**شاملو عاشق صداها بود#شادروانمجتبیعبداللهنژادبه دوم مرداد رسیدیم. سالگرد خاموشی شاملو. شاملویی…
انتشار: 2026/07/24 12:37 UTC
**شاملو عاشق صداها بود#شادروانمجتبیعبداللهنژادبه دوم مرداد رسیدیم. سالگرد خاموشی شاملو. شاملویی که در تاریخ ادبیات ایران یگانه است. هیچ کس دیگری را نمیتوان با او قیاس کرد. چند نسل از بهترین فرزندان ایران با شعر شاملو بزرگ شدند. با شعر شاملو عاشق شدند. با شعر شاملو زندگی کردند. با شعر شاملو مردند. ولی شعر تنها دستاورد او نبود. حتی بزرگترین دستاورد او نبود. آنقدر دستاوردهای بزرگ دیگری داشت که اگر هم روزی آن شعرها فراموش شود باز چیزی از ارزش و اعتبار او کم نمیشود. در تاریخ ادبیات ایران جایگاهی دارد که دست کسی به آن نمیرسد. گاهی فکر میکنم طبیعت چقدر سخاوتمند بود که شاملو را به ما داد. با خود شاملو هم سخاوتمند بود. چیزی را از او دریغ نکرد. اقبال عمومی، هوش و حافظۀ سرشار، استعداد وافر، شم غریزی بینظیر، دوستان یکرنگ، همسر عاشق. صدای استثنایی، سیمای باشکوه... آن سیمای باشکوه خودش میتواند موضوع یک بحث نشانهشناسی در تاریخ اجتماعی ایران باشد.یکی از استعدادهای جوراجوری که شاملو داشت و من در جای دیگری با تفصیل بیشتر از آن سخن گفتهام، شناخت او از صداها بود. من کس دیگری را ندیدهام که به اندازۀ شاملو از صداها شناخت داشته باشد. اصلاً شعر شاملو شعر صداست. بسامد لغاتی مثل غرش و غریو و غوغا و آواز و زمزمه و نجوا و بانگ و هیاهو و فریاد و فغان بهقدری در شعرش بالاست که به یکی از خصوصیات سبکی شعر او تبدیل شده. شاملو عاشق صدا بود. شما کس دیگری را پیدا نمیکنید که اینقدر در شعرش صدا وجود داشته باشد. این قدر در شعرش اسم صوت وجود داشته باشد و همۀ این اسمها را هم بجا و درست به کار برده باشد. از اسمهای رایج مثل همهمه و هلهله و غلغله و قهقهه و چهچهه گرفته تا اسمهایی که انگار بیشتر دستاورد خودش بود. خودش آنها را ساخته بود، مثل رپرپۀ طبل و داردار شیپور و غشغشۀ مسلسل و لهله باد و لاهلاه سوز زمستانی و هرّای دیوانگان و امثال اینها. شعر شاملو پر از این صداهاست.در نثر هم همین طور. در ترجمۀ «دون آرام» بهقدری از این صداها وجود دارد که خواننده شگفتزده میشود. از خودش میپرسد شاملو چطور این همه صدا را میشناخت. به عقیدۀ من دستاورد شاملو برای نثر فارسی خیلی مهمتر از دستاورد او برای شعر فارسی است. خدماتی که برای نثر فارسی انجام داده، خیلی مهمتر از کاری است که در شعر فارسی کرده. ترجمۀ «دون آرام» دائرةالمعارفی از لغات و تعبیرات فارسی است که در هیچ جای دیگری وجود ندارد. آمار نگرفتهام. ولی تصور میکنم اگر مجموع لغاتی را که در ترجمۀ «دون آرام» شاملو وجود دارد، با ترجمۀ بهآذین یا بیگدلی خمسه از همین کتاب مقایسه کنیم، شاملو چند برابر آنها در ترجمه خودش لغت فارسی دارد. من الان قصد ندارم در خصوص همۀ وجوه این کتاب حرف بزنم. تأکیدم بر صداهاست. شما صداهایی را که در کار شاملو وجود دارد با کار بهآذین مقایسه کنید تا ببینید این مرد چه استعداد بینظیری در زبان فارسی داشت. قرنها خواهد گذشت و کس دیگری را مثل او پیدا نخواهیم کرد. خیلی از این اسمها را خودش ساخته یا اگر از قبل در زبان عامۀ مردم وجود داشته، وارد کتابها و فرهنگها نشده. برعکس بهآذین که هر جا در متن اصلی اسم صوت به کار رفته، یا به جای آن «صدا» و «خشخش» و این طور چیزها گذاشته یا تعبیر دیگری بهکار برده که بهکلی غلط است و نشان میدهد استعدادی در زبان فارسی نداشته. حالا من چند