🎬«سفر در کمدی الهی، از تاریکی تا نور» «عشقی که خورشید را به حرکت درمی‌آورد و دیگر ستارگان را» از دل…

📗کمدی الهی👤دانته آلیگیری📝متن پنهان (بینامتنیت)💎ادمین #زهرا_مجستجو در سرچشمه‌های شرقی کمدی الهی، یکی از بحث‌برانگیزترین مسائل ادبیات تطبیقی در این حوزه است. مسئله‌ای که از زمان انتشار نظریهٔ میگل آسین پالاسیوس در سال ۱۹۱۹ مبنی بر تأثیرپذیری دانته از روایت‌های اسلامیِ معراج، همواره محل مناقشه بوده و هرگز به‌کلی رد یا تأیید نشده است. آنچه در این میان به‌عنوان واقعیتی غیرقابل‌انکار مطرح است، وجود شباهت‌های ساختاری شگرف میان «کمدی الهی» و «کتاب المعراج» است که هر دو از سفری شبانه، راهنمایی آسمانی، عبور از طبقات گوناگون عذاب و پاداش متناسب با اعمال و عروج به عرش الهی و مشاهدهٔ نور قدسی حکایت دارند. این شباهت‌ها که در جزئیاتی چون وجود دروازه‌بانی که از ورود راوی جلوگیری می‌کند و حتی تشبیهات مشترکی مانند پرواز همچون تیرِ رها شده از کمان خود را نشان می‌دهد آنچنان فراوان و دقیق است که نمی‌توان آن را به هم‌سانی‌های کهن‌الگویی یا تصادف و توارد فروکاست. افزون بر این، کشف نسخه‌های خطی از ترجمهٔ لاتین و فرانسوی کهن این کتاب در کتابخانه‌های اروپایی و همچنین فعالیت مراکز ترجمه در شهر بولونیا در دوران اقامت احتمالی دانته، مؤید آن است که دسترسی او به این منابع، ممکن و بسیار محتمل بوده است.با این حال، کنجکاوی در این مسئله به اسلام و متون عربی ختم نمی‌شود و برخی پژوهشگران ریشه‌های این روایت‌ها را به اعماق تاریخ ایران باستان و متون زرتشتی به‌ویژه «ارداویراف‌نامه» باز می‌گردانند: سفر روحانی موبدی پارسا به جهان دیگر با همان ساختار سه‌گانهٔ دوزخ، برزخ و بهشت و با معیاری مشابه برای تناسب عذاب و گناه.این تشابه، نشان از وجود کهن‌الگویی فراتر و ریشه‌دار در تمدن ایرانی دارد؛ کهن‌الگویی که بعدها از طریق آمیزش با فرهنگ اسلامی و در قالب روایت‌های معراج، به تدریج در بستر فرهنگی مدیترانه جاری شد. نکته‌ی بسیار ظریف در این میان، شباهتی است که شاید بیش از هر عنصر دیگری، پیوند عمیق این سنت‌ها را آشکار می‌سازد: ماهیت عذاب در مرکزی‌ترین نقطهٔ دوزخ. برخلاف تصویر رایج از دوزخِ آتشین، در کهن‌ترین اساطیر ایرانی و در اوج شاهکار دانته، دوزخ با یخبندان و سرمای ابدی تصویر شده است. در مرکز دوزخ کمدی الهی، شیطان تا نیم‌تنه در دریاچه‌ای یخ‌زده گرفتار آمده و بال‌هایش باد سردی ایجاد می‌کند که این یخ را جاودان نگاه می‌دارد. در متون زرتشتی نیز به دلیل تقابل خیر و شر و نور و ظلمت، دوزخ را سردترین و تاریک‌ترین مکان ممکن معرفی می‌کنند که به شکلی