"نیما و آوازهای کوچهباغی"#دکتراحمدرضابهرامپورعمران سبکی که ایرج و امثالِ ایرج اجرامیکردند مشهور ب…
انتشار: 2026/08/13 06:46 UTCدریافت: 2026/08/16 17:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/16 17:20 UTC
"نیما و آوازهای کوچهباغی"#دکتراحمدرضابهرامپورعمران سبکی که ایرج و امثالِ ایرج اجرامیکردند مشهور بودهاست به "غزلخوانی" یا آوازهای "کوچهباغی". در تعبیرِ "غزلخوانی" "غزل" احتمالاً همان غزلی است که گاه در شعرِ قدما بهصورت "قول و غزل" نیز دیدهمیشود. از مولفههای اصلی این سبک، اشعار و ریتم و آهنگِ عامهپسندِ آن است. عشق، فراق، تنهایی و گله از بیوفاییِ زمانه، و درنتیجه دمغنیمتشماری و خوشباشی از مضامین اصلیِ آوازهای کوچهباغی است. "غزل"خوانی و چهچهزنی نیز از عناصرِ اصلیِ آوازهای کوچهباغی است. در دهههای گذشته، این سبک بهویژه محبوب برخی مشاغل، ازجمله رانندهها، و نیز رایج در بعضی اماکن، ازجمله کافه، قهوهخانه و زندان، بودهاست. ازقضا آوازِ ایرج اغلب در همین فضاها اجرامیشد.کموبیش میتوان این سبک از خوانندگی یا آوازِ ایرانی را با فیلمفارسی در عالمِ سینمای دهههای چهل و پنجاه، سنجید؛ تعبیری تحقیرآمیز که دکتر هوشنگِ کاووسی در نقدِ سینمای بدنه و گیشهپرورِ آن سالها، بهخصوص محصولات استودیوی دکتر کوشان و امثالِ او، بهکاربرد و ماندگار هم شد. ازهمینرو، قشرِ روشنفکر و طبقهای که خود را نخبه و نمایندهی تجدد و روشنفکری میدانستند، اغلب این سبک از آواز را مختصّ جاهلمآبها و لات و لوت و جنوبشهری و عقبافتاده میپنداشتند.اما از دیگرسو میدانیم که بزرگانِ موسیقی ایران به این سبک و سنت توجهداستند. استاد ابوالحسن صبا به آوازهای کوچهباغی توجهداشتند؛ استاد کسایی ایرج را پهلوان آوازِ ایرانی میخواندند؛ و میدانیم که یکی از سرچشمههای هنرِ استاد شجریان، هنرِ آوازخوانیِ رشکبرانگیزِ ایرج بودهاست. هنرِ ایرج را گاه در چهچهههای دقیقِ استاد شجریان میتواندید.اما غرض از این یادداشت، اشارهای است به تعلقخاطرِ پدرِ شعرِ نو، با همهی فرنگیمآبیهایی که به او نسبتمیدهند، به آوازِ کوچهباغی. نیما در یادداشتهای روزانهاش، ذیلِ مدخلِ "آوازهای کوچهباغی" که او خود آن را "آوازِ اصیلِ تهرانی" میخوانَد، مینویسد:"سالها و خیلی سالهای پیشازاین من با ابوالحسن صبا و پیش از او با دیگران، درخصوصِ این آوازِ اصیلِ تهرانی صحبتمیکردیم. [...] من بهقدری از این آواز خوشممیآید که حالم عوضمیشود. من خودم این آواز را بهصورتهای مختلفِ اصیلِ خود که هنوز کسی بلد نیست میخوانم _چندجا هم شنیدهاند و خوششانآمدهاست. _ من راههای گردآلودِ بیگل و گیاهِ اطرافِ تهران و ری و ورامین را با قلعههای آن میبینم_ در من این آواز تاثیرِ عجیبی دارد. مثلِ "زنگِ شتر" که آهنگش را بهطورِ کامل از پدرم دربینِ تارزدناش یادگرفتهام و او از استاد آقاحسینعلی [؟]* یادگرفتهبودهاست.من این آواز را دوستدارم. خودِ تهرانی نمیداند که این آواز چیست؟ درخصوصِ تهران و تجریش که (توابعِ رستمداد [؟])