🖤 محسن کمالیان به روایت خودش«سخنهای ناگفته بسیار ماندکه از دفتر دل زبانم نخواند»پس از درگذشت دکتر…
انتشار: 2026/08/23 09:04 UTCدریافت: 2026/08/23 14:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 14:20 UTC
🖤 محسن کمالیان به روایت خودش«سخنهای ناگفته بسیار ماندکه از دفتر دل زبانم نخواند»پس از درگذشت دکتر محسن کمالیان، شاید یکی از بهترین راهها برای شناخت او، خواندن روایتی باشد که خود از زندگیاش نوشته است.کمالیان ۲۱ مرداد ۱۳۴۳ در آخن آلمان متولد شد؛ از پدری ایرانی و مادری آلمانی که اسلام آورد و بعدها مترجم بیش از صد عنوان کتاب اسلامی شد.کودکیاش میان آلمان، قم و تهران گذشت. در سالهایی که پدرش زندانی سیاسی بود، از کسانی که در سرپرستی او نقش داشتند، سیدمحمد حسینی بهشتی و همسرش بودند.سال ۱۳۶۲ وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای خود را در مهندسی عمران و گرایش ژئوتکنیک از همان دانشگاه گرفت. از سال ۱۳۷۲ نیز به عضویت هیئت علمی پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله درآمد و تا مرتبه استادی پیش رفت.اما زندگی کمالیان یک مسیر موازی دیگر هم داشت:امام موسی صدر و خاندان صدراو درباره این بخش از زندگیاش نوشته است:«از دوران نوجوانی به شخصیت امام موسی صدر علاقمند شدم و بخشی از دوران جوانیام را تا امروز صرف تحقیق درباره ایشان و خاندان شریف صدر کردم.»حاصل این دلبستگی و پژوهش، بیش از بیست عنوان کتاب و اثر درباره امام موسی صدر و خاندان صدر بود؛ از «عزت شیعه» و «فریاد در خاموشی» تا مجموعههای مربوط به مشاهیر، تاریخ و تراث خاندان صدر.سال ۱۳۹۵ نیز انتشارات راز نی را تأسیس کرد تا به تولید آثار اصیل در حوزه صدرپژوهی بپردازد.او در شرححال خودنوشتش از کسانی نام میبرد که بیش از دیگران بر افکار و نگاهش به جهان اثر گذاشتند؛ از پدرش و امام موسی صدر تا شهید بهشتی، سیدمحمدرضا بهشتی و سیدصادق طباطبایی.و در بخش شخصی زندگی، از همسرش با عبارتی ساده و شاید گویاتر از بسیاری توصیفها یاد میکند:«بزرگترین حامی و بهترین رفیق زندگیام است.»محسن کمالیان شرح زندگی خود را با دو بیت به پایان برده بود:مرا چون سخن تا بدینجا رسیدبکف خامه بشکست و کاغذ دریدسخنهای ناگفته بسیار ماندکه از دفتر دل زبانم نخواند✍️ محسن کمالیان — شرححال خودنوشت#محسن_کمالیان #امام_موسی_صدر #صدرپژوهی #یادبود#فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
پستهای تلگرام — فرهیختگان
🔴 نفت گران شده؛ اما ایران از آن بهرهای نمیبرد؟✍️ حامد پاکطینتردیابی صادرات نفت ایران در شرایط فعلی فقط مسئلهای مربوط به بازار انرژی نیست؛ مسئله مستقیماً به دخلوخرج کشور مربوط است.وقتی بخش مهمی از درآمد دولت به نفت و مالیات وابسته است، همزمانیِ اختلال در فعالیتهای اقتصادی و دشوارتر شدن فروش نفت میتواند فشار مالی کمسابقهای ایجاد کند.حامد پاکطینت به نکتهای قابل تأمل اشاره میکند: به گفته او، همزمان با کاهش خرید نفت ایران از سوی چین در پی وضعیت تنگه هرمز، نفت عربستان و امارات از مسیر فجیره بخشی از جای خالی ایران را در بازار چین پُر کرده است.او نتیجه میگیرد:«در عمل، نفت گران شده اما ایران از آن بهرهای نمیبرد.»