🔔 #خطای_شناختی (۳۰)ارجعیت وابسته به انتخاب قبلی (Choice-induced preference)این سوگیری وقتی اتفاق م…
انتشار: 2026/07/04 06:34 UTCدریافت: 2026/08/15 15:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 15:50 UTC
🔔 #خطای_شناختی (۳۰)ارجعیت وابسته به انتخاب قبلی (Choice-induced preference)این سوگیری وقتی اتفاق میافتد که «احساس تعلق» به «انتخاب قبلی» باعث خطای شناختی در برابر تغییر میشود. سوگیری که شاید موجب به تعصب و یا لجبازی شود و بر آینده فرد و دیگران تاثیر بگذارد.برای همین توصیه میشود که در موقع تصمیم بین انتخاب گزینه یا حالت قبلی با گزینه یا حالت جدید، فهرستی از مزایا و معایب هر کدام نوشته شود و سپس گزینه بهتر انتخاب شود. (قانون کیدلین)🎓 لینک مقاله استناد شده در ژورنال علمی🎞 کلیپ :بخشی از بررسی و تعریف کتاب کتاب تعیین شده اثر رابرت ساپولسکی، توسط دکتر آذرخش مکری میباشد، نسخههای کاملِ صوتی و تصویری، در اینجا.🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranianهر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم🔔 #خطای_شناختی (۳۰)ارجعیت وابسته به انتخاب قبلی (Choice-induced preference)این سوگیری وقتی اتفاق میافتد که «احساس تعلق» به «انتخاب قبلی» باعث خطای شناختی در برابر تغییر میشود. سوگیری که شاید موجب به تعصب و یا لجبازی شود و بر آینده فرد و دیگران تاثیر بگذارد.برای همین توصیه میشود که در موقع تصمیم بین انتخاب گزینه یا حالت قبلی با گزینه یا حالت جدید، فهرستی از مزایا و معایب هر کدام نوشته شود و سپس گزینه بهتر انتخاب شود. (قانون کیدلین)🎓 لینک مقاله استناد شده در ژورنال علمی🎞 کلیپ :بخشی از بررسی و تعریف کتاب کتاب تعیین شده اثر رابرت ساپولسکی، توسط دکتر آذرخش مکری میباشد، نسخههای کاملِ صوتی و تصویری، در اینجا.🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranianهر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم
پستهای تلگرام — هنر بیان
🔔 #خطای_شناختی (۱۵)همزمانی، همبستگی و علیت🌻 از #سوگیریهای پر تکرار، آشنا نبودن و یکی دانستن و اشتباه گرفتن «علت، معلول، رابطه علت و معلول، همبستگی، همزمانی، همسانی(شباهت)» است که معمولا همراه با خطاهای «تعریف نشدگی، زمان پریشی» همراه است. در کنار روشمندی دانش، دانستن این «واژگان، معنا، مفهوم و کاربرد» آنها به شناخت و درک درست پدیدهها به ویژه پدیدههای پیچیده کمک میکند:ارتباط : Relationshipهمبستگی : correlationهمبستگی آماری : Statistical correlationهمبستگی علت و معلول : Causation correlationهمزمانی : Synchronicityهمسانی/ شباهت : Simultaneityهموندی : Hammondiهماهنگی : Harmonyاشتراک / سهیم بودن : sharingمشارکت داشتن : Participationفعالیت داشتن : Activityحضور داشتن /بودن : To be presentهمبودی / همزیستایی : Coexistenceهمسویی : Alignmentعلیت : Causationعلت و معلول : Cause and effectالگو : Patternمدل : Modelالگوریتم: Algorithmروش : Methodپردازه/فرآیند : Processروال : Procedureروند: Routineزمانپریشی = Anachronyتعریف نشدگی = Undefined stateتعریف پریشی = Undefined anxiety🎓 شهرام سپهری راد (نورومارکتینگ و سیستمهای پیچیده رفتاری)🎓 هستی کیایی (AI expert systems)آزمونهای همبستگی برای بررسی رابطه(ها) بین دو یا چند متغیر استفاده میشوند. مشاهدهی اینکه دو (چند) متغیر به طور همزمان تغییر میکنند، حتی اگر تغییرات همسو باشند "لزوماً (doesn't necessarily) به این معنا نیست که میدانیم آیا یک متغیر باعث تغییر در متغیر دیگر میشود یا خیر. در نتیجه در متد علمی مهم است که مداوم دقت کنیم که: همبستگی به معنای علیت نیست. (correlation dose not imply causation). معمولا کسانی که در زمینه کامپیوتر ساینس فعالیت دارند در بررسی روابط بین «دیتا، الگوریتمها و کدها و...» با این موضوع بارها برخورد داشته اند و از اهمیت آن به صورت کاربردی کاملا مطلع هستند. در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian🎨🎙هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم
💠آیا صرفا آگاه بودن و دانستن خطاهای شناختی و مغالطات کافی است؟ استیون یینکر در کتاب عقلانیت میگوید آدمها آنچنان که دنیل کانمن و آموس تورسکی میگویند پر از خطاهای شناختی هستند ولی هرگز به معنی بی خردی گونه آدمیزاد نیست. کیت استانویچ در کتاب سوگیری که ما را…💠 🔔 مغلطه ۵۶👾 یاوهگویی فلسفی از خصوصیات شبهعلم، خرافات و ایدئولوژی، استفاده از مغالطات زیر است:قلمبه گویی - توسل به مشاهیر - فرمول های ریاضی بیربط - آمار و نمودارهای نادرست یا دارای سوگیری - حرف های زیبا و انگیزشی - انحراف و تغییر موضوع - تحریف تعریف - شبهه افکنی و ابهامات گمراه کننده. (تمامی موارد در هنر بیان توضیح داده شده اند)🎬 بخشی از تعریف و بررسی کتاب «زر مفت میزند | Calling Bullshit اثر کارل بِرگسترُم و جِوین د.وِست» توسط دکتر آذرخش مکری🎁 نسخه کامل صوتی و تصویری سخنرانی☀️ مطالب تکمیلی و پیشنهادی🔆 هنجارِ آلبرتو براندولینی🔆 سوال های عمیق🔆 همزمانی، همبستگی و علیت🔆 هرمنوتیک🔆 دست پنهان و دست ناپدید🔆 قلمبه گویی🔆 شبهه افکنی در علم🔆 تشبث به زياد گويي🔆 مغلطه تشبث به دانش🔆 حرف مفت (BS:bullShit)🔆 نقد دانشی و نان و شراب🔆 #تفکر_نقاد و تفکر تحلیلی📘کتاب «ساده نیستم»📘کتاب چرا، علم علت و معلول📘خارپشت و روباه فیلیپ تتلاک📘 کتاب دوباره فکر کن اثر آدام گرنت در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian🎨🎙هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم💠 🔔 مغلطه ۵۶👾 یاوهگویی فلسفی از خصوصیات شبهعلم، خرافات و ایدئولوژی، استفاده از مغالطات زیر است:قلمبه گویی - توسل به مشاهیر - فرمول های ریاضی بیربط - آمار و نمودارهای نادرست یا دارای سوگیری - حرف های زیبا و انگیزشی - انحراف و تغییر موضوع - تحریف تعریف - شبهه افکنی و ابهامات گمراه کننده. (تمامی موارد در هنر بیان توضیح داده شده اند)🎬 بخشی از تعریف و بررسی کتاب «زر مفت میزند | Calling Bullshit اثر کارل بِرگسترُم و جِوین د.