شگفت‌انگیز در منابع اسلامی نیز بازتاب یافته و ابن‌عربی، به صراحت از گرفتار شدن ابلیس در سرمای سخت (زمهریر) سخن گفته است که نماد دوری از نور و حیات الهی است. این شباهت‌ها همه گواهی است بر تأثیرپذیریِ این جریان‌های فکری از یکدیگر و نشانی است از بن‌مایه‌های کهن زرتشتی که از طریق سنت اسلامی و شبکه‌های فرهنگی قرون وسطی، به ضمیر ناخودآگاه تخیل #دانته راه یافته است.در واقع، آنچه در این میان اهمیت دارد، درک این نکته است که ما با فرآیندی بینامتنی و انتقالی فرهنگی و پیچیده و چندوجهی مواجهیم که در آن مفاهیم و بن‌مایه‌های آخرت‌شناختی از ایران باستان به اسلام و سپس از اسلام به اروپای مسیحی راه یافته و در هر مرحله با جهان‌بینی و الهیات بومی آن عصر و مکان، درآمیخته و بازتفسیر شده‌اند.اما با وجود تمام این شواهد قانع‌کننده، اتخاذ رویکردی محتاطانه و متوازن ضروری است؛ چراکه نمی‌توان و نباید #کمدی‌الهی را اثری با مبانی اسلامی یا زرتشتی قلمداد کرد. مبانی الهیاتی و فلسفی مسیحی این اثر، که ریشه در سنت توماس آکوئینی و فلسفه مدرسی دارد و همچنین حضور پررنگ شخصیت‌های تاریخی و سیاسی هم‌عصر دانته در آن گواهی بر این است که دانته این عناصر گوناگون را در خدمت خلق اثری بدیع و هماهنگ با جهان‌بینی خاص خود به کار گرفته است.از سویی دیگر، نباید از نقش تعیین‌کنندهٔ تخیل شاعرانه و نبوغ فردی دانته هم غافل شد که به او امکان داد تا از این عناصر پراکنده، منظومه‌ای یکپارچه و بی‌نظیر بیافریند که در عین بهره‌مندی از میراث کهن شرقی و اسلامی، اثری کاملاً مسیحی، مدیترانه‌ای و متعلق به زمانهٔ خود اوست و به همین دلیل نیز در زمرهٔ اصیل‌ترین آثار ادبیات جهان جای گرفته است.#کمدی‌‌الهی#دانته‌‌آلیگیری#متن‌‌پنهان #بینامتنیت💎ادمین #زهرا_مhttps://t.me/hezar_khom/13421

🎬«سفر در کمدی الهی، از تاریکی تا نور»«عشقی که خورشید را به حرکت درمی‌آورد و دیگر ستارگان را»از دل جنگلِ تاریک گناه، تا اوج نور بی‌نهایت بهشت، سفری که هر گام آن رهایی‌ است و هر رهایی، تولدی دوباره. #کمدی‌الهی حماسه‌ای است از سیر روح انسان، از ژرفای نیستی تا اوج هستی، از هول دوزخ تا امید برزخ و سرانجام، وصال عشق ازلی در بهشت.در این ویدئو، نگاهی داریم به آثاری که هنرمندان بزرگ، از بوگرو و رودن تا روزتی و دولاکروا،یا کارپو و دومینیک‌انگرباالهام از این شاهکارجاودان آفریده‌اند.در این تماشا با «دانته» و «ویرژیل» هم‌سفر می‌شویم؛ از «طوفان شهوت» و «دروازه‌های جهنم» می‌گذریم، در «کوه برزخ» به «تصحیح عشق» می‌رسیم و با «بئاتریس» به تماشای «رُز سپیدِ بهشت» می‌نشینیم.🎵موسیقی این سفر، «Duduk of the North» از هانس زیمر و لیزا جرارد است؛ نغمه‌ای که با صدای دودوک، از دل شرق، حسرت، تعالی و امید را به آسمان هنر می‌فرستد؛ شاید همان حسِ سیری که دانته در این سفر روحانی با آن از ظلمت به روشنایی گام نهاد.🎥 هم‌سفر ما در سیر تصویری «کمدی الهی» دانته باشید.💎 ادمین #زهرا_م#کمدی_الهی #دانته_آلیگیری t.me/hezar_khom

