رحله یا سفرنامه، اثر تاریخی ابن بطوطه مورخ و سیاح بزرگ جهان اسلام است.ابن بطوطه اهل طنجه در کشور مر…
انتشار: 2026/08/13 14:55 UTCدریافت: 2026/08/15 08:12 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 08:12 UTC
رحله یا سفرنامه، اثر تاریخی ابن بطوطه مورخ و سیاح بزرگ جهان اسلام است.ابن بطوطه اهل طنجه در کشور مراکش یا مغرب است. ابتدا قصد ادای فریضه حج را داشت اما دست تقدیر او را به دورترین نقاط و تمدن بشری در قرن هشتم هجری کشانید و از آنجا که او در هنگام بازدید از شهرها و آبادی های مختلف به ثبت حوادث روی میآورد کتاب او یکی از از منابع مهم تاریخی جهان تبدیل شد.بررسی اوضاع و احوال و زندگی مردم سلاطین حکومت ها با نگاه عمیق و جامعه شناسانه یکی از ارزش های تاریخی اثر اوست.ابن بطوطه در مسیر سفر خود به شهرهای مختلف اطلاعاتی از آداب و رسوم گرفته تا مذهب و احوال سلاطین ارائه داده است. ابن بطوطه دوبار در سال های ۷۳۲ و ۷۴۸ هجری قمری به منطقه هرمزگان و لارستان سفر نمود و مدتی را در هرمز که مرکز حکومت در جزایر خلیج فارس و سواحل جنوبی ایران بوده است اقامت گزید و از شوکت قدرت و رونق تجارت در این منطقه قلم زد مطلبی که ارائه می شود خلاصهای از سفرنامه ابن بطوطه و ذکر خاطراتش از سفر او او به هرمزگان و لارستان است که در سال ۱۳۷۰ توسط دکتر محمدعلی موحد ترجمه و چاپ شده است.هرمزاز عمان به سوی هرمز حرکت کردم هرمز شهری است بر ساحل دریا که موغستان نیز نامیده می شود.هرمز جدید روبروی این هرمز در میان دریا واقع است و سه فرسخ با آن فاصله دارد.من نخست به هرمز جدید وارد شدم که مرکز آن جرون نام دارد. جرون شهری است نیکو و بزرگ دارای بازار های خوب که بندرگاه هند و سند می باشد و مال التجار های هندوستان از این شهر به عراق عرب و عراق عجم و خراسان حمل می شود. سلطان هرمز نیز در این محل سکونت دارد جزیرهای که شهر جرون در آن واقع است به اندازه ی یک روز راه وسعت دارد. بیشتر زمینههای آن شوره زار و نمک است که آن را نمک دارابی می نامند.غذای مردم هرمز از ماهی و خرما است که از بصره و عمان به آنجا می آورند آب در جزیره هرمز چیز گرانبهایی است چشمه هایی در جزیره وجود دارد و آبدانهایی هم هست که آب باران در آن ها ذخیره می کنند لیکن این منابع همه دور از شهر واقع شده و باید آب را در مشکها به وسیله ذرت به شهر بیاورند. در شهر جرون با شیخ جهانگرد ابوالحسن اقصارایی که اصلاً از مردم روم بود ملاقات کردم او مرا مهمان کرد و به دیدار من آمد و نیز جامه ای با یک عدد کمربند صحبت به من بخشید کمربند صحبت چیزیست که بر میان میبندند و هنگام نشستن مانند متکایی به آن تکیه می کنند و اکثر دراویش ایرانی این کمربند را با خود دارند.پادشاه هرمز و ملاقات ابن بطوطه با اوپادشاه هرمز سلطان قطب الدین تهمتن پسر تورانشاه از شهر یاران کریم و متواضع و نیکویی است. هنگامی که به جزیره هرمز وارد شدیم سلطان برای جنگ آماده می شد .خانه سلطان بر ساحل دریا واقع است و کشتی ها در کنار آن خانه به خاک می نشیند من دیدم پیرمردها پیرمردی قبا هایی تنگ و شوخگین پوشیده و عمامه هایی بر سر نهاده و دستمالی بر کمر بسته وزیر بر او سلام کرد من هم سلام کردم اما ندانستم که او کیست؟