وِست» توسط دکتر آذرخش مکری🎁 نسخه کامل صوتی و تصویری سخنرانی☀️ مطالب تکمیلی و پیشنهادی🔆 هنجارِ آلبرتو براندولینی🔆 سوال های عمیق🔆 همزمانی، همبستگی و علیت🔆 هرمنوتیک🔆 دست پنهان و دست ناپدید🔆 قلمبه گویی🔆 شبهه افکنی در علم🔆 تشبث به زياد گويي🔆 مغلطه تشبث به دانش🔆 حرف مفت (BS:bullShit)🔆 نقد دانشی و نان و شراب🔆 #تفکر_نقاد و تفکر تحلیلی📘کتاب «ساده نیستم»📘کتاب چرا، علم علت و معلول📘خارپشت و روباه فیلیپ تتلاک📘 کتاب دوباره فکر کن اثر آدام گرنت در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian🎨🎙هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم
🔔 مغلطه ۵۴ 👾 نا انگاشتگی عامدانه (کوری و کری ایدئولوژیک و باورگرایانه) ✍🏻 مهندس شهرام سپهری راد هنگامی که در گفتار یا نوشتار، به روشنی و آشکارا درباره چیزی شرح و زند و اشاره شده است، ولی [مغلطه کننده] آنرا نهتنها سانسور بلکه وارونه میکنند؛ و به گونهای…🔔 مغلطه ۵۵👾 داستان سراییبه عدم استفاده از «استدلال، مستندات و دلایل منطقی» و استفادهی مغرضانه از «ادبیات و داستان و داستانکها» برای جهت دهی به اذهان دیگران با هدف مصادره به مطلوب و فریب از راه روایت سازی و هیجان، مغلطه داستانسرایی گفته میشود. معمولا بخاطر خاصیت داستان، مغلطه داستانسرایی دروازهای برای استفاده از خیل زیادی مغالطات بعدی میشود. مانند: استفاده از مثال بجای استدلال، علت جعلی، مقایسه مع الفارق، ارتباط کاذب، معادلسازی کاذب، پیشفرض استعاره ای، جوگیری و... .داستانسرایی از مغالطات مرسوم و دائمی مورد استفادی شبهعلم، خرافات و ایدئولوژیها است🔆 مثلا چیزی که در کلیپ میبینید (Inglourious Basterds .2009) استفاده از مغلطه داستانسرایی از طرف نازیها و گشتاپو است که یهودیها را به موشهای عامل بیماری تشبیه میکردند و اهداف دیگر را تئوریزه مینمودند 🔆 البته داستانگویی و داستانسرایی نقش زیادی در روابط انسانی دارد(تکمیلی و منابع)، در اینجا منظور نوع مغلطه آمیز آن است. در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian🎨🎙هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم🔔 مغلطه ۵۵👾 داستان سراییبه عدم استفاده از «استدلال، مستندات و دلایل منطقی» و استفادهی مغرضانه از «ادبیات و داستان و داستانکها» برای جهت دهی به اذهان دیگران با هدف مصادره به مطلوب و فریب از راه روایت سازی و هیجان، مغلطه داستانسرایی گفته میشود. معمولا بخاطر خاصیت داستان، مغلطه داستانسرایی دروازهای برای استفاده از خیل زیادی مغالطات بعدی میشود. مانند: استفاده از مثال بجای استدلال، علت جعلی، مقایسه مع الفارق، ارتباط کاذب، معادلسازی کاذب، پیشفرض استعاره ای، جوگیری و... .داستانسرایی از مغالطات مرسوم و دائمی مورد استفادی شبهعلم، خرافات و ایدئولوژیها است🔆 مثلا چیزی که در کلیپ میبینید (Inglourious Basterds .2009) استفاده از مغلطه داستانسرایی از طرف نازیها و گشتاپو است که یهودیها را به موشهای عامل بیماری تشبیه میکردند و اهداف دیگر را تئوریزه مینمودند 🔆 البته داستانگویی و داستانسرایی نقش زیادی در روابط انسانی دارد(تکمیلی و منابع)، در اینجا منظور نوع مغلطه آمیز آن است. در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian🎨🎙هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم
🔔 #خطای_شناختی (۳۱)جفا کاری جذاب (محبوب یا مطلوب)آیا اینکه بعضیها خیال میکنند اگر خودشان را بگیرند دوست داشتنی و خواستنی تر میشوند، درست است؟تحقیقات نشان میدهد به طور معمول و در برخورد اول، برعکس است یعنی مردم فردی که خودش را میگیرد را مطلوب، ارزیابی نمیکنند (فیلم کامل این سخنرانی دکتر مکری)دوست داشتنی بودن با خواستنی بودن با هم رابطه مستقیم و همجهت دارند ولی الزما نه همیشه، طبق این آزمایش در مورد خواستنی شدن یک سوگیری وجود دارد. یعنی اگر در ملاقات یا شناخت اول، کسی خود را دوست داشتنی نشان دهد ولی در برخورد بعدی فاصله بگیرد، آنگاه در فرد دیگر ممکن است تمایل به خواستن بیشتر شود.از این نکته در مارکتینگ استفاده میشود (رویکرد Jilt). مثلا کالایی را راهی بازار میکنند اما بعد از یک مدت عرَضه را بسیار محدود میکنند تا در عَرضه های بعدی، فروش آن بالا برود. مخصوصا در مورد کالاهایی که در ارتباط با کودکان هستند حتی در صورتی که کالا موجود نباشد خریدار برای راضی کردن کودکش ناچار است کالای مشابه را بخرد و مجدد در هنگام عرضه کالای اول، آنرا را هم بخرد.🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian🔔 #خطای_شناختی (۳۱)جفا کاری جذاب (محبوب یا مطلوب)آیا اینکه بعضیها خیال میکنند اگر خودشان را بگیرند دوست داشتنی و خواستنی تر میشوند، درست است؟تحقیقات نشان میدهد به طور معمول و در برخورد اول، برعکس است یعنی مردم فردی که خودش را میگیرد را مطلوب، ارزیابی نمیکنند (فیلم کامل این سخنرانی دکتر مکری)دوست داشتنی بودن با خواستنی بودن با هم رابطه مستقیم و همجهت دارند ولی الزما نه همیشه، طبق این آزمایش در مورد خواستنی شدن یک سوگیری وجود دارد. یعنی اگر در ملاقات یا شناخت اول، کسی خود را دوست داشتنی نشان دهد ولی در برخورد بعدی فاصله بگیرد، آنگاه در فرد دیگر ممکن است تمایل به خواستن بیشتر شود.از این نکته در مارکتینگ استفاده میشود (رویکرد Jilt). مثلا کالایی را راهی بازار میکنند اما بعد از یک مدت عرَضه را بسیار محدود میکنند تا در عَرضه های بعدی، فروش آن بالا برود. مخصوصا در مورد کالاهایی که در ارتباط با کودکان هستند حتی در صورتی که کالا موجود نباشد خریدار برای راضی کردن کودکش ناچار است کالای مشابه را بخرد و مجدد در هنگام عرضه کالای اول، آنرا را هم بخرد.🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian
☘️ درخت تصمیمگیری - تصمیمهای ما شبیه یک فیلم هستند 🌱 روبرت گانتر 📗 ۵۳ اصل تصمیمگیری 🔆 #تفکر_نقاد #تفکر_تحلیلی ما معمولاً هنگام تصمیمگیری، تصمیممان را به صورت منفرد (مثل یک عکس) مورد توجه قرار میدهیم در حالی که در دنیای واقعی، هر یک تصمیم ما، مانند…🦋 #تفکر_نقاد - سری ۵ - شماره ۳💠 اولویت✍️ دکتر هستی کیاییهمه چیز اولویت ندارد ...البته اولویت به معنی حذف بقیه موارد یا صرفا پرداختن به یک مورد نیست، بلکه به معنی بودجه بندی و زمانبندی و صرف انرژی برای هر کدام از موارد به فراخور اهمیت است. یعنی ممکن است چند فعالیت لازم باشند همزمان با هم اجرا شوند (مخصوصا برای شرکتها و کار تیمی) اما میزان اختصاص انرژی و زمان و سرمایه و... برای هر کدام بر حسب نیاز، محاسبه و در نظر گرفته میشود.☀️ پیشنهادی : تفکر نقاد و تفکر تحلیلی🎨🎙در هنر بیان هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian
🔔 مغلطه ۵۳ 👾 معادلسازی کاذب (False equivalence) نامهای دیگر : شباهت کاذب (False similarity)، سیب و پرتقال، لامپ و کِرْم شبتاب، گودرز و شقایق این مغلطه زمانی رخ میدهد که دو مورد متفاوت را دارای قابلیت «معادل سازی، جایگزین شدن، استفاده، خصوصیات، ماهیت،…🔔 مغلطه ۵۴👾 نا انگاشتگی عامدانه (کوری و کری ایدئولوژیک و باورگرایانه)✍🏻 مهندس شهرام سپهری رادهنگامی که در گفتار یا نوشتار، به روشنی و آشکارا درباره چیزی شرح و زند و اشاره شده است، ولی [مغلطه کننده] آنرا نهتنها سانسور بلکه وارونه میکنند؛ و به گونهای رسوا وانمود میکنند که به آن نکته اشاره نشده و حتی از ادعای اشاره نشدن، بر ضد گفتار یا نوشتار و استدلال، بهرهکِشی میکنند؛ و همین را دریچهی ورود به نیرنگ و مغلطههای دیگری میکنند.شگفت که اگر بارها هم یادآور شود که آن نکته در گفتار و نوشتار بوده باز هم با همان کوری و کری ایدئولوژیک و متعصبانه، آنرا نادیده میانگارند.(از دید رفتارشناسی معمولا چارهی کار، کمی توپ و تشر و مسخره کردنشان در ارتباط با آن نیرنگ است تا دیگر تکرار نکنند)🔆 این نیرنگ/مغلطهای است که در میان گلههای خدا همیشه یافت میشود (خدا = خرافات، دیکتاتوری، ایدئولوژی) برای نمونه:در دانش فرگشت نشانداده شده که گونهی انسان و گونههای شامپانزه و بونوبو با همدیگر دارای نیای مشترک هستند و همگی شاخههایی از آن نیای فرگشتی هستند، ولی آفرینش باوران با وارونهسازی پاسخ میدهند یعنی میگویید انسانها از شامپانزهها به وجود آمده اند و سپس هوچیگری را آغاز میکنند.یا هنگامی که به کاستیها نارساییها و تباهیهای ایدئولوژیها پرداخته میشود، برای نمونه اگر به هر دو ایدئولوژی کمونیسم و کاپیتالیسم، به روشنی بررسی شوند، ولی باورمندانه به هر کدام از آنها زود ایدئولوژی دیگر را سانسور و وارونه میکنند و باز هم هوچیگری آغاز میکنند که ایدئولوژی زقیب نیز چنان است و چین میکند به گونه ای که انگار نه انگار پیشتر به آن نیز پرداخته شده است.معمولا آدمهایی که پشتیبانی ایدئولوژیک و متعصبانهای هم از همدیگر دارند چنانکه زمانی که یک متعصب از یک متعصب و یا ایدئولوگ از ایدئولوگ دیگر پشتیبانی میکند باید گفت: کوری عصا کش کور دیگر شد.🔆 از مغلطه های مرتبطمغلطه خود انکاریحذف صورت مساله و رَد کردن عواقب🎨🎙هر هفته به یک موضوع اصلی میپردازیم در افروختن دانش، یا شمع باش یا آینه🧠 @Honare_B💬 @mardom_Iranian