«کمدی الهی» اثر دانته🎥ویدئو بازشناسی یک کتاب کلاسیک🎙دانیل روبر🔲زیرنویس فارسیt.me/hezar_khom

اگر سرود سی‌وسوم، اوج رؤیت و وصالِ ابدی است، سرودبیست‌وسوم، شکوه انتظار‌‌ و عاشقانه‌ترین بخش #کمدی‌الهی است:بئاتریس در انتظارطلوع مسیح و سپاه آسمانی‌اش، به آسمانِ «بهشت» چشم دوخته و #دانته او را به پرنده‌ای تشبیه می‌کند که در شب، در آشیانه‌ی عشق، در انتظارطلوع‌خورشید و بازگشت جوجه‌هایش، بی‌تاب‌ترین لحظاتِ شب را سپری می‌کند. آنگاه، ناگهان، آسمان بهشت با سپاهی از نور و سرود گشوده می‌شود و مسیح، با شکوهی بی‌نظیر، در میان هزاران فرشته، چونان خورشیدی که در آسمانِ پرستاره می‌درخشد، پدیدار می‌شود. بئاتریس می‌گوید که این همان «دَون» (قدرت و حکمت‌بی‌نهایت) است.بئاتریس از #دانته می‌خواهد که چشمانِ خویش را از چهره‌ی او برگیرد و به «رُزِ سپیدِ بهشت» و «نیلوفرانِ آسمانی» (نمادِ مریمِ مقدس و دیگر قدیسان) بنگرد و دانته سرانجام آن «رُزِ بی‌نظیر» را «پسرِ خدا می‌نگرد. اگر «بهشت» اوجِ سفرِ روحانیِ دانته باشد، سرودِ بیست‌وسوم، قلبِ تپنده‌ی این اوج است که انتظار با رؤیت، عشقِ زمینی با عشقِ آسمانی و شعر با سکوت در هم می‌آمیزند.#کمدی‌الهی؛ دانته، مترجم: شجاع‌الدین‌شفا، جلدسوم،بهشت، سرودبیست‌وسوم،صص۱۴۶۳_۱۴۴۹.💎ادمین #زهرا_ماگر سرود سی‌وسوم، اوج رؤیت و وصالِ ابدی است، سرودبیست‌وسوم، شکوه انتظار‌‌ و عاشقانه‌ترین بخش #کمدی‌الهی است:بئاتریس در انتظارطلوع مسیح و سپاه آسمانی‌اش، به آسمانِ «بهشت» چشم دوخته و #دانته او را به پرنده‌ای تشبیه می‌کند که در شب، در آشیانه‌ی عشق، در انتظارطلوع‌خورشید و بازگشت جوجه‌هایش، بی‌تاب‌ترین لحظاتِ شب را سپری می‌کند. آنگاه، ناگهان، آسمان بهشت با سپاهی از نور و سرود گشوده می‌شود و مسیح، با شکوهی بی‌نظیر، در میان هزاران فرشته، چونان خورشیدی که در آسمانِ پرستاره می‌درخشد، پدیدار می‌شود. بئاتریس می‌گوید که این همان «دَون» (قدرت و حکمت‌بی‌نهایت) است.بئاتریس از #دانته می‌خواهد که چشمانِ خویش را از چهره‌ی او برگیرد و به «رُزِ سپیدِ بهشت» و «نیلوفرانِ آسمانی» (نمادِ مریمِ مقدس و دیگر قدیسان) بنگرد و دانته سرانجام آن «رُزِ بی‌نظیر» را «پسرِ خدا می‌نگرد. اگر «بهشت» اوجِ سفرِ روحانیِ دانته باشد، سرودِ بیست‌وسوم، قلبِ تپنده‌ی این اوج است که انتظار با رؤیت، عشقِ زمینی با عشقِ آسمانی و شعر با سکوت در هم می‌آمیزند.#کمدی‌الهی؛ دانته، مترجم: شجاع‌الدین‌شفا، جلدسوم،بهشت، سرودبیست‌وسوم،صص۱۴۶۳_۱۴۴۹.💎ادمین #زهرا_م

