فضاسازی حسی- موسیقایی در شعر قدیم و جدید (۲) #دکترمحمدرضاروزبه قاآنی شیرازی هم در این قطعهی طنزآمی…
انتشار: 2026/07/26 18:22 UTC
فضاسازی حسی- موسیقایی در شعر قدیم و جدید (۲) #دکترمحمدرضاروزبه قاآنی شیرازی هم در این قطعهی طنزآمیز با بهرهگیری از شگردهای تکرار، تقلید، تقطیع و بُرش کلمات و نیز ایجاد فرم و فضایی شبه دراماتیک، سخن گفتن پیر و پسرکی الکن را به شکلی شیرین و ملموس فراروی…فضاسازی حسی - موسیقایی در شعر قدیم و جدید (۳)#دکترمحمدرضاروزبه احمد شاملو که در سرودههایش از تقطیع تکنیکال سطرها و فضاسازی از طریق فرم نمایشی آنها بسیار بهره میبُرد، در شعر "در آستانه" که میتوان آن را "مانیفست الهیات الحادی!" شاعر دانست، ضمن رد و انکار باورهای سنتی پیرامون مرگ، جهان آخرت، رستاخیز و...، در ترسیم و تجسیم سکوت لایتناهی جهانِ پس از مرگ با بهرهگیری از تکرار کلمات، فضای حسی و دراماتیک شگرفی آفریده است.تنها توآنجا موجودیتِ مطلقی،موجودیتِ محض،چرا که در غیابِ خود ادامه مییابی و غیابتحضورِ قاطعِ اعجاز است.گذارت از آستانهی ناگزیرفروچکیدن قطره قطرانی است در نامتناهی ظلمات:«ــ دریغاایکاش ایکاشقضاوتی قضاوتی قضاوتیدرکار درکار درکارمیبود!» ــشاید اگرت توانِ شنفتن بودپژواکِ آوازِ فروچکیدنِ خود را در تالارِ خاموشِ کهکشانهای بیخورشیدــچون هُرَّستِ آوارِ دریغمیشنیدی:«ــ کاشکی کاشکیداوری داوری داوریدرکار درکار درکار درکار…»اما داوری آن سوی در نشسته است، بیردای شومِ قاضیان.ذاتش درایت و انصافهیأتش زمان. ــ در اینجا طنین مجموعهی تکرارها: ای کاش ای کاش قضاوتی قضاوتی قضاوتی در کار در کار در کار و در بخش پایینتر تکرار و طنین کاشکی کاشکی داوری داوری داوری در کار در کار در کار در کار طنین صدای فرو چکیدن قطرهی قطران در نامتناهی ظلمات ابدیت و اِکوی حاصل از آن صدا در گسترهی سکوتی بینهایت را به تصویر کشیده است؛ در کنار این فضاآفرینی حسی و شنیداری زیبا، کاربرد کلمهی هرّست (صدای مهیب فروریختن ناگهانی اجسام سنگین) برای جسمیتبخشی به صدای هولناک فروچکیدن خود در تالار خاموش کهکشانهای بیخورشید نیز هم، فرم و فضای شعر را تقویت کرده و هم، بلاغت و هوشمند زبانی شاعر را به نمایش نهاده است. (دربارهی کاربست این کلمه در شعر شاملو نیز ر.ک: به مقالهی "نقش بهگزینی واژگان در کمال هندسی شعر معاصران"، محمدرضا روزبه، فصلنامه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، ش ۴۶، پاییز ۱۳۹۶) 🌸🌸C᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