به تعبیر پاکطینت، تناقض ماجرا اینجاست که محدودیت تردد در هرمز، در حالی که قرار است ابزاری برای فشار بر دیگران باشد، میتواند فروش نفت خود ایران را نیز دشوار کند؛ در همان حال، رقبای منطقهای از مسیرهای جایگزین نفت خود را به مشتریان میرسانند.نویسنده همچنین نسبت به مرحله بعدی فشار اقتصادی و افزایش هزینه مبادلات تجاری هشدار میدهد و سخنان اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره تولید برخی نیازها در «خانهها و محلات» را نیز در همین چارچوب تفسیر میکند.فرهیختگان:اگر این تصویر از بازار نفت و مسیرهای صادراتی درست باشد، با یک پرسش مهم روبهرو هستیم:بستن یا ناامنشدن تنگه هرمز تا کجا ابزار فشار بر طرف مقابل است و از کجا به بعد به فشار بر اقتصاد خود ایران تبدیل میشود؟و مهمتر؛ اگر رقبای نفتی ایران بتوانند جای خالی نفت ایران را در بازار چین پُر کنند، برنده واقعی افزایش قیمت نفت چه کسی خواهد بود؟#حامد_پاک_طینت #نفت #تنگه_هرمز #اقتصاد_ایران #چین #عربستان #امارات#صدای_فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
⚖️ وقتی حکم مرگ دیگر بازدارنده نیست؛ آیا هنوز میتوان آن را شرعی دانست؟✍️ حسن یوسفی اشکوریمجازات اعدام را میتوان از منظر حقوق بشر نقد کرد؛ اما حسن یوسفی اشکوری در یادداشت تازهاش پرسش را از درون مبانی دینی و فقهی نیز مطرح میکند.اگر فلسفه مجازات، تأمین عدالت، امنیت و بازدارندگی باشد، اما تجربه نشان دهد مجازات مرگ به این اهداف نمیرسد، آیا همچنان میتوان بدون بازاندیشی در موضوع و شرایط زمانه، بر همان حکم پیشین اصرار کرد؟اشکوری با اشاره به قاعده فقهی «حکم تابع موضوع است»، بحث را به قصاص نیز میکشاند و نسبت احکام شکلگرفته در مناسبات جوامع پیشامدرن را با نظام حقوقی و دولت مدرن مورد پرسش قرار میدهد.اما بخش مهم دیگری از نوشته او مستقیماً به اعتماد عمومی به دستگاه قضایی مربوط است.او مینویسد:«مقامات قضایی و سیاسی و تبلیغاتی جمهوری اسلامی آب در هاون میکوبند؛ آنان اول باید در مبانی نظری و شیوههای عملی خود تجدیدنظر اساسی بکنند تا اقدامات و احکامشان مورد تأیید و حمایت افکار عمومی بیطرف داخلی و خارجی قرار بگیرد.»در این نگاه، مسئله فقط موافقت یا مخالفت با اعدام نیست؛ مسئله این است که حکمی بازگشتناپذیر مانند گرفتن جان یک انسان، در چه دستگاه قضایی، با چه میزان اعتماد عمومی و بر پایه چه فرایند دادرسی صادر میشود.اشکوری در پایان پرسشی کوتاه مطرح میکند:«چرا این همه اعدام و مرگ؟»📖 اصل یادداشت:«مجازات مرگ! چند نکته درباره حکم اعدام»متن کامل یادداشت در زیتون✍️ حسن یوسفی اشکوریفرهیختگان:اما نوشته اشکوری پرسشی را پیش روی ما میگذارد که شاید حتی از موافقت یا مخالفت با اعدام بنیادیتر باشد:مشروعیت یک مجازات را چه چیزی تعیین میکند؛ سابقه و مستندات آن در سنت فقهی، یا ضرورت، تناسب و عادلانهبودن آن در جامعه امروز؟و اگر روزی بهطور قابل اتکا ثابت شود مجازاتی بازدارندگی مؤثری ندارد، امکان جبران خطای قضایی در آن وجود ندارد و جامعه نیز اعتماد کافی به فرایند صدور آن ندارد، آیا حکومت همچنان از حق اخلاقی و شرعی گرفتن جان انسان برخوردار است؟نظر شما چیست؟#حسن_یوسفی_اشکوری #اعدام #مجازات_مرگ #فقه #حقوق_انسان #حقوق_بشر #عدالت_قضایی#منتخب_فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