لارستانپس از عبور از صحرای مزبور به کورستان (کهورستان)که شهری کوچک با آب و درخت است رسیدیم گرمای این شهر شدید بود و پس از آن سه روز دیگر از طریق صحرا مسافرت کرده و به شهر لار وارد شدیم لار شهری است بزرگ دارای چشمه سارهای متعدد و آب فراوان و باغها و بازارهای نیکو. در شهر لار در خانقاه شیخ ابودلف کسی است که ما به قصد زیارت وی عازم خنج بال بودیم..رسم این دراویش بر این است که هنگام عصر در خانقاه گرد می آیند و آنگاه دورشهر راه افتاده از هر خانه یک یا دو گروه نان می گیرند و آن را به مسافرینی که به خانقاه وارد می شوند میدهند .صاحبخانه ها که به این وضع خو گرفته اند سهم دراویش را در نانی که برای خود تهیه می کنند منظور میدارند. صلحا و دراویش شهر لار شبهای آدینه در خانقاه جمع میشوند و هر کس به قدر قوه پولی انفاق میکند و شب را به نماز و قرآن به سر می آورند و پس از نماز صبح به منازل خود می روند.خنج بالاز لار به شهر خنج بال که شیخ ابودلف در آنجا اقامت داشت رهسپار گشتیم این شهر را هنج بال را هم می خوانند.چون وارد خانقاه شیخ شدیم او را دیدم که در یکی از گوش ها روی خاک نشسته و جبه پشمین سبز مندرسی بر تن و عمامه پشمین سیاهی بر سر داشت.قبر شیخ دانیال در این زاویه قرار دارد ابن قطب در نواحی لار مشهور و سخت مورد احترام است.جزیره کیشاین جزیره در ساحل بحر هند که متصل به دریای یمن و فارس می باشد قرار گرفته و جزء کشور فارس شمرده می شود شهری است بزرگ و نیکو و خانههای آن باغ های عالی دارد انواع گل ها و درختان سرسبز در آن به عمل می آورند آب خوردنی کیش از چشمه هایی است که از کوهساران بلند برمیخیزد. مردم این جزیره از اشراف فارس هستند طایفه ای از اعراب بنی سفاف هم در آنجا سکونت دارند.@hogam
نخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- مطبوعات قدیمی · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، ۱:۵۶
- کارگاه طنز و تاریخ · تطابق دقیق — ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، ۸:۱۲
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند
پستهای تلگرام — کارگاه طنز و تاریخ
🐊 آمنهوتپ سوم و سوبک؛ پیوند شاه و خدا👑 این تندیس، آمنهوتپ سوم، فرعون قدرتمند مصر باستان، را در کنار سوبک، ایزد کروکودیلسر، نشان میدهد.🌊 سوبک با رود نیل، باروری و قدرت نظامی ارتباط داشت و از خدایان مهم مصر باستان به شمار میرفت.🛡️ حضور سوبک در کنار فرعون، نمادی از حمایت و مشروعیت الهی پادشاه و پیوند میان قدرت زمینی فرعون و نیروهای خدایان بود.✨ این اثر نمونهای زیبا از هنر مصر باستان است؛ جایی که مجسمهها تنها تصویر نبودند، بلکه مفاهیم مذهبی و سیاسی را نیز روایت میکردند.@hogam