فقره را مثال میزنم:خرّۀ اسب (که بهآذین به جای آن «خرناس» آورده)وزوز زنبور (که بهآذین به جای آن «خرخر» آورده)زقزق دستۀ سطل (که بهآذین به جای آن «خشخش» آورده)لچّولچّ گل جاده که (بهآذین به جای آن «صدا» آورده)شرشر باران (که بهآذین به جای آن «همهمه» آورده)خشخش برگ (که بهآذین به جای آن «همهمه» آورده)چرقّوچرقّ مالبند (که بهآذین به جای آن «صدا» آورده)ژیغژیغ چرخهای ماشین (که بهآذین به جای آن «خشخش» آورده)تاپتاپ پا (که بهآذین به جای آن «خشخش» آورده)تقتق کفش (که بهآذین به جای آن «صدا» آورده)ماغ گاو (که بهآذین به جای آن «خرناس» آورده)غرش چرخها (که بهآذین به جای آن «همهمه» آورده)جرنگجرنگ سکه (که بهآذین به جای آن «سروصدا» آورده)جلینگجلینگ زنگوله (که بهآذین به جای آن «صدا« آورده)ملچوملچ دهان (که بهآذین به جای آن «سروصدا» آورده)غشغش خنده (که بهآذین به جای آن «صدا» آورده)اینها را من فقط در بیست صفحه از کتاب پیدا کردم. ترجمۀ «دون آرام» پر از این صداهاست. شناخت این صداها یکی از استعدادهای مخصوص شاملو بود. قصد من این جا اشاره به استعداد شاملو در شناخت صداها بود.در خانهی شاعران جهان🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
پستهای تلگرام — گالری تصاویر ادبی
سالگرد درگذشت عزت سینمای ایران #عزتاللهانتظامی مردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانههای لاله زار با تشویقهای شما بزرگ شدهام... همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریستهام و با شادیهایش لبخندها زده ام...…دانشجویی پس از استادی۲۶ مرداد ۱۳۹۷، عزتالله انتظامی در تهران درگذشت.او نخستین ایرانیای بود که از یک جشنوارهی بینالمللی (شیکاگو) جایزهی بهترین نقشآفرینی را برای فیلم «گاو» گرفت.عزتالله انتظامی در سال ۱۳۰۳ در تهران زاده شد. او میگوید: «پدرم، نظامی بود. صدام که میکرد، میفهمیدم باید در برم. میدونستم کتککاریه. پدرم هیچی از من ندید. مادرم روضهخون زنونه بود. تنها زن سنگلج که سواد داشت. مکتبخونه داشت».دبستان را که به پایان رساند، به هنرستان صنعتی رفت و برق خواند: «همهی استادهامون آلمانی بودند. کلی آلمانی یاد گرفتم».او اما شیفتهی تئاتر و ذاتاً هنرپیشه بود.۱۷ ساله بود که با پیشپردهخوانی، زیر نظر پرویز خطیبی، کارش را در «تماشاخانهی کشور»، آغاز کرد. مینویسد: «من، پسربچهی کلاس اول دبیرستان، یک کراوات گَل و گشاد بهم زدند و گفتند وایسا ارکستر بزنه، بخون. حالا تا دیشب اون پایین جارو پارو میکردم. اولینبار بود که رفتم روی سن».«من عضو دونپایهام ای آقای رئیس!فقیر و بیمایهام ای آقای رئیس!»۲۰ ساله بود که نخستین نقشش را در نمایشنامهی «اولتیماتوم»، در تئاتر پاریس لالهزار، بازی کرد و ۲۵ ساله بود که نخستینبار در فیلم «واریته بهاری»، به کارگردانی پرویز خطیبی، نقش گرفت، ولی تئاتر را رها نکرد.او مینویسد: «۲۸ مرداد ۳۲ کودتا شد. همهی تئاترها را بستند. چون تو تئاتر سعدی که مال تودهایها بود کار میکردم، گرفتندم. زندون، چهار ماه طول کشید. چهار روز بعد از آزادی، ارزروم ترکیه بودم. بعد هم یک قطار و راهی آلمان».در شهر هانوفِر، روزها در کارخانهی ذوب آهن کار میکرد و شبها درس تئاتر میخواند.چهار سال بعد، به ایران بازگشت و به کار ادامه داد.او جز بازی در چندین نمایشنامه، در ۵۶ فیلم سینمایی و ۷۰ فیلم و نمایش تلویزیونی، نقش آفرید.شاید ماندگارترین نقشش «مشحسن» در فیلم «گاو»، در سال ۱۳۴۸ باشد که در فراق حیوانش مینالد و با او همذاتپنداری میکند.