مادرانِ زبانِ مادریفرهنگ؛ مجموعهای از اندیشهها، باورها، تلاشها ودستاوردها در محدودهی جغرافی…
انتشار: 2026/08/12 11:43 UTCدریافت: 2026/08/15 22:31 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 22:31 UTC
مادرانِ زبانِ مادریفرهنگ؛ مجموعهای از اندیشهها، باورها، تلاشها ودستاوردها در محدودهی جغرافیایی مشخص است جهت شناخت و برآورده ساختن نیازهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی که مختص آن منطقهی جغرافیایی هستند. در هر کشوری با توجه به قدمت تاریخی آن، فرهنگهای متفاوت وجود دارد. در کشور ایران نیز با توجه به ساختار تاریخی و همچنین بعنوان یکی از پایهگذاران اولیهی تمدن بشری، تنوع قومیتها و به تبع آن تنوع فرهنگی زیاد است.فرهنگ، یک امر اکتسابی است که مقبولیت اجتماعی و تحول پذیری از دیگر ویژگیهای آن است. از عناصر تشکیل دهندهی فرهنگ میتوان به ارزشها، باورها، هنر و نمادها اشاره کرد. مقولهی زبان که موضوع اصلی این نوشتار است در بخش نمادها قرار دارد که مهمترین نماد فرهنگ نیز میباشد. زبان تعاملات و ارتباطات انسانی را تسهیل می کند.در مقولهی بررسی فرهنگ بومی نیز پذیرش اولویت موضوع زبان و تعهد در دنبال کردن آن اصلی بنیادی است. باید به این واقعیت اذعان کرد که به همان اندازه که زبان تحت تأثیر تحولات فرهنگ قرار میگیرد، متقابلآ بر فرهنگ اثرگذار است.زبان بعنوان رکن اساسی فرهنگ، ارزشها و اعتقادت آن را به نمایش میگذارد. از نظر صاحبنظران این علم؛ زبان نقشه راه یک فرهنگ است.با این مقدمه میتوان بحث را در مورد فرهنگ بومی و زبان مادری اینگونه ادامه داد که تلاش سیستمهای متولی آموزش و پرورش بعنوان صاحبان قدرت و برنامه، به مدد مطبوعات و بطورکلی وسايل ارتباط جمعى برای ایجاد زبان واحد و فرهنگ واحد چشمگیر است. بعبارتی سلطهی قانونمند و غیرقابل چشم پوشی قوانین رسمی هر کشور بر طرز تفکر، نگرش و نوع شکلگیری شخصیت و هویت اجتماعی افراد، سلطهی خطمشی ارتباطات اجتماعی جامعه بر ساختار فکری فرد، تسلط چشمگیر تکنولوژی و مدرنیته بر تمامی ابعاد شخصیت افراد همگی منجر به ایجاد جو "خود کنترلی"، "تلاش برای هماهنگی و یکرنگی با جامعه" در سطح کلان و در نهایت به فراموشی سپردن اصالت فرهنگی اقوام گشته است. این موضوع کار را برای بقا زبان مادری را دشوار نموده است. اول شرط کوشش، دغدغهمند بودن است و تکیه بر ویژگی ذاتی زبان یعنی میل به رستگاری و سپس دوری از گریز زدن به موانع قانونی و غیرقانونی است. چراکه این امر بزرگترین عامل به فراموشی سپردن زبان بومی است و همچون افزودن هیزم است در تنور فراموشی هویت.هرچند اشاره به این نکته مهم است که تغییر زبان نشانهی پویایی آن و انعکاس دهندهی ارزش های در حال تغییر یک فرهنگ است که طبیعتا باید اینگونه باشد و این با حذف کامل فرهنگ و زبان متفاوت است. چراکه زبان، فرهنگ و شخصیت جامعه همواره در حال تکامل هستند.زبان مهمترین ابزار آگاهیبخشی بشر است و ابزاری است که با استفاده از آن فرهنگ ارائه میگردد. بنابراین در رابطه با حفظ و رشد زبان مادری، با استفاده از تکلم مىتوان آموزش را در مورد کودکان اجرا کرد. به استناد مطالب فوق و نیز تایید علم روانشناسی که هفت سال اولیهی عمر انسان مهمترین سالهای او در امر آموزش و یادگیریست، میتوان گفت خانوادهها و خاصه مادران میتوانند مجریان برتر حفظ، رشد و نشر فرهنگ و زبان بومی دانست.مادر با کمک عناصر فرهنگی و مخصوصا زبان مادری تجربيات و آموختههاى خود را به نسلهاى آينده منتقل میکند و از اين راه به نشر فرهنگ خود کمک کرده است.استفاده از زبان مادری، گسترش و تقویت سرمایههای معنوی این قوم را سبب مىگردد. پس بزرگترين نقش خانوادهها در امر انتقال ميراث فرهنگی آموزش زبان مادری است. آموزش نوع تکلم و طرز تعاملات اجتماعی باعث شکلگیری ارزش ها و باورها در کودک میشود و درنتیجه حس پیوند او به فرهنگش را تقویت میکند. و این امر منتج و منجر به ثبات و رشد فرهنگ و زبان مادری خواهد شد.زبان باعث ایجاد انگیزه جهت بررسی گذشته و طراحی برای آینده میشود. ایدهها(اعم از صنایع، هنر، ارزشها) براساس نیازها طراحی میشوند و اینگونه تحول فرهنگ و زبان به موازات رشد جهانی انجام میگیرد.البته لازم است به موازات تاکید بر زبان بومی به حفظ و ارتقا دیگر عناصر فرهنگ غنی نیز توجه کرد. از آن جمله است هنر موسیقی و پوشش بومی.تلاش برای غنیتر شدن موسیقی و نیز کاربردیتر نمودن پوشش از وظایف خطیر صاحبنظران این دو عرصه میباشد.که گر دو برادر نهد پشت پشت تن کوه را سنگ ماند بهمشتفرح بساطیصدای مردم لک@lakvahid