سرودسی‌وسوم عرش الهی خدا واپسین سرود«بهشت» اوج تمامی«شعر مقدس» #دانته است که پس از پانزده‌هزار بیتِ پرماجرا، خواننده را در برابرشهود خداوند می‌نشاند:سرودبا نیایش«قدیس برناردکلروو» به درگاه حضرت مریم آغاز می‌شود که از بانوی بهشت می‌خواهد چشمان دانته را برایِ دیدنِ نوربی‌نهایت توانا گرداند.دانته با چشمانی پاک به نورازلی خیره می‌شود: همه‌ی برگ‌های پراکنده‌ی جهان، چونان برگ‌های کتابی واحددر برابردیدگانِ او گرد می‌آیند. آنگاه دانته سه دایره‌ی هم‌اندازه را می‌نگرد که در یکدیگرمی‌چرخند و هر یک رنگی جداگانه دارند (تثلیث‌مقدس‌). در یکی از آن‌ها، دانته برای‌لحظه‌ای، چهره‌ی انسان مسیح را نیز بازمی‌شناسد؛ امّا در همان دم، نور چنان بر او می‌تابد که دیگر نه می‌تواند ببیند و نه می‌خواهد که چیزی فراتر از این را بجوید.بدین‌سان، سفرعظیم#کمدی‌الهی پایان می‌یابد و «عشقی که خورشید را به حرکت درمی‌آورد و دیگر ستارگان را» با اراده و آرزوی دانته یکی می‌شودو با «عشق‌محرک کیهانی»درهماهنگی کامل قرارمی‌گیرد.#کمدی‌الهی؛ دانته، مترجم: شجاع‌الدین‌شفا، جلدسوم،بهشت، سرودسی‌وسوم،صص۱۶۳۵_۱۶۱۹.💎ادمین #زهرا_مhttps://t.me/hezar_khomسرودسی‌وسوم عرش الهی خدا واپسین سرود«بهشت» اوج تمامی«شعر مقدس» #دانته است که پس از پانزده‌هزار بیتِ پرماجرا، خواننده را در برابرشهود خداوند می‌نشاند:سرودبا نیایش«قدیس برناردکلروو» به درگاه حضرت مریم آغاز می‌شود که از بانوی بهشت می‌خواهد چشمان دانته را برایِ دیدنِ نوربی‌نهایت توانا گرداند.دانته با چشمانی پاک به نورازلی خیره می‌شود: همه‌ی برگ‌های پراکنده‌ی جهان، چونان برگ‌های کتابی واحددر برابردیدگانِ او گرد می‌آیند. آنگاه دانته سه دایره‌ی هم‌اندازه را می‌نگرد که در یکدیگرمی‌چرخند و هر یک رنگی جداگانه دارند (تثلیث‌مقدس‌). در یکی از آن‌ها، دانته برای‌لحظه‌ای، چهره‌ی انسان مسیح را نیز بازمی‌شناسد؛ امّا در همان دم، نور چنان بر او می‌تابد که دیگر نه می‌تواند ببیند و نه می‌خواهد که چیزی فراتر از این را بجوید.بدین‌سان، سفرعظیم#کمدی‌الهی پایان می‌یابد و «عشقی که خورشید را به حرکت درمی‌آورد و دیگر ستارگان را» با اراده و آرزوی دانته یکی می‌شودو با «عشق‌محرک کیهانی»درهماهنگی کامل قرارمی‌گیرد.#کمدی‌الهی؛ دانته، مترجم: شجاع‌الدین‌شفا، جلدسوم،بهشت، سرودسی‌وسوم،صص۱۶۳۵_۱۶۱۹.💎ادمین #زهرا_مhttps://t.me/hezar_khom

