✅️داستان به دار کشیدن حسنک وزیر🥀 📝"بیشتر مردم عامه آنند که باطل ممتنع (محال) را دوست تر دارند.چون ا…

✅️داستان به دار کشیدن حسنک وزیر🥀 📝"بیشتر مردم عامه آنند که باطل ممتنع (محال) را دوست تر دارند.چون اخبار دیو و پری و غول بیابان و کوه و دریا که احمقی هنگامه سازد.... و آن کسان که سخن راست خواهند تا باور ایشان را از دانایان شمرند و سخت اندک است عدد ایشان..."…‼️"بوسهل را طاقت برسید، گفت: خداوند را کراکند(ارزش دارد؟!) که با چنین سگ قرمطی که بردار خواهند کرد به فرمان امیرالمومنین، چنین گفتن؟ خواجه به خشم در بوسهل نگریست. حسنگ گفت: سگ ندانم که بوده است، خاندان من و آن چه مرا بوده است، از آلت و حشمت و نعمت جهانیان دانند. جهان خوردم و کارها راندم و عاقبت کار آدمی مرگ است، اگر امروز اجل رسیده است، کس بازنتواند داشت که بردار کشند یا جز دار که بزرگتر از حسین علی نی ام... بوسهل خاموش شد و تا آخر مجلس سخن نگفت.🥀امیر حسنک، از آل میکال از خاندان دیواشتیجشاهزادهٔ سغدی بود. سلطان محمود او را به خاطر دانش و تجربه‌اش به وزارت حکومت خویش منصوب کرد. حسنک در زمان حیات محمود به حجرفت و در هنگام بازگشت به دلیل ناامنی راه‌ها از مسیر مصر به غزنی برگشت. در مصر خلعت خلیفهٔفاطمی مصر را که شیعهٔ اسماعیلی بود قبول کرده و در غزنی تسلیم سلطان محمود کرد. خلیفهٔ عباسی، حسنک را در واقع بخاطر قبول خلعت فاطمیان و به خدمت نرسیدن وی ولی در ظاهر و با بهانه کردن قرمطی‌گری ساختگی او از محمود خواست وی را تسلیم کند. سلطان محمود که به وزیرش اعتماد داشت و مطمئن بود که وی قرمطی نیست به خواست خلیفه جواب رد داد. ابوالفضل بیهقی می‌گوید که سلطان محمود نسبت به پافشاری خلیفه بر اعدام حسنک محمود به خشم آمد و گفت: «به این خلیفهٔ خرف شده بباید نبشت که من از بهر عباسیان انگشت در کرده‌ام در همهٔ جهان و قرمطی می‌جویم و آنچه یافته آید و درست گردد بردار می‌کشند، و اگر مرا درست شدی که حسنک قرمطی است خبر به امیرالمؤمنین رسیدی که در باب وی چه رفتی. وی را من پرورده‌ام و با فرزندان و برادران من برابر است. اگر وی قرمطی است من هم قرمطی باشم!»🥀پس از مرگ محمود غزنوی، حسنک وزیر از جمله کسانی بود که در به سلطنت رساندن محمد پسر محمود و برادر مسعود تلاش فراوان کرد. زمانی که محمد شکست خورد و مسعود غزنوی زمام امور را در دست گرفت، قرمطی‌گری وزیر پدرش را بهانه گرفته و به درخواست خلیفهٔ بغداد و با پافشاریبوسهل زوزنی، او را به دار آویخت. صحنه به دار آویختن حسنک که در تاریخ بیهقی آمده است بی شک یکی از شاهکارهای نثر قرن ۵ فارسی است🥀و حسنک را سوی دار بردند و بجایگاه رسانیدند. بر مرکبی که هرگزننشسته بود نشانیدند و جلادش استوار ببست و رسنها فرود آورد و آواز دادند که سنگ زنید. هیچ‌کس دست بسنگ نمی‌کرد و همه زار می‌گریستند، خاصه نشاپوریان. پس مشتی رند را زر دادند که سنگ زنند و مرد خود مرده بود، که جلادش رسن بگلو افکنده بود و خبه کرده. اینست حسنک و روزگارش و گفتارش، رحمه الله علیه، این بود که خود بزندگی گاه گفتی که: «مرا دعای نشاپوریان بسازد» و نساخت و اگر زمین و آب مسلمانان بغصب بستدند، نه زمین ماند بدو و نه آب و چندان غلام و ضیاع و اسباب و زر و سیم و نعمت، هیچ سودش نداشت. او رفت و آن قوم که این مکر ساخته بودند، نیز برفتند. ... احمق مردی که دل درین جهان بندد، که نعمتی بدهد و زشت بازستاند... چون ازین فارغ شدند بوسهل و قوم از پای دار بازگشتند و حسنک تنها ماند، چنان‌که تنها آمده بود، از شکم مادر ... حسنک قریب هفت سال بر دار بماند، چنان‌که پایهایش همه فرو تراشیده و خشک شد، چنان‌که اثری نماند تا بدستوری فرود گرفتند و دفن کردند، چنان‌که کس ندانست که سرش کجاست و تن کجاست و مادرحسنک زنی بود سخت جگرآور. چنان شنیدم که دو سه ماه ازو این حدیث پنهان داشتند و چون بشنید جزعی نکرد، چنان‌که زنان کنند، بلکه بگریست بدرد، چنان‌که حاضران از درد وی خون گریستند. پس گفت: بزرگا، مردا، که این پسرم بود، که پادشاهی چون محمود این جهان بدو داد و پادشاهی چون مسعود آن جهان و ماتم پسر سخت نیکو بداشت.🥀يكي از آن زنان كه البته نه از صحنه تاريخي عصر بيهقی كه از خلال داستانواره‌های تاريخی و براي تأكيد وقايع كتاب وي جاودانه شده‌اند،مادر عبدالله زبير است كه اتفاقاً به ‌نيت هماوردی و همسانی با مادر حسنك، نامش به ‌ميان آمده است.🥀او هم زنی است جگرآور و مردانه‌كار و با همه نابينايی، دل بيدار و سر هوشيار،پسرش عبدالله در كعبه به ‌محاصره حجاج مي‌افتد و به ‌توصيه مادر، می ماند چون كوه، تا از پای درمی آيد.وقتي جنازه پسر را پس از مدتها كه بر دار بوده، مي‌بيند، مي‌گويد:گاه آن نيامد كه اين سوار را از اين اسب فرو آورند؟ "📌منبع:《طنز و طعنه در تاریخ بیهقی》دکتر محمد جعفر یاحقی#تاریخ_بیهقی#ابوالفضل_ببهقی#حسنک_وزیر@kaveh_farhadi