*تجلی نور در سپیده دم خردجاودانه*.........☀️☀️☀️هشتم اَمرداد بزرگداشت حکیم ایرانی شیخ شهاب الدین سه…
انتشار: 2026/07/31 07:11 UTCدریافت: 2026/08/03 16:52 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 16:52 UTC
*تجلی نور در سپیده دم خردجاودانه*.........☀️☀️☀️هشتم اَمرداد بزرگداشت حکیم ایرانی شیخ شهاب الدین سهروردی............🌸☀️🌸✍️*مهدی جایمند*.☀️۸اَمرداد روز بزرگداشت شهابالدین سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ هجری قمری)، بنیانگذار حکمت اشراق، از برجستهترین فیلسوفان تاریخ اندیشه اسلامی و از چهرههای ماندگار سنت فلسفی ایران است.☀️سهروردی با تلفیق میراث فلسفه مشائی، حکمت ایران باستان، آموزههای قرآنی و تجربه شهودی، مکتبی بنیان نهاد که تأثیر آن تا امروز در فلسفه، عرفان و الهیات اسلامی استمرار یافته است.ازاین رو فلسفه اشراق سهروردی یکی از مهمترین حلقههای پیوند عقل، شهود، معنویت و حقیقت در تاریخ تفکر بشری به شمار میرود.این روز بهانه ای است برای تاملی کوتاه درمیراث اندیشه این حکیم گرانمایه در"اکنونِ آشفته ،پریشان وسخت دوران ما".شاید مجالی آرام برای جان و جهان ما فراهم آید.☀️ سهروردی در سیر حکمت اشراق خود براین رای بود که تنها با استدلال نمیتوان به حقیقت مطلق رسید. او روش «ذوقی» یا «اشراقی» (کشف و شهود قلبی) را در کنار استدلال عقلی قرار داد و به اینترتیب پلی میان عقل و عرفان ساخت. ☀️سهروردی با تبیین عالم مثال راهی برای تبیین تجربیات عرفانی، رویاها، کرامات و صورِ خیالی که در مادیات نمیگنجند، فراهم کرد.این مفهوم بعدها زیربنای اصلی «حکمت متعالیه» ملاصدرا شد و در ادبیات و هنر عرفانی فارسی (مانند آثار عطار و مولانا) نمود یافت.☀️در فلسفه اشراق، حقیقت هستی، «نور» است. برخلاف مشائیون که بر مفهوم «وجود» تأکید داشتند، سهروردی همه چیز را در سلسلهمراتبی از نور (نورالانوار و انوار قاهره) میبیند. این نگاه به هستی، علاوه بر زیباییشناسی عمیق، تصویری از جهان ارائه میدهد که در آن تمام مراتب هستی با یکدیگر پیوند دارند و به منبع اصلی (نورالانوار) بازمیگردند.سهروردی را احیاگر حکمت ایران باستان می خوانند .از این رو که وی اولین فیلسوف اسلامی بود که رسماً اعلام کرد حکمت او ادامه دهنده حکمت خسروانی (ایران باستان) و حکمت هرمسی است. او با این کار هویتی ایرانی به فلسفه اسلامی بخشید.☀️فلسفه اشراق سهروردی مربوط به گذشته و موزه تاریخ اندیشهٔ بشر نیست و اکنون نیز به کارمان می آید که به اجمال کاربست امروزین آن رابرمی شماریم .☀️در حوزه هنر و معماری: توجه به نور، تقارن و مفاهیم معنوی در معماری سنتی ایران، ریشه در جهانبینی اشراقی دارد. بسیاری از هنرمندان معاصر برای درک «معنای پنهان» در هنر، به این فلسفه رجوع میکنند.☀️در روانشناسی و مطالعات آگاهی: نظریه عالم مثال سهروردی، امروزه توسط برخی پژوهشگرانِ مطالعات آگاهی (مانند هانری کربن) برای درک پدیدههایی که در روانشناسی مدرن (مانند کهنالگوها یا جهانهای موازی) مطرح میشود، بازخوانی شده است.☀️گفتگو میان علم و عرفان: در دنیای امروز که نگاه پوزیتیویستی (تجربهگرایی محض) بابنبستهای معنایی مواجه شده، روش اشراقی که بر تجربه درونی تأکید دارد، نگاهی است که انسان را نه فقط یک ماشین بیولوژیک، بلکه موجودی دارای «جان و آگاهی» میبیند.📖زندگی کوتاه سهروردی بسیار پرماجرا است .وی در سال ۵۴۹ هجری قمری در روستای «سهرورد» (در نزدیکی زنجان فعلی) متولد شد. تحصیلات مقدماتی خود را در مراغه نزد «مجدالدین جیلی» (استاد فخر رازی) گذراند و سپس برای تکمیل دانش خود به اصفهان رفت.سهروردی سفرهای زیادی به مناطق مختلف، از جمله آناتولی و شامات داشت. وباعرفا و فیلسوفان بسیاری دیدار کرد و به ریاضت و سیر و سلوک پرداخت.و در نهایت در شهر حلب (سوریه) اقامت گزید و مورد احترام «ملک ظاهر»، پسر صلاحالدین ایوبی قرار گرفت. نفوذ بالای او در دربار و صراحت بیانش در بیان عقاید، باعث حسادت و خشم فقهای ظاهربین حلب شد. آنها او را به الحاد متهم کردند و از ملک ظاهر خواستند او را بکشد. سرانجام در سال ۵۸۷ هجری (در ۳۸ سالگی) در حلب زندانی و به شهادت رسید............🌸🆔 هاوست، کانال فرهنگ و هنر مازندران@Haavest



