یارب روا مدار گدا معتبر شودشروع هر جنگی به معنای افزایش شدید و ناگهانی مخارج دولتهای درگیر است. ای…
انتشار: 2026/08/06 13:45 UTCدریافت: 2026/08/14 06:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 06:05 UTC
یارب روا مدار گدا معتبر شودشروع هر جنگی به معنای افزایش شدید و ناگهانی مخارج دولتهای درگیر است. این مخارج را نهایتاً مردم هیچکاره بیخبر از همهجا خواهند پرداخت، ولی شیوه تأمین مالی میتواند فشار وارد بر آنها را بیشتر یا کمتر کند. روی همین حساب این سؤال همواره اهمیت داشته است که هزینههای جنگ را باید به چه روشی، و از کدام محل تأمین کرد. از دیدگاه اقتصادی محض معقولترین راه استقراض است. به این ترتیب که دولت به جای افزایش شدید مالیاتها، مبالغی را قرض میگیرد و بعد از جنگ با افزایش اندک مالیات در یک دوره طولانی، بدهیاش را پرداخت میکند و پرونده مالی جنگ را میبندد.اما این بهترین روش اقتصادی، بدترین روش سیاسی است. آدام اسمیت به درستی معتقد بود که هرچه بار مالی جنگ نامحسوستر باشد، دست دولتمردان جنگطلب بازتر، و تعداد و مدت جنگها بیشتر خواهد شد. در حالی که اگر مردم فشار مالی جنگ را فوراً و مستقیماً حس کنند، با قاطعیت بیشتری به سیاستمداران فشار میآورند تا اولاً بیخود و بیهوده وارد جنگ نشوند، و ثانیاً اگر بنا بر مصالحی حیاتی مجبور به جنگ شدند، آن را در کوتاهترین زمان ممکن به پایان برسانند.البته این بحثها قرن هجدهمی، و نهایتاً قرن نوزدهمی است. در روزگار ما که دولتهای رفاه میتوانند بیش از نیمی از منابع اقتصادی کشور را در اختیار داشته باشند و هنوز هم ادعای کوچک بودن کنند، دشواری تأمین مالی جنگ به شوخی شبیه است. به هزاران راه مختلف میتوانید برای مخارج جنگ منابع بیابید. یکی از سادهترینهایش این است که پول منتشر کنید، پول منتشر کنید، و باز هم پول منتشر کنید. مطمئن باشید هیچ اتفاق بدی نمیافتد. قیمتها بالا میروند، ولی به جهنم. در دیکتاتوریها کسی جرأت اعتراض ندارد، در دموکراسیها هم اعتراض کسی به جایی نمیرسد. تا دلتان بخواهد هم اقتصاددان و روزنامهنگار اجیر یا نادان وجود دارد که به مردم بگوید تورم در زمان جنگ طبیعی و ناشی از فشار هزینهها میباشد و باید از طریق سیاستهای کنترل قیمت و تنظیم بازار با آن مقابله گردد. به همین سادگی. این مقدمات را چیدم تا بگویم اگر روشها و امکانات مدرن مالیه عمومی وجود نداشتند دولت ناکارآمد نامشروعی مثل جمهوری اسلامی (که من از دولت نامیدن آن احساس حماقت میکنم) در پنجاه سال استقرارش احتمالاً صد بار ورشکست شده بود و هرگز نمیتوانست آنقدر بر بلاهت و شرارت اصرار کند که کار خودش و ما را به چنین جاهای باریکی بکشد. از ما که گذشت ولی کاش آیندگان بدانند که سعادتشان در گرو دولت کوچک دستبستهای است که ناچار باشد برای هر ریال خرج و مخارج اضافی کاسه گداییاش را جلو نمایندگان مردم بگیرد و التماس کند. معتبر شدن این گدا تمدن را تهدید میکند. https://t.me/AmirrezaAbdolii/

