جلسه اول: 18 ذی حجه 1332 قدر روزهای منتهی به انقلاب مشروطه خطابه ناظم‌الاسلام به حاضران در جلسه اول…

جلسه اول: 18 ذی حجه 1332 قدر روزهای منتهی به انقلاب مشروطه خطابه ناظم‌الاسلام به حاضران در جلسه اول چنین است:ای آقایان و ای دانشمندان و ای وطن دوستان و ای اسلام خواهان و اصلاح طلبان و ای غیرتمندان ، آیا خوابید یا بیدار ؟ آیا غیرت وطنی و شرف نوعی و حس ملی و مذهبی و دولت دوستی و ملت پرستی و معارف خواهی در شما هست یا نه؟ آیا شما خود را در عداد انسان میشمارید یا نه ؟ اگر انسانیت دارید چرا فکری به حال زار خود و هموطنان و هم کیشان خود نمیفرمائید و چرا در اوضاع عالم مشاهده نمی نمائید؟ این مملکت ژاپون برادر شرقی و آسیائی شماست که میبینید چگونه به اوج ترقی صعود نموده و چه حرکات محیرالعقول و خارق عادت نموده و می نماید .این ملت روسیه است که میبینید چگونه به خیال حریت و آزادی افتاده و مقام افسری و سروری نوعی خود را در یافتند و در چه خیالاتی هستند و برای ادراك مقامات منيعة شرف و آزادی تحمل چه زحمات مینمایند و چگونه از مال و جان میگذرند. و این اهالی هندوستان میباشند که به خیال آزادی و استرداد استقلال خود افتاده و عما قريب افکار عالیه آنها نتایج حسنه داده و به منتهای آمال خود نایل خواهند شد و این امارت افغانستان است که یکی از قطعات و حکومتهای ایران بود و خود را به چه مقامی می بیند و چه سودایی در سر دارد ما اهالی ایران چه تقصیر کرده و چه گناهی را مرتکب شدیم که باید . ر نهایت ذلت و خواری و مسکنت و خاکساری بوده در جزء وحشیها و بی تربیتها محسوب باشیم و مبتلای هزاران دردهای بی درمان از خارج و داخل گردیم . این است امر نان و گوشت و روغن و سایر ماکولات، آن است حال آب و هوا و ساير مشروبات ، گاهی به تعدیات حکام ظالم ، وزمانی گرفتار ظلم دیوانیان، وقتی بدستم و هوای میل و نفس کسبه گرفتاریم . کوچه و خیابانها كثيف، حمامها و آبها بدبو و نجس نه راه آهنی داریم و نه کارخانه و روز نامه آزادی ، نه اخبار یومیه و نه آثار ،عیشیه دوسه روز نامه در داخله داریم آن هم جز تملق و دروغ و چاپلوسی و مهملات دیگر چیزی نمی نویسند احدی نیست که به خیال ترقی این ملت نجیب و اصیل وضعیف افتد ، حکام به رشوه و تعارف خو گرفته اند، وزرای خائن وطن عزیز را به بهائی کم و ثمنی بخس به اجانب از هر جانب میفروشند ، رؤساء گرفتار اغراض شخصی می باشند ، نه کشتی و دریا داریم نه بندری و لنگرگاه نه لشکر داریم نه دفتر ، نه بلدیه داریم نه نظمیه ، نه مالیه داریم نه عدلیه ، نه مدارس داریم نه مجالس ، نه معارف نه محارف ، نه فلاحت نه زراعت ، نه علم عسکری نه تربیت لشکری نه آسایش نه آرامش، نه حال نه مال، نه شب نه روز ، نه رب نه رب ، نه و نه ، نه و نه با این که پادشاهی داریم مانند این پادشاه (مظفرالدین شاه) رئوف و مهربان متدين ومسلمان نسبت به سلاطین قاجاریه از همه بهتر است. با این که مفسد بدمنش دور او را گرفته اند باز مایل به معارف و علوم است چنان که در مدت هشت سال سلطنت این پادشاه چه قدر مدارس و مکاتب ایجاد و احداث شده است و به چه اندازه مردم بیدار و هوشیار . در اغلب امور خیریه اول این پادشاه پول میدهد و به هر اندازه که به عرض او برسانند در امور مقدسه اعانت می فرماید مانع ترقی نیست و عایق تمدن نه، بلکه اگر وزرای خائن بگذارند در اعلا مرتبه همراهی است و در ترقیات این ملت و مملکت به يك درجه ساعی (۱) و از حسن تصادف و اتفاق در این عصر و زمان عالم و رئیس روحانی هم مانند جناب آقامیرزا سید محمد مجتهد طباطبائی داریم که تاکنون عالمی به این خوبی و آگاهی و صحت و انصاف میداند ، خطوط خارجه را میخواند، به حقوق ملل عارف، به قوانين ممالك ودول واقف ملت دوست ، معارف خواه ، وطن شناس، دولتخواه ، به مواقف و مقتضیات عصر دانش و دوربین ، موشکاف و نکته چین ، به معضلات امور بینا ، خرده بین و خرده گیرو خرده دان و دانا، غیرتمند و جوانمرد با ذوق واهل ،درد برای وطن شب وروز در چارم جوئی و خیرگوئی ، در امور خیریه ساعی و جاهد و در ترقی ملیه مجاهد ، مخصوصاً برای اصلاح معارف ایران سری پرشور دارد و دقیقه ای آرام ندارد ؛ مشوق مدارس ومكاتب، مروج جراید و مکاسب ، چنانچه خود مدرسۀ اسلام را در طهران افتتاح نمود و از سایر مدارس و مكاتب مليه تشویق نمود و حق این است با موانعی که در پیش بود لولا وجود ایشان و اقداماتشان کار مدارس و مکاتب نضجی نمیگرفت و اغلب جرات اقدام به این گونه امور نداشتند...@ketaabkhane_hamrah