** بود جُنگها و یادداشتها دارم؛ کلیهی تجریش ملکِ محمدرضاخان جدّ من بود که با آقامحمدخان جنگمیکرد. بسیاری از نامهای شمیران طبری است؛ و من حوصلهکردهام که بنویسم. [...] میخواستم تمامیِ اسامیِ غلطبهکاربردهشدهی طبری را در تواریخ اصلاحکنم و وقت نشد. بسیار اسرار و وقایع ماند؛ در قدیم هم میماند." (یادداشتهای روزانهی نیما یوشیج، بهکوشش شراگیم یوشیج، انتشارات مروارید، ۱۳۸۷، ص ۱۹۵).*احتمالا آقا حسینقلی درست است که از استادان موسیقی اصیلِ ایرانی و از ردیفدانان برجستهی عصر قاجار بود. استاد علیاکبرخان شهنازی فرزندِ ارشدشان بودهاست.** دراصل باید "رستمدار" باشد که نامِ قدیمی شهرستان نور بودهاست.🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
پستهای تلگرام — گالری تصاویر ادبی
سالگرد درگذشت عزت سینمای ایران #عزتاللهانتظامی مردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانههای لاله زار با تشویقهای شما بزرگ شدهام... همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریستهام و با شادیهایش لبخندها زده ام...…دانشجویی پس از استادی۲۶ مرداد ۱۳۹۷، عزتالله انتظامی در تهران درگذشت.او نخستین ایرانیای بود که از یک جشنوارهی بینالمللی (شیکاگو) جایزهی بهترین نقشآفرینی را برای فیلم «گاو» گرفت.عزتالله انتظامی در سال ۱۳۰۳ در تهران زاده شد. او میگوید: «پدرم، نظامی بود. صدام که میکرد، میفهمیدم باید در برم. میدونستم کتککاریه. پدرم هیچی از من ندید. مادرم روضهخون زنونه بود. تنها زن سنگلج که سواد داشت. مکتبخونه داشت».دبستان را که به پایان رساند، به هنرستان صنعتی رفت و برق خواند: «همهی استادهامون آلمانی بودند. کلی آلمانی یاد گرفتم».او اما شیفتهی تئاتر و ذاتاً هنرپیشه بود.۱۷ ساله بود که با پیشپردهخوانی، زیر نظر پرویز خطیبی، کارش را در «تماشاخانهی کشور»، آغاز کرد. مینویسد: «من، پسربچهی کلاس اول دبیرستان، یک کراوات گَل و گشاد بهم زدند و گفتند وایسا ارکستر بزنه، بخون. حالا تا دیشب اون پایین جارو پارو میکردم. اولینبار بود که رفتم روی سن».«من عضو دونپایهام ای آقای رئیس!فقیر و بیمایهام ای آقای رئیس!»۲۰ ساله بود که نخستین نقشش را در نمایشنامهی «اولتیماتوم»، در تئاتر پاریس لالهزار، بازی کرد و ۲۵ ساله بود که نخستینبار در فیلم «واریته بهاری»، به کارگردانی پرویز خطیبی، نقش گرفت، ولی تئاتر را رها نکرد.او مینویسد: «۲۸ مرداد ۳۲ کودتا شد. همهی تئاترها را بستند. چون تو تئاتر سعدی که مال تودهایها بود کار میکردم، گرفتندم. زندون، چهار ماه طول کشید. چهار روز بعد از آزادی، ارزروم ترکیه بودم. بعد هم یک قطار و راهی آلمان».در شهر هانوفِر، روزها در کارخانهی ذوب آهن کار میکرد و شبها درس تئاتر میخواند.چهار سال بعد، به ایران بازگشت و به کار ادامه داد.او جز بازی در چندین نمایشنامه، در ۵۶ فیلم سینمایی و ۷۰ فیلم و نمایش تلویزیونی، نقش آفرید.شاید ماندگارترین نقشش «مشحسن» در فیلم «گاو»، در سال ۱۳۴۸ باشد که در فراق حیوانش مینالد و با او همذاتپنداری میکند.۴۵ ساله بود که به دانشگاه هنرهای زیبا رفت و با اینکه کارشناسان او را «دانشآموختهی عملی» میدانستند، تحصیل کرد و سه سال بعد، رشتهی نمایش و هنرپیشگی را با پایاننامهای دربارهی پیشپردهخوانی در ایران و هنر نمایشنامهنویس آلمانی هاینریش فُن کلایست، به پایان رساند.ویژگی کارش غرق شدن در نقشی بود که میآفرید.۴۶ ساله بود که نقش یک بنگاهی را در فیلم «آقای هالو» بازی کرد:«وقتی (صحنهی بنگاه را) بازی میکردیم، صاحب بنگاه نگاه میکرد. بعد از فیلم، من را خواست و گفت: تو پیش خودم بمون و با ما کار کن؛ هرچی اونها بهت میدن، من بیشتر میدم».عزتالله انتظامی، در ۹۴ سالگی، در زادگاهش درگذشت.با استفاده از منابع🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