🎥 چرا ایران در جامعه آمریکا «صدا» ندارد؟محمود صدری، جامعهشناس ایرانی ساکن آمریکا، در این گفتوگو تلاش میکند مناقشه ایران و آمریکا را نه فقط از دریچه دولتها، بلکه از درون جامعه آمریکا توضیح دهد؛ از نیروهای سیاسی و جریانهای مذهبی تندرو تا گروههای اجتماعی مؤثر بر سیاست خارجی این کشور.صدری که نزدیک به پنج دهه تجربه زندگی، تحقیق و تدریس در آمریکا دارد، معتقد است میان ایران و آمریکا تضاد منافع ساختاری و حلناشدنی وجود ندارد و با سیاستورزی معقولتر و البته قدری «خوشاقبالی تاریخی»، امکان بهبود روابط وجود دارد.اما شاید یکی از مهمترین نکات گفتوگو، جای دیگری باشد:«ایران در آمریکا صدا ندارد.»از نگاه صدری، ایران از ضعف جدی دیپلماسی عمومی رنج میبرد و نتوانسته در جامعه، رسانه و فضای سیاسی آمریکا روایتی مؤثر از خود ایجاد کند؛ وضعیتی که به تعبیر او سبب شده ایرانستیزی در آمریکا کمهزینه باشد.او در سوی دیگر ماجرا نیز به رفتار خود ایران میپردازد و معتقد است آنچه در داخل ایران «تندروی» خوانده میشود، نهتنها کمکی به منافع ملی نمیکند، بلکه عملاً مواد اولیه لازم را در اختیار تندروترین جریانهای ضدایرانی در آمریکا قرار میدهد.در این روایت، یک چرخه قابل تأمل شکل میگیرد:تندروی در ایران، تندروی علیه ایران را در آمریکا تقویت میکند؛ و تندروی در آمریکا، برای تندروی در ایران مشروعیت و استدلال تازه میسازد.و هزینه این چرخه را در نهایت چه کسی میپردازد؟مردمی که قرار نیست هیچگاه پشت میز تصمیمگیری دو طرف بنشینند.ویدئو کامل در یوتوب فرهیختگانشاید یکی از ضعفهای کمتر مورد بحث سیاست خارجی ایران همین باشد:کشوری که دههها با آمریکا مناقشه دارد، تا چه اندازه برای سخن گفتن مستقیم با جامعه آمریکا سرمایهگذاری کرده است؟لابی، رسانه، دانشگاه، اندیشکده، جامعه ایرانیان خارج از کشور و دیپلماسی عمومی، همگی بخشی از میدان سیاست خارجیاند.اگر ایران در این میدان حضور مؤثری ندارد، سؤال فقط این نیست که «چه کسانی علیه ایران لابی میکنند؟»سؤال سختتر این است:ما برای اینکه روایت دیگری از ایران شنیده شود، چه کردهایم؟#محمود_صدری #ایران #آمریکا #دیپلماسی_عمومی #سیاست_خارجی#فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
🏛 آرامگاه محمود فرشچیان در کنار صائب تبریزی🔸 طرح آرامگاه محمود فرشچیان رونمایی شد؛ بنایی که قرار است در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی و در محوطه باغ تاریخی آرامگاه او در اصفهان ساخته شود.شهاب نیکمان، طراح بنا، میگوید مفاهیم «پردیس یا بهشت» و «باغ ایرانی» مبنای اصلی طراحی بودهاند و بر همین اساس، آرامگاه دارای هشت درگاه و هشت ستون خواهد بود.🔹 برای سطح بیرونی گنبد، کاشیکاری با نقوش برگرفته از طرحها و آرایههای اصیل اصفهان پیشبینی شده و سطح زیرین گنبد نیز با نگارگری ایرانی آراسته خواهد شد.🔹 سنگ مزار نیز بخشی از طراحی کلی مجموعه است و فرم آن از خطوط آثار استاد فرشچیان در تلفیق با خوشنویسی شکستهنستعلیق الهام گرفته است.🔹 آرامگاه در باغ تاریخی صائب (باغ تکیه) در اصفهان و در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی احداث خواهد شد.فرهیختگانقرار گرفتن آرامگاه فرشچیان در کنار صائب، پیوند جالبی میان دو دوره و دو هنر ایرانی ایجاد میکند:شعر و نگارگری؛ صائب و فرشچیان؛ در یک باغ ایرانی.اما درباره خود طرح چه فکر میکنید؟این بنا را ادامهای معاصر از معماری ایرانی میبینید یا بازآفرینی بیش از اندازه مستقیمِ فرمها و تزئینات تاریخی؟#محمود_فرشچیان #اصفهان #صائب_تبریزی #معماری_ایرانی #هنر_ایران#فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
