تامین هزینههای حوادث ناشی از کار وظیفه کیست؟از دیه و مستمری فوت تا غرامت ازکارافتادگی و هزینههای…
انتشار: 2026/07/22 14:30 UTCدریافت: 2026/08/15 03:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:27 UTC
تامین هزینههای حوادث ناشی از کار وظیفه کیست؟از دیه و مستمری فوت تا غرامت ازکارافتادگی و هزینههای درمانی؛ مسئولیتهای مالی حوادث کار در ایران چگونه تقسیم میشود؟مسئله حوادث ناشی از کار یکی از مباحث مهم و حساس در حوزه کار و تامین اجتماعی است که در صورت بروز آن ممکن است برای کارگر صدمات جسمی و روحی فراوان به دنبال داشته باشد.تبعات اجتماعی و اقتصادی حوادث ناشی از کار بر کسی پوشیده نیست و کشورهای مختلف مقررات و سیاستهای سخت گیرانه ای برای پیشگیری از حوادث ناشی از کار به کار گرفته اند.در ایران متاسفانه بروز حوادث ناشی از کار بالاتر از استاندارد جهانی است و این وضع سال به سال بدتر می شود. آمارهای مختلف از جمله آمار ارائه شده از طرف سازمان تامین اجتماعی نشان می دهد که در چند سال اخیر حوادث ناشی از کار رشد صعودی داشته است. این درحالی است که بسیاری از حوادث به سازمانهای مربوط حتی گزارش هم نمی شوند، بنابراین باید اذعان کرد که آمار واقعی بیشتر از آمار منتشره و موارد اعلامی است .شوربختانه حوادث منجر به فوت در ایران نیز بسیار بالاست و این امر ضربه سنگینی به جامعه، خانواده و سازمانهای متولی از جمله سازمان تامین اجتماعی به لحاظ مالی وارد می سازد.حادثه ناشی از کار، رویدادی پیشبینینشده است که در حین انجام وظیفه یا به دلیل ماهیت شغل برای کارگر رخ میدهد و منجر به صدمه جسمی، روانی، نقص عضو، ازکارافتادگی یا فوت میشود. این حوادث نهتنها سلامت نیروی کار را به خطر میاندازد، بلکه بار سنگینی بر دوش خانواده، جامعه و نظام تأمین اجتماعی وارد میکند.در این مختصر در نظر داریم در مورد مقررات این حوزه بحث نماییم. تبعات و عوارض مالی حوادث ناشی از کار و تکالیف کارفرما،کارگر و تامین اجتماعی در این زمینه به چند دسته به شرح زیر تقسیم می شوند:۱- پرداخت دیه: موضوع پرداخت دیه در خصوص حوادث ناشی از کار برای کارفرمایان و کارگران نیز دارای اهمیت به سزایی است. این مسئله زمانی مهم است که کارگری دچار حادثه ناشی از کار شده و کارفرما مقصر شناخته شود. در این صورت، کارفرما باید به میزان تقصیر، دیه به کارگر یا خانواده او پرداخت کند. یعنی در صورت فوت کارگر ناشی از کار و از کارافتادگی ناشی از کار، کارفرما باید اینمبلغ (دیه)را پرداخت کند.میزان دیه کارگر در صورت بروز حادثه به دو چیز بستگی دارد: میزان و درصد تقصیر کارفرما در بروز حادثه.اصل اول در پرداخت دیه بر این پایه استوار است که کارفرما در بروز حادثه تا چه حد مقصر شناخته شود و میزان آن از یک درصد تا صد درصد می تواند احراز یا ثابت شود.تقصیر کارفرما و میزان و درصد آن توسط بازرس اداره کار تعیین می شود و در صورت اختلاف، دادگاه آن را بررسی کرده و در موارد لزوم از نظر کارشناسان رسمی دادگستری نیز استفاده می شود. طرح شکایت در مورد حوادث ناشی از کار به خاطر اهمیت موضوع، در دادگاههای کیفری صورت می گیرد. در هر حال، چنانچه کارفرما در بروز حادثه مقصر شناخته شود، طبق تعرفه و جدول مربوطه به دیه و به میزان تقصیر باید دیه پرداخت کند. البته اگر کارفرما طبق نظر دادگاه مقصر شناخته نشود و بروز حادثه ناشی از کار به دلیل سهل انگاری و قصور کارگر باشد، مبلغی(دیه) بابت فوت و ازکارافتادگی و نقص عضو کارگر پرداخت نخواهد شد. مبلغ دیه در سال ۱۴۰۵، دو میلیارد و صدو پنجاه هزار تومان برای ماه های عادی و دو میلیاردو هشتصد میلیون تومان برای ماهای حرام است . ماهای حرام عبارتند از محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه. لازم به ذکر است که ميزان دیه هر سال توسط قوه قضاییه به روز رسانی می شود.میزان نقص و ازکارفتادگی کارگریکی از موارد دیگری که در میزان دیه و ضرورتپرداخت آن توسط کارفرما تاثیر دارد، میزان و نوع نقص کارگر است. در این خصوص بستگی دارد که کارگر چقدر ناتوان و از کار افتاده و در چه موردهای دچار نقص یا مصدومیت شده است که در چارچوب جدول دیه مبلغ مربوطه قابل پرداخت خواهد بود. به طور مثال در صورت فوت کارگر، کارفرما باید کل مبلغ دیه(یک دیه کامل انسان) را پرداخت کند و اگر حادثه باعث نقص عضو یا کاهش توانایی کارگر شود، براساس جدول دیه، کارفرما موظف به پرداخت دیه مربوطه خواهد بود.دیه در صورت فوت کارگر به خانواده و وراث پرداخت می شود و در صورت نقص یا ازکارافتادگی، مبلغ دیه به خود شخص کارگر تعلق می گیرد.