📗کمدی الهی👤دانته آلیگیری📝خلاصه‌ی کامل جلد سوم: بهشت2⃣💎 معرفی و تلخیص ادمین #زهرا_مامپیرین، رؤیتِ خداوندپس از گذر از همه‌ی افلاک. دانته واردِ امپیرین می‌شود؛ قلمرویی که نه مکان است و نه زمان، که حضورِ محضِ خداوند و مبارکانِ اوست. در این‌جا دیگر نشانی از کرات و مدارها نیست؛ تنها نوری است که از خودِ ذاتِ الهی می‌تابد. دانته در این مرتبه به گل‌سرخی از نور و شعاع می‌نگرد که در مرکزِ آن، تثلیثِ مقدس به صورتِ سه دایره‌ی هم‌رنگ و هم‌اندازه آشکار می‌شود اما یک لحظه، آن‌چنان نورِ الهی به هوشِ او نزدیک می‌شود که درمی‌یابد: عشق، آن‌گونه که جهان را به حرکت درمی‌آورد و همان‌گونه خورشید و دیگر ستارگان را می‌گرداند، در حقیقت، همان نیرویی است که تمامیِ هستی را به نظم و غایت می‌کشد. و این، آخرین کلامِ «کمدی الهی» است؛ کلامی که با واژگانِ «عشق» و «ستارگان» پیوند خورده و سراسرِ سفر را در افقی باز و بی‌پایان، به پایان می‌رساند.اگر «دوزخ» قلمروِ شناختِ شر و «برزخ» قلمروِ تزکیه‌ی نفس است، «بهشت» قلمرو رؤیتِ حقیقت و وصالِ عشقِ مطلق است.برخلافِ خوانشِ سنتی که «بهشت» را صرفاً سرودِ آسودگی و رهایی از رنجِ دو سروده‌ی پیشین می‌انگارد، باید بهشت را به قول وردیکیو، در سطحی تمثیلی، حاملِ طنزی ظریف و نقدی گزنده نسبت به وضعیتِ سیاسی و مذهبیِ زمانه‌ی دانته دانست؛ از جمله با طعنه به پیوندهای ویرانگرِ قدرتِ دنیوی و اقتدارِ کلیسایی. در این خوانش، حتی ارواحِ بهشتی نیز برخی ابعادِ انسانی و زمینیِ خود را پنهان نمی‌کنند؛ چنان‌که گفته می‌شود: «در بهشت نه پشیمانی است و نه ندامت، بلکه تبسّم».راشل یاکوف هم بر این نکته تأکید کرده که #بهشت_دانته برای شاعر و خواننده وضعیتی نو می‌سازد: اگر حافظه در دو بخشِ پیشین برای بازگوییِ تجربه کافی بود، در «بهشت» شکافی میان تجربه و یادآوری، و نیز میان زبان و حقیقتِ نامتناهی پدید می‌آید؛ شکافی که راوی را پیوسته با ناتوانیِ خویش رو‌به‌رو می‌کند. از همین‌روست که شاعر در طولِ «بهشت» از چهره‌هایی با اقتدارِ فزاینده، از بئاتریس تا برنارد یاری می‌جوید تا «شعرِ مقدس» خود را به کمال نزدیک کند. ترسا روسی نیز بهشت دانته را تلاشی شجاعانه برای بیانِ ناگفتنی می‌داند و از اثرِ الهیاتِ سلبیِ دیونوسیوس بر دانته سخن می‌گوید: دانته با استعاره‌های نورانی و زبانی که دائماً از محدودیتِ خویش آگاه است، به نقطه‌ای می‌رسد که سکوت، رساترین زبان برای حقیقت می‌شود. بدین‌سان #بهشت با گشودگی به سوی رازی بی‌پایان پایان می‌گیرد؛ و مخاطب را به تأمل در عظمتِ آن‌چه از کلام می‌گسلد فرامی‌خواند.💎ادمین #زهرا_مhttps://t.me/hezar_khom/13409