سالگرد درگذشت عزت سینمای ایران #عزتاللهانتظامیمردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانههای لاله زار با تشویقهای شما بزرگ شدهام... همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریستهام و با شادیهایش لبخندها زده ام... برای شما من همیشه همان عزتم... بچهای از سنگلج..."🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
درود و ارادت برای آشنایی بیشتر با وزن شعر نیمایی مطالعهٔ مقالهٔ «نوعی وزن در شعر امروز فارسی» از مهدی اخوانثالث که از فروردین ۱۳۴۲ در چند شمارهٔ نشریهٔ پیام نوین چاپ شده و در «پرتال جامع علوم انسانی» در دسترس است و چاپ یکجای آن در کتاب ارزشمند بدعتها و بدایع نیمایوشیج، از اخوانثالث؛و برای آشنایی با عروض فرخزادی، مطالعهٔ مقالهٔ «نوعی دیگر از وزن در شعر امروز فارسی» نوشتهٔ سعید رضوانی، چاپشده در نامهٔ فرهنگستان، پاییز ۱۳۸۹؛بسیار مفید میتواندباشد.با ارادت فراوان علیرضا باغبانＣ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
راههایی که نوشتن هایکو میتواند شعرهای بلندتر شما را غنیتر کندعادله کنی (Adele Kenny)نوشتن هایکو میتواند:۱. حس و توانایی شما در تصویرسازی را تقویت کند.۲. دقت و توجه شما را به جزئیات افزایش دهد.۳. فشردگی، ایجاز و شفافیت را به شما بیاموزد.۴. اهمیت حذف واژههای زائد را به شما یادآوری کند.۵. توانایی شما را در سرودن شعرهایی روشن و سنجیده افزایش دهد؛ حتی زمانی که معنا و مضمون شعر پیچیده است.۶. به شما بیاموزد چگونه سطرها را بهگونهای بشکنید که هم منطق روشنی داشته باشند و هم این منطق خودنمایی نکند.۷. به شما نشان دهد چگونه میتوان با کمترین واژهها، تصویری روشن آفرید؛ بیآنکه همهچیز را توضیح دهید و در عین حال، اندکی ابهام و امکان دریافتهای متفاوت را باقی بگذارید.۷. زمینهای برای شکلگیری شعرهای بلندتر فراهم کند. یک هایکو میتواند گسترش یابد و به شعری بلندتر تبدیل شود؛ یا آغاز شعر باشد، یا پایان آن، یا در جایی از میانهی شعر قرار گیرد.۸. به درک این اصل کمک کند که شعرهای خوب، به جای توضیح دادن، نشان میدهند.۹. توانایی شما را در ایجاد پیوند، آشکار کردن و غافلگیر کردن افزایش دهد.• عادله کنی، شاعر و نویسنده آمریکایی، زادهی رَهوِی در نیوجرسی، بیش از ۲۶ کتاب منتشر کرده و سالها در عرصهی شعر و هایکو، آموزش نویسندگی و فعالیتهای ادبی و هنری فعال بوده است. او جوایز گوناگونی دریافت کرده است.#هایکو #شعربا سپاس از#استادیوسفصدیقگرامی🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
این، تنها صدای به جا مونده از سهراب سپهری استＣ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
نگارش دهم تا دوازدهم(نگارش و نویسندگی)t.me/negareshe10@negareshe10