بنای امپراتوری در سه قارهامپراتوری عثمانی در طول قرن شانزدهم میلادی وارد عصر طلایی خود شد.تحت حاکمیت سلطان سلیم اول، امپراتوری سلطنت قدرتمند مملوک را فتح کرد و مصر، سوریه و فلسطین را تحت فرمان خود درآورد؛ همچنین شهرهای مقدس مکه و مدینه نیز حاکمیت عثمانی را به رسمیت شناختند.جانشین او، سلیمان قانونی (سلیمان شکوهند)، این روند گسترش را ادامه داد. سلیمان که به طور گسترده به عنوان بزرگترین حاکم این امپراتوری شناخته میشود، ضمن هدایت لشکرکشیهای نظامی موفق در سراسر اروپا، شمال آفریقا و خاورمیانه، بر اصلاحات حقوقی، رشد اقتصادی و دستاوردهای فرهنگی نیز نظارت داشت.در این دوره، قلمرو عثمانی در سه قاره گسترش یافت:اروپاامپراتوری بر مناطق زیر کنترل یا تسلط داشت:یونانبلغارستانصربستانبوسنی و هرزگوینآلبانیمقدونیه شمالیمونتهنگروبخشهای وسیعی از مجارستانبخشهایی از کرواسیکشورهای تابعه در رومانیجنوب اوکراین و سرزمینهای اطراف شمال دریای سیاه که از طریق خانات کریمه (به عنوان واسطه عثمانی) اداره میشدند.آسیاامپراتوری بر این مناطق حکم میراند:آناتولی (ترکیه امروزی)سوریهعراقلبناناسرائیل و فلسطیناردنغرب عربستانیمنبخشهایی از قفقازآفریقاقلمروی عثمانی شامل موارد زیر بود:مصرلیبیتونسالجزایرمناطق استراتژیک ساحلی دریای سرختا اواخر قرن شانزدهم، امپراتوری عثمانی به یکی از قدرتهای نظامی و سیاسی غالب جهان تبدیل شده بود.@hogam
سه پادشاه ناشناخته آشور چگونه شناسایی شدند؟الکساندر یوهانس ادموندز از دانشگاه مونستر آلمان و اکهارت فرام از دانشگاه ییل، مجموعهای از اسناد خط میخی را دوباره بررسی کردند. برخی از این اسناد بیش از یک قرن پیش منتشر شده بودند، اما به دلیل آسیبدیدگی، خواندن دشوار یا تفسیر نادرست، اهمیت واقعی آنها مشخص نشده بود.پژوهشگران با کنار هم گذاشتن شواهد موجود دریافتند که سه فرمانروا در مقاطعی از تاریخ آشور حکومت کردهاند؛ در حالی که نام آنها در روایت رسمی و شناختهشده تاریخ سلطنت آشور به شکل درست ثبت نشده بود.هر سه فرمانروا در شهر آشور، پایتخت باستانی آشوریان، بر تخت نشستند و حکومتشان کمتر از دو سال طول کشید. شواهد همچنین نشان میدهد که احتمالاً گروههایی از نخبگان آشوری از آنها حمایت میکردند.تیگلاتپیلسر؛ پادشاهی در میانه شورشنخستین فرمانروای شناساییشده تیگلاتپیلسر است که احتمالاً در سالهای ۷۶۳ تا ۷۶۲ پیش از میلاد حکومت کرده است.مدرک اصلی درباره او لوحی خط میخی است که بیش از ۱۲۵ سال پیش در نینوا کشف شده بود. این لوح درباره اعطای زمین سلطنتی است و نام تیگلاتپیلسر در آن دیده میشود. با این حال، این سند در گذشته به تیگلاتپیلسر سوم، فرمانروایی که چند دهه بعد حکومت میکرد، نسبت داده شده بود.پژوهشگران احتمال میدهند تیگلاتپیلسر در دورهای از شورش و بیثباتی سیاسی علیه آشور-دان سوم، که پادشاه رسمی آن زمان بود، سر به شورش برده و برای مدتی بهطور موازی حکومت کرده باشد. این دوره همچنین با شیوع طاعون و وقوع یک خورشیدگرفتگی همراه بوده است.شلمنصر؛ نامی که از تاریخ پاک شددومین پادشاه ناشناخته، شلمنصر، بین سالهای ۷۴۷ تا ۷۴۵ پیش از میلاد حکومت کرده است. نام او در یک سنگنوشته کشفشده در عراق دیده میشود؛ اما بعدها نامش با نام تیگلاتپیلسر سوم، جانشین او، جایگزین شده است.به گفته پژوهشگران، شرایط سیاسی آن دوران میتواند دلیل چنین آشفتگیهایی باشد. آشور در آن دوره با بیثباتی سیاسی، دسیسههای فرمانروایان تابع و حملات گروههای کوچنشین روبهرو بود. همچنین استفاده مکرر از نامهای سلطنتی مشابه و فاصله کوتاه میان حکومتها ممکن است باعث شده باشد تاریخنگاران بعدی نتوانند ترتیب دقیق فرمانروایان را بازسازی کنند.