۴۵ ساله بود که به دانشگاه هنرهای زیبا رفت و با اینکه کارشناسان او را «دانشآموختهی عملی» میدانستند، تحصیل کرد و سه سال بعد، رشتهی نمایش و هنرپیشگی را با پایاننامهای دربارهی پیشپردهخوانی در ایران و هنر نمایشنامهنویس آلمانی هاینریش فُن کلایست، به پایان رساند.ویژگی کارش غرق شدن در نقشی بود که میآفرید.۴۶ ساله بود که نقش یک بنگاهی را در فیلم «آقای هالو» بازی کرد:«وقتی (صحنهی بنگاه را) بازی میکردیم، صاحب بنگاه نگاه میکرد. بعد از فیلم، من را خواست و گفت: تو پیش خودم بمون و با ما کار کن؛ هرچی اونها بهت میدن، من بیشتر میدم».عزتالله انتظامی، در ۹۴ سالگی، در زادگاهش درگذشت.با استفاده از منابع🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
سالگرد درگذشت عزت سینمای ایران #عزتاللهانتظامیمردم سرزمینم! من برای شما همیشه همان عزتم، همانی که از سیزده سالگی در تماشاخانههای لاله زار با تشویقهای شما بزرگ شدهام... همانی که همراه شما با دردهای ایران بسیار گریستهام و با شادیهایش لبخندها زده ام... برای شما من همیشه همان عزتم... بچهای از سنگلج..."🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
درود و ارادت برای آشنایی بیشتر با وزن شعر نیمایی مطالعهٔ مقالهٔ «نوعی وزن در شعر امروز فارسی» از مهدی اخوانثالث که از فروردین ۱۳۴۲ در چند شمارهٔ نشریهٔ پیام نوین چاپ شده و در «پرتال جامع علوم انسانی» در دسترس است و چاپ یکجای آن در کتاب ارزشمند بدعتها و بدایع نیمایوشیج، از اخوانثالث؛و برای آشنایی با عروض فرخزادی، مطالعهٔ مقالهٔ «نوعی دیگر از وزن در شعر امروز فارسی» نوشتهٔ سعید رضوانی، چاپشده در نامهٔ فرهنگستان، پاییز ۱۳۸۹؛بسیار مفید میتواندباشد.با ارادت فراوان علیرضا باغبانＣ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
راههایی که نوشتن هایکو میتواند شعرهای بلندتر شما را غنیتر کندعادله کنی (Adele Kenny)نوشتن هایکو میتواند:۱. حس و توانایی شما در تصویرسازی را تقویت کند.۲. دقت و توجه شما را به جزئیات افزایش دهد.۳. فشردگی، ایجاز و شفافیت را به شما بیاموزد.۴. اهمیت حذف واژههای زائد را به شما یادآوری کند.۵. توانایی شما را در سرودن شعرهایی روشن و سنجیده افزایش دهد؛ حتی زمانی که معنا و مضمون شعر پیچیده است.۶. به شما بیاموزد چگونه سطرها را بهگونهای بشکنید که هم منطق روشنی داشته باشند و هم این منطق خودنمایی نکند.۷. به شما نشان دهد چگونه میتوان با کمترین واژهها، تصویری روشن آفرید؛ بیآنکه همهچیز را توضیح دهید و در عین حال، اندکی ابهام و امکان دریافتهای متفاوت را باقی بگذارید.۷. زمینهای برای شکلگیری شعرهای بلندتر فراهم کند. یک هایکو میتواند گسترش یابد و به شعری بلندتر تبدیل شود؛ یا آغاز شعر باشد، یا پایان آن، یا در جایی از میانهی شعر قرار گیرد.۸. به درک این اصل کمک کند که شعرهای خوب، به جای توضیح دادن، نشان میدهند.۹. توانایی شما را در ایجاد پیوند، آشکار کردن و غافلگیر کردن افزایش دهد.• عادله کنی، شاعر و نویسنده آمریکایی، زادهی رَهوِی در نیوجرسی، بیش از ۲۶ کتاب منتشر کرده و سالها در عرصهی شعر و هایکو، آموزش نویسندگی و فعالیتهای ادبی و هنری فعال بوده است. او جوایز گوناگونی دریافت کرده است.#هایکو #شعربا سپاس از#استادیوسفصدیقگرامی🌸🌸Ｃ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
این، تنها صدای به جا مونده از سهراب سپهری استＣ᭄𝄞 @GaleryeTasavireAdabi♡჻ᭂ࿐✰⊰━━━━─
نگارش دهم تا دوازدهم(نگارش و نویسندگی)t.me/negareshe10@negareshe10