🛡 مکانیزم قیمت و بهرهوری؛ قویترین پدافند غرب در جنگ انرژی🛢 در دههی ۱۹۷۰ میلادی، غرب دوبار طعم…
انتشار: 2026/08/03 18:01 UTCدریافت: 2026/08/16 06:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/16 06:45 UTC
🛡 مکانیزم قیمت و بهرهوری؛ قویترین پدافند غرب در جنگ انرژی🛢 در دههی ۱۹۷۰ میلادی، غرب دوبار طعم شوکهای بزرگ انرژی را چشید. شوک اول در سال ۱۹۷۳ و پس از جنگ یوم کیپور رخ داد؛ زمانی که تحریمهای نفتی اعراب، قیمتها را در چند ماه چهار برابر کرد. شوک دوم نیز در سال ۱۹۷۹ و با انقلاب ایران رقم خورد که با خروج روزانه ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت (حدود ۷ درصد تولید جهانی)، قیمتها را دو برابر کرد.🏛 این بحرانها به سهمیهبندی انرژی، تورم و رکود عمیقی انجامید که حتی به سقوط دولت تد هیث در بریتانیا و شکست انتخاباتی کارتر در آمریکا منجر شد.🌍 در دههی ۲۰۲۰، غرب دوباره با شوک انرژی روبهرو شد: اول، جنگ اوکراین و سپس بسته شدن تنگهی هرمز که با خروج روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت (یکپنجم مصرف جهانی)، بزرگترین شوک عرضه در دهههای اخیر را رقم زد؛ با این حال قیمت نفت به جای اوج گرفتن در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار بسیار پایینتر از حد ترس کارشناسان تثبیت شد.💪 اقتصاد غرب این بار بسیار جانسختتر نشان داد. هرچند مسیرهای جایگزینی مانند خط لولهی ینبع عربستان به جبران عرضه کمک کردند، اما راز اصلی این تابآوری افزایش خیرهکنندهی بهرهوری یا همان کاهش شدید «شدت مصرف نفت» است.📉 ارتقای بهرهوری باعث شد تا بدون ورود به فاز رکود، روزانه حدود ۵ میلیون بشکه در مصرف نفت صرفهجویی شود. محاسبات فایننشال تایمز نشان میدهد که برای تکرار شوک ویرانگر سال ۱۹۷۹ در دنیای امروز، قیمت هر بشکه نفت باید به ۳۵۰ دلار برسد تا همان اثر تخریبی سابق را به جا بگذارد.⚠️ با این وجود، IMF هشدار میدهد که تداوم انسداد تنگهی هرمز همچنان یک تهدید تمامعیار است؛ چراکه ذخایر راهبردی در حال کاهش هستند و ظرفیتهای مازاد تولید نیز به انتهای خود رسیدهاند. ادامهی این فشار سنگین میتواند در نهایت اقتصاد جهانی را فلج کند.💡 بر پایه این تجربه است به سیاستمداران توصیه میشود: سپردن کار به دست مکانیزم قیمت و پرهیز از مداخلات قیمتی، قویترین موتور محرک برای افزایش بهرهوری و صرفهجویی در مصرف است. در واقع، بهترین پدافند در برابر جنگ انرژی، همان بهرهوری است که ریشه در سازوکار قیمتها دارد.اکوهشت - دیدهبان رشد اقتصادی ایران@ecohasht


