیشتین: ذهن، واقعیتهایی را در بیرون از خود و مستقل از خود تصدیق میکند. برای مثال، ممکن است هیچکس در این خانه نباشد، با این حال آن میز سر جای خودش باقی میماند.تاگور: بله، آن میز در خارج از ذهنِ فردی باقی میماند، اما نه خارج از ذهنِ جهانی و مشترک. میز چیزی است که توسط نوعی آگاهیِ متعلق به ما قابل ادراک است. اگر حقیقتی کاملاً بیربط به بشر وجود داشته باشد، برای ما مطلقاً ناموجود است.انیشتین: (با تحسینِ نگاه شاعر) پس با این حساب، من از شما مذهبیتر هستم!تاگور: مذهبِ من در پیوندِ روحِ فردی با روحِ کیهانی و جهانی نهفته است.اینشتین: باورِ من این است که حقیقت از طریق فرآیندی مستقل از انسان درک میشود. برای مثال، فرض کنید قضیه فیثاغورس در هندسه که در کتابها نوشته شده است؛ آیا این حقیقت، جدا از انسان وجود دارد؟تاگور: این یک حقیقتِ ذهنِ انسانی است.اینشتین: مفاهیمِ شهودی، که شبیه به اصولِ موضوعه (آکسیومها) به نظر میرسند و مستقل از تجربه به دست آمدهاند، به گمانِ من منطقی هستند، نه ذهنیِ انسانی.تاگور: مفاهیم منطقی با «ذهن جهانی» هماهنگاند و بشر آنها را از راه آفرینش و آموزش آموخته است؛ از این رو، ذهن انسان با امری متعالی در پیوند است و از طریق شناخت خود به حقیقتِ مطلقِ اخلاق و زیبایی دست مییابد.____🔍 به طور خلاصه اینشتین به دنبال توجه به «قانون» است (چیزی که از بیرون بر ما تحمیل شده است)، اما تاگور به دنبال اهمیت به «معنا» بود (چیزی که از درون بر جهان میتابانیم)؛ این همان تضادی است که امروزه در بسیاری از مکاتب فلسفی و هنری به آن پرداخته میشود.✏️ این دیدارِ تاریخی در ژوئیه ۱۹۳۰ در خانهی انیشتین در برلین شکل گرفت. انیشتین و تاگور که در طول زندگیِ خود چندین بار با یکدیگر دیدار و گفتگوی دوستانه داشتند، در این نشستِ عمیق به چالش میان «واقعگرایی علمی» و «آگاهی انسانی» پرداختند.+ لازم به ذکر است که بخش گفتگوی تاگور/اینشتین برای درک و خوانشِ راحتتر (بر اساس منبع اصلی و بدون دخلوتصرف در مفاهیم) توسط کانال مخفیگاه خلاصه و بازنویسی شده است.کانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
85 سال قبل در چنین روزی، "تاگور" ملقب به Gurudev (پیشوای الهی) شاعر، فیلسوف و یکی از بزرگترین چهرههای فرهنگی تاریخ جهان، در سن ۸۰ سالگی درگذشت. + او نخستین آسیایی است که برنده نوبل ادبیات شد، تاگور تنها انسانی است که سرود ملی ۲ کشور (هند، بنگلادش) از…♻️ مناظره اینشتین و تاگور / تقابل فیزیک و فلسفه؛ تا ساعاتی دیگر در مخفیگاه ...کانال مخفیگاه: @makhfigah_channel
