بزرگداشت شهابالدین سهروردی؛ شیخ اشراق#دکترعبدالرضامدرسزاده در سده ششم هجری که ایران ما از یک سو…
انتشار: 2026/07/30 05:16 UTCدریافت: 2026/08/01 18:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 18:27 UTC
بزرگداشت شهابالدین سهروردی؛ شیخ اشراق#دکترعبدالرضامدرسزاده در سده ششم هجری که ایران ما از یک سو شیوه تازه حکمرانی چوپانی و بیابانی سلجوقی را تجربه میکرد و از سوی دیگر اعراب متعصب در آخرین پهنه شرق سیاسی؛ شام و فلسطین سرگرم نبرد با صلیبیها بودند برآمدن جوانی اندیشمند و دانا(بسیار دانا) از روستای سهرورد زنجان چیزی جر بهترین سند برای فرهنگخیزی و دانشپروری این سرزمین جهلزده نیست.سهروردی جوان مطالعاتی گسترده در زمینه حکمت افلاطونی داشت و همچنين زوایای اندیشه مشایی سینوی را که ابنسینا ( در ایران بومیسازی و تصحیح و تشریح کردهبود) به خوبی میشناخت و به این مهم پیبرده بود که لاجرم صرف عقلگرایی و خردمندانه زیستن راهگشا و کارساز نیست از این رو عنصر بیمثالِ نور را که رشحاتی از آن را از اندیشههای تابناک ایران پیش از اسلام دریافتهبود به پیوند با خرد درآورد و بدین ترتیب برای نخستبار بدین شکل؛ عقل و دل با میانجی روشنی اهورایی و اسلامی در کنار هم، فلسفه اشراق را پدید آوردند که کسانی نامدار از خواجهنصیرتوسی تا ملاصدرا را تحت تاثیر خود قرار داد.مرگ دردناک و ناباورانه شیخ جوان سهرورد به دست سنیمذهبان فاتح فلسطین(صلاحالدین ایوبی) نشان آن است که راهیابی خرد و اندیشه و روشناندیشی به ژرفای جان دیگران با مانعی از جنس جهل و تعصب از گونه دینی روبروست (و به راستی کدام دوره را میشناسیم که چنین نیست؟! ) و به واقع اگر حکیم خردمند، عمری فراتر از مثلا هفتاد مییافت و از داغ و درفش جاهلان دیندارجان به در میبرد، چه اندازه میتوانست در بازپروری اندیشهها و آرای فکوران جهان، بهنگام و بشکوه ایفای نقش کند.این هم که همین اندیشههای موجود و البته پخته سهروردی مقتول؛ گاه (و شاید همیشه ) در هیاهوی جنجالهای سیاسی و جدال بر سر احساسبازیهای بیهوده و نزاع بر سر دنیای ِ دونِ درویشمآبان کنار نهادهشدهاست، نه تنها حاکی از ارزش گوهرآمیز این اندیشههای تنگیاب و گویای غربت شخص و شخصیت حکیمان در دنیای زرق و برقهاست که خود روایتی از قدرت پنهان جهل و غلبه ناراستی بر درستی است و این که هم وسوسه ثروت و قدرت و هم ترس از به خطرافتادن جاه و شهرت بر دانشوری برتری مییابد که کار خردورزی را که غایت آفرینش است، عاطل و نارسا میسازد و در این میان با همه رنجها و دشواریها البته چاره کار به شرط وجود اندک مایه درک و درایت، به دامان همان حکیمان آویختن است.با این همه؛ همین که میراث ابنسینا و سهروردیها شایان انکار نیست و هنوز روزنههای توجه به ایشان با جهل مطلق بستهنشدهاست، میتوان هم به درستی انتخاب راهی چنین دشوار و پر از ارعاب و تکفیر از سوی حکیمان پیبرد و هم این که بشر بخواهد یا نخواهد راهی جز سرنهادن بر آستان اندیشه و تعقل (از نوع پالایششده از سوی سهروردیها) ندارد.🌸🌸C᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