آشور-اوبالیت؛ فرمانروایی که از یادها حذف شدسومین پادشاه، آشور-اوبالیت، تنها برای مدت کوتاهی در سالهای ۹۱۳ تا ۹۱۲ پیش از میلاد حکومت کرد. شواهد موجود نشان میدهد که پس از برکناری او، آثار مرتبط با حکومتش نیز دستکاری شده است.یک لوح نشان میدهد که او برای بازسازی ظرفی آیینی که برای پرستش خدای ملی آشوریان، آشور، استفاده میشده، نقره فراهم کرده بود. اما سرنوشت یادمانهای مربوط به او بسیار متفاوت بود. بنایی که احتمالاً مجسمه بزرگی از او بوده، سر و دستهایش را از دست داده و نشانههای سلطنتی آن نیز از بین رفته است.این اثر بعدها به سنگنوشتهای تبدیل شد که در آن از جانشین غاصب و نامشروع او تمجید شده بود. به این ترتیب، بخشی از شواهد مربوط به حکومت آشور-اوبالیت عملاً از تاریخ رسمی حذف شد.سه پادشاه ناشناخته آشور؛ فهرست شاهان آشور چه چیزی را پنهان کرده بود؟یکی از مهمترین نتایج این پژوهش، ایجاد تردید درباره تصویر منظم و بدون آشوبی است که فهرست شاهان آشور ارائه میکند. این فهرست باستانی، سلسلهای نسبتاً منظم از فرمانروایان را نشان میدهد که اغلب به شکل پدر و پسر جانشین یکدیگر شدهاند.اما یافتههای جدید نشان میدهد که واقعیت سیاسی آشور پیچیدهتر بوده است. پژوهشگران معتقدند فهرست شاهان احتمالاً تصویری آرمانی از سلطنت آشوری ارائه میکرده و شورشها، بحرانهای جانشینی و دورههای بیثباتی را تا حد زیادی از روایت رسمی حذف کرده است.به بیان دیگر، آنچه امروز از تاریخ سیاسی آشور میدانیم، الزاماً تمام واقعیت آن دوران نیست. بخشی از تاریخ ممکن است در اسناد آسیبدیده، نوشتههای بازنویسیشده و آثاری که بعدها عمداً تغییر کردهاند، پنهان مانده باشد.@hogam
معنی خواب دیدی خیر باشه چیست؟1- وقتی کسی نظر یا پیشنهادی در مورد موضوعی می دهد که قابل اجرا نیست و بیشتر شبیه افسانه و خیالات است تا واقعیات، این ضرب المثل را به او می گویند.2- بیشتر این ضرب المثل را به کسی می گویند که چشمش را به واقعیت های زندگی بسته و خیلی امید واهی دارد. یا به جهت تمسخر به کسی می گویند که حرفی زده که بزرگ تر از دهانش بوده یا برای بسیار زود بوده است!مثلا پسربچه ای که خیلی قوه تخیل فعالی دارد به پدر و مادرش می گوید: اگر پرایدمان را بفروشیم می توانیم خانه مان را هم عوض کنیم و خانه بزرگتری بخریم. پدر و مادرشان هم که می بینند او خیلی تخیلی حرف می زند! می گویند: پسرم خواب دیدی خیر باشه! با پول این ماشین نمیتوان همین خانه خودمان را تعمیر کرد چه رسد به خرید خانه بزرگتر!3- بعضی وقت ها هم این ضرب المثل را در جواب تعریف کردن کسی از خوابش به او می گویند. مثلا یک شاگرد تنبل کلاس که همیشه معدلش لب مزر بوده به دوستانش می گوید: دیشب خواب دیدم کنکور رشته پزشکی در دانشگاه دولتی قبول شدم. قطعا در این لحظه دوستانش بی درنگ می خندند و می گویند: خواب دیدی خیر باشه. تو رو از جلوی در دانشگاه هم در نمی کنند چه برسد دانشجویش شوی.4-وقتی پیت هگست معروف به عقب مانده ذهنی وزیر جنگ آمریکا می گوید ما پیروز شدیم اینجاست که او ضرب المثل دیگری را برای دفاع از خود به کار می برد: آرزو بر الاغ عیب نیست@hogam
