درباره ضرورت احیای دیالوگ سقراطی ✍حسین دباغبهترین نعمتها برای انسان آنست که همه روزه از تقوی و فض…
انتشار: 2026/06/26 14:00 UTCدریافت: 2026/08/15 03:14 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:14 UTC
درباره ضرورت احیای دیالوگ سقراطی ✍حسین دباغبهترین نعمتها برای انسان آنست که همه روزه از تقوی و فضایل و سایر چیزهایی که از من شنیدهاید گفتگو کند و دربارهٔ خود با دیگران تحقیق نماید، چون زندگانی بی تحقیق زندگانی نیست.خطابهٔ دفاعیهٔ سقراط 🔸 دیالوگ سقراطی را غالباً بهعنوان یک «روش» میشناسند: پرسش و پاسخ، آشکار کردن تناقضها، و کوشیدن برای روشنتر کردن مفاهیم و تعاریف. همین نگاه روشمحور سبب شده است تا عموما دیالوگ سقراطی را یک تکنیک آموزشی یا نوعی بازی ذهنی مخصوص کلاسهای فلسفه در نظر بگیرند🔸 اما من در این نوشته بنا دارم این تلقی «محدود» از دیالوگ سقراطی را کنار بگذارم و از ضرورت «احیاء» و استفاده «گسترده» از دیالوگ سقراطی در زندگی اجتماعی-سیاسی دفاع کنم. ادعای اصلی من این است که دیالوگ سقراطی صرفاً وسیلهای برای رسیدن به نتیجه نیست؛ ارزش آن در خود عمل گفتوگو نهفته است، در نوعی سلوک فکری و زیست اخلاقی که بدون آن، زندگی به سطحی از بیآزمونی و بیمسئولیتی فرو میغلتد.🔸 دلیل اول من برای ضرورت احیای دیالوگ سقراطی این است که پدیده گفتوگو را اساساً «بیطرف» نمیداند.🔸 دلیل دوم من برای احیای دیالوگ سقراطی این است که آن را صرفاً ابزار رسیدن به «نتیجه» نمیداند. این نکته به گمان من محور دفاع از دیالوگ سقراطی است: دیالوگ یعنی «پا در کفش دیگری کردن» و خود را جای او گذاشتن.🔸 این «جای دیگری نشستن» پیامد انسانی مهمی نیز دارد: من در گفتوگو میآموزم دیگری لزوماً شبیه من نیست، و قرار هم نیست شبیه من باشد و شاید اصلاً بهتر که شبیه به هم نیستیم. اگر همگان شبیه به هم باشند، جهان جای خسته کنندهای خواهد بود.🔸 اما نکتهٔ آخر. دیالوگ سقراطی صرفاً در حضور دیگری رخ نمیدهد؛ میتواند در غیاب دیگری نیز ادامه یابد. ـــــــــــــــــــــــبرای مطالعه متن کامل کلیک کنید.🆔 @hossein_dabbagh