⚖️ طرح «مقابله با نفوذ»؛ وقتی مرز جاسوسی و زندگی عادی مبهم میشوداصل مقابله با جاسوسی، انتقال اطلاعات طبقهبندیشده، تأمین مالی خارجی انتخابات و عملیات هدایتشده از خارج، بخشی بدیهی از وظیفه هر حکومتی برای حفاظت از امنیت ملی است.اما آیا برای مقابله با جاسوسی میتوان قانونی نوشت که مرز میان «همکاری با دشمن» و «ارتباط عادی با جهان» در آن روشن نباشد؟یک بررسی حقوقی از طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» که کلیات آن ۲۵ مرداد در مجلس تصویب شد، نشان میدهد مسئله اصلی دقیقاً همینجاست.در برخی مواد طرح، تعابیری مانند «رسانه معاند»، «چهره سیاه از ایران»، «ناسازگار با فرهنگ ایرانی»، «مخدوش کردن اعتماد»، «کاهش مشارکت» و حتی «مقدمات بعیده» وارد قلمرو جرمانگاری شدهاند؛ بدون آنکه حدود دقیق آنها روشن باشد.دامنه بعضی مواد حتی میتواند مصاحبه با رسانه خارجی، ارائه اطلاعات و آمار، ارتباط با سفارتخانهها، همکاریهای علمی و دانشگاهی یا ارسال فیلم، عکس و داده به خارج از کشور را نیز دربر بگیرد؛ در مواردی بدون آنکه سوءنیت و همکاری آگاهانه با دشمن بهروشنی شرط تحقق جرم قرار گرفته باشد.مشکل فقط ابهام نیست.در بخشهایی از طرح، تعیین اینکه چه شخص، رسانه یا نهادی مشمول ممنوعیت است به فهرستها و مجوزهای دستگاههای اجرایی و امنیتی سپرده شده؛ در حالی که وقتی نتیجه یک رفتار میتواند زندان و محرومیت باشد، شهروند باید بتواند از خود قانون بفهمد چه چیزی جرم است.مجازاتها نیز محل سؤالاند: از انحلال اشخاص حقوقی و محرومیت دائمی تا احکامی که ممکن است حقوق کارکنان، شرکا یا اشخاصی را تحت تأثیر قرار دهد که خود نقشی در جرم نداشتهاند.حتی از منظر فقهی نیز پرسش مهمی وجود دارد:چگونه میتوان رفتاری ذاتاً مباح مانند ارتباط علمی، مصاحبه، مراجعه به سفارت یا تبادل اطلاعات عمومی را بدون احراز عناوینی چون جاسوسی، افشای اطلاعات حفاظتشده، اضرار عمدی یا همکاری مؤثر با دشمن، مستوجب تعزیر کرد؟متن کامل یادداشت حسامالدین آشنا در مشاهده فوری فرهیختگانامنیت ملی با قانون ضعیف تقویت نمیشود.قانون امنیتی اتفاقاً باید از بسیاری قوانین دیگر دقیقتر باشد؛ چون هرچه مجازات سنگینتر باشد، تعریف جرم باید روشنتر و امکان تفسیر سلیقهای کمتر شود.مسئله این نیست که با نفوذ مقابله کنیم یا نکنیم.مسئله این است:آیا استاد دانشگاهی که با دانشگاه خارجی همکاری میکند، روزنامهنگاری که با رسانهای خارجی مصاحبه میکند، فیلمسازی که اثرش را به جشنوارهای میفرستد و جاسوسی که آگاهانه اطلاعات امنیتی کشور را در اختیار سرویس خارجی قرار میدهد، باید در قانونی نوشته شوند که مرز میان رفتارهایشان مبهم است؟اگر پاسخ منفی است، شاید پیش از افزودن سامانه، مجوز، فهرست، ممنوعیت و مجازات، یک کار سادهتر لازم باشد:دقیقاً تعریف کنیم «نفوذ» چیست.امنیت از همینجا شروع میشود.#مقابله_با_نفوذ #مجلس #امنیت_ملی #حقوق_شهروندی #قانون#فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
پـگاه حـیدری شیراز. دیماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایرانسعـید (امین) ناظرقمیتهران. دیماه خونین ۱۴۰۴#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