👑 تاج بزرگ امپراتوری روسیه؛ نماد قدرت تزارها💎 این تاج باشکوه در سال ۱۷۶۲ برای مراسم تاجگذاری کاترین دوم (کاترین کبیر) ساخته شد و بعدها به یکی از مهمترین نمادهای سلطنت روسیه تبدیل شد.✨ تاج با حدود ۵۰۰۰ الماس و یک اسپینل سرخ ۳۹۸ قیراطی تزئین شده و از شاهکارهای جواهرسازی قرن هجدهم به شمار میرود.🏛️ تاج بزرگ امپراتوری روسیه تا پایان حکومت تزاری در سال ۱۹۱۷ مورد استفاده قرار گرفت.📍 امروزه این اثر در صندوق الماس کرملین مسکو نگهداری میشود.🌟 روسیه | قرن هجدهم | کاترین کبیر | جواهرات سلطنتی@hogam
بنیاد کاروانسراها در دوره ایـران اسلامی بخش مهمی از معماری ایران را شامل بـوده وکاروانسراهای متعددی با سبک و ویـژگیهای متفاوت در شهرهـا، جـاده هـای کـوهستانی و حـاشیه کـویـرهـا احـداث شدهاست. آنچه مسلم است این پـدیده با ارزش معماری در رابطه با رونق تجارت شکل گرفته و عـوامل دیگری نظیر کاربـرد نظامـی، اطلاع رسانـی و ... در تـوسعه وتکامل آن نقش داشتهاند. بسیاری از کاروانسراهـای کناره جـادهها فاقد فرش یا وسایل خواب در اتاقها بودند و مسافران اتاقها را با گلیم، قالیچه ویا حصیر که خود به همراه داشتند فرش میکردند. گاهـی هـم مسافـران از روستاهـای نـزدیک کاروانسرا، فرش یا وسائلی دیگر از این گونه اجـاره یا قـرض میکردند.درسراسر راه لار بـه بستک و کوخرد بـه بندر لنگه کاروانسراهـای متشابـه بفاصلـه سه فـرسنگی دیـده میشود، سازنده آنـهارا بنـام شاه عبـاس مـی نامند ولی مطمئناً در زمـان بعد از شاه عباس ساخته شده انـد، هــم اکنـون آنـها یا خـالـی بــوده یا پـاسگـاهـهای ژنــدار مــری ((نیروهای انتظامی)) در آنها سکونت گرفتهاند یا تخریب شدهاند .یکی از مسائل مـورد تـوجه کاروانیان بـه هنگام سفـر درمسیر جادهها تأمین آب برای قافله ومسافران است، به ویژه اگر مسیر حرکت کاروانیان در راههای کاروانی حاشیه کویر یا مناطق کویری باشد.مسئله کمبود آب در بسیاری از سفـرنـامـه هـای جهانگردی ومـورخـان کـه در روزگاران گـذشته از شهـری بـه شهـر دیگـر سفـر مـی کـردنـد، به چشم میخورد. این مسئله با ایجاد آب انبارهائی در مسیر جادههای کاروانـی در مسافت معین تا حـدودی حـل مـی شدهاست. همـه آب انبـارهـای کاروانسراهـای منطقه وکنـاره خـلیج فارس خـارج از بنـا قـرار دارنـد.مصالح ساختمانـی اصلی بنای کاروانسراها در ایران، سنگ وآجر بـودهاست. سنگ بـه دوصورت مــورد استفاده قـرار مـی گـرفته: در بعضـی موارد سنگها کاملاً استادانـه تـراش داده میشده، و در بعضی اوقات از قطعات کوچک سنگهای نتراشیده استفاده مـی کردنـد. در بعضی نقاط نیز از تلفیق سنگ وآجر پـی بنا را میساختهاند. نمای خارجی و داخلی عموماً از آجر بـودهاست، برخی از کاروانسراها از خشت یا بلـوکـهای خشتـی استـفاده می شد ، و بـرخـی از کاروانسراها با گچ سفید کاری میکردنـد. بطـور کلی هـرکاروانسرا دارای یک درب ورودی یا دروازه بـود، بـرخی از کاروانسراهـا بـه جـانب دروازه اصلـی، دارای درب فـرعـی نیـز بـودهاند مانند کاروانسرای کوخرد.معمولاً هرکاروانسرائی دارای کتیبهای در ایوان ورودی کاروانسرا بود. این کتیبهها در برگیرنـده نام بانـی وسازنده کاروانسرا بود@hogam