⭕️ چند مشاهده از مشایهٔ اربعین امسال دو سال پیش تجربهام از مشایهٔ اربعین را نوشتم و سال گذشته هم…
انتشار: 2026/08/05 15:11 UTCدریافت: 2026/08/11 18:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 18:00 UTC
⭕️ چند مشاهده از مشایهٔ اربعین امسال دو سال پیش تجربهام از مشایهٔ اربعین را نوشتم و سال گذشته هم چند تغییری که به چشمم آمد را گفتم. در مشاهدات امسالم امهات همان بود که دو سال بیش نوشتم و تکرار نمیکنم. چند چیز هم نسبت به قبل تغییر کرده بود و جلب نظر میکرد: 🔹 اکثر قریب به اتفاق موکبها که عراقی و مردمی هستند در سالهای قبل عکس رهبران سیاسی شیعیان را نصب نمیکردند (به جز موکبهای نزدیک به حشد الشعبی). امسال ولی در کسر بزرگی از این موکبهای مردم عادی، عکس رهبر شهید و سایر رهبران مقاومت در برابر اسرائیل را میدیدی. گویی امسال اربعین سیاسیتر یا «خیرجمعیاندیشتر» شده بود. انگار عموم میلیونها شرکتکننده و دهها هزار خدمترسانِ میزبان به نوعی روح و روحیهٔ همبسته و جمعی و حتی سیاسی و حساس به «امر عمومی» و در خدمت شکلی از مقاومت و استقامت و ظلمستیزی و بیداری و دادگری در منطقه و جهان نزدیکتر شده بودند. 🔹 پرچم ایران و پرچمهای سرخ و پرچم فلسطین امسال بسیار پرشمارتر از سالهای قبل دیده میشد و واکنش شیعیان غیرایرانی به کسانی که پرچم ایران یا عکس رهبران و شهدای ایران در جنگهای اخیر را در دست داشتند مثبتتر شده بود. به خصوص نسبت به موشکهای ایران و مقاومت ایرانیان در برابر تجاوزهای اخیر ابراز احساسات گرم میدیدی و شیعیان غیرایرانی خیلی بیش از سالهای قبل به ایرانیان و مقاومتشان افتخار میکردند و این حس حمایت و افتخار را نشان میدادند. 🔹 تعداد زنان و کودکان در مشایه بیشتر از قبل شده بود. گروههای دوستی زنانِ جوان یا میانسال که معلوم بود با هم و بدون نیاز به همراهی مردان خانواده به مشایه آمده بودند بیشتر شده بود. راحتتر شدن سفر، آشنا شدن با مسیر و لوازم این سفر، امنیتی که زائران در سفرهای قبل با خانواده تجربه کردند، و تبدیل حضور در اربعینِ کربلا به نوعی نیاز و عادت سالانه، قاعدتا در افزایش سفر زنان بدون مردان خانواده موثر بوده است. والدین جوانی که با فرزندان خردسالشان آمده بودند هم بیشتر شده بود. مسقف شدن بخش بزرگی از مسیر مشایه توسط یکی از تاجران عراقی و دسترسپذیر و هموار شدن مسیر برای کالاسکهٔ کودکان هم این همراهسازی کودکان را راحتتر کرده است. 🔹 تعداد پسران نوجوان و جوان هم که بدون خانواده و همراه با دوستانشان آمده بودند بیشتر از سالهای قبل بود. شورِ مناسک اربعین هم هر سال گویی بیشتر میشود و برای بخشی از این نوجوانان بسیار جذاب است. در بین دهها دستهٔ سازمانیافته و پرجمعیتِ هیئات شهرهای مختلف کشورهای مختلف که در شب اربعین در شارعالحسین و حرم امام حسین و حضرت عباس و بینالحرمین به نوبت وارد میشوند و سینهزنی و به سبک محلیشان عزاداری میکنند، پرتعدادترین و پرشورترینها کاملا جوانانه بودند. بعضا چند هزارنفره و با شور و غوغایی که گویی هر سال بیشتر میشود. در دستههای پرشور و بزرگترِ مداحانی مثل مرتضی یبرنژاد (اهل خوزستان ایران)، حسین ستوده و محمدباقر الخاقانی اغلب جوانان زیر ۲۲ سال بودند که از شهرهای مختلف ایران و عراق برای حضور در این دستهها در شب اربعین به کربلا آمده بودند و چند ساعت سینهزنی بسیار پرشور و گرم و با ریتم تند داشتند و به وضوح شیفتهٔ این تجربه و مداح جوانپسندشان بودند. 🔹 در عراق حجاب اجباری نیست، اما در طول مسير و در کربلا حتی یک بیحجاب هم نمیبینی. حتی کسانی که در ایران بیحجابند در مشایه روسری به سر میکنند. به ویژه وقتی با خیابانهای شهرهای زیارتی مشابه در ایران - قم و مشهد - مقایسه میکنی روشنتر میشود که در پوشش و سبک زندگی، قدرت و تاثیر کنترل اجتماعی و انتخاب داوطلبانه بسیار بیشتر از قانون و اجبار انتظامی است. 🔹 مشایهٔ اربعین مناسکیاست که در عین پیوستگیای که با سنتی قدیمی دارد، در حال تغییری تدریجی است به سمت فراملیتر شدن، تکثرپذیرتر شدن، وامگیریهای مناسکیِ شیعیان مناطق مختلف از همدیگر، افزایش زائران از کشورهای همسایه و همهٔ قارههای جهان، سطوح جدیدی از سازمانیافتگی و برنامهریزی مناسکی و شکوهی که نه فقط در سنت مناسکی تشیع، که در سطح جهانی بینظیر است. کربلای شب اربعین تا صبح در نوعی برانگیختگی و خلسهٔ معنویِ جمعی زندهترین شهر جهان میشود و همهٔ گذرها و کوچههای شهر و اهالیاش جشنوارهای عظیم از نیکی و نذر و دهش و همبستگیِ مناسکی به پا میکنند و زیر پرچم امام حسین میلیونها زائر از طبقات اجتماعی و ملل و زبانهای مختلف به زبان حال و قال میگویند: ان الحسین یجمعنا. سعادتمندیم که وارث سنت و عضو شبکهای از انسانها هستیم که به ما فرصت تجربهٔ حضور در چنین گردآمدنِ زاینده و بالندهای را میدهد. حقا حیف است ایرانی باشیم و به خاطر «حجاب معاصرت» یا لجبازی سیاسی از این تجربهٔ تاثیرگذار، قدرتمند و ازدستندادنیِ مدنی و معنوی محروم بمانیم.@jalaeipour
