♈️ #ثبت_جهانی_الموت؛ فرصتی برای بازخوانی #هویت_ایرانی✍ ابراهیم جعفری🌍 دهکده جهانی@dehkade_jahan✅ بر…
انتشار: 2026/07/30 19:14 UTCدریافت: 2026/08/15 02:04 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 02:04 UTC
♈️ #ثبت_جهانی_الموت؛ فرصتی برای بازخوانی #هویت_ایرانی✍ ابراهیم جعفری🌍 دهکده جهانی@dehkade_jahan✅ بر فراز صخرههای سرکش البرز جایی که ابرها با دیوارههای سنگی در میآمیزند، دژی آرمیده است که تنها یک بنای خشتی و سنگی نیست؛ «الموت» یا «آشیانه عقاب ایران»، قصیده بلند ایستادگی است. 🔹قرنهاست که این قلعه، دیدهبان خاموش تاریخ ایران زمین، در دل درههای عمیق و کوههای سر به فلک کشیده، داستان تمدن اسماعیلیان و تدبیر حسن صباح را در گوش ها نجوا میکند.✅ اکنون پس از گذر از سدههای پرآشوب و روزگاران پرفراز و فرود، در چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، الموت به عنوان سیامین اثر در فهرست آثار جهانی جای گرفت تا نگاهها را به سوی خود جلب کند؛ میراثی که میتواند در فهرست آثار جهانی یونسکو، جایگاهی شایسته برای ایران رقم زده و جلوهای تازه از تمدن، تاریخ و طبیعت این سرزمین را به جهان معرفی کند.✅ ثبت جهانی الموت، صرفاً یک نام در فهرستی بینالمللی نیست؛ بلکه بهانهای است تا جهان، شکوه نبوغ ایرانی را در صیانت از مظاهر تمدنی خود بازشناسد. الموت، با آن وقار سنگیاش، نام خود را به عنوان سیامین سند افتخار ایران بر تارک تمدن جهانی نشاند و قزوین را به مقصد تازهای برای جویندگان تاریخ و تمدن کهن ایران بدل کرد.✅ الموت مجموعهای زنجیرهای از هفت قلعه و استحکام تاریخی است. این شبکه دفاعی در سدههای یازدهم تا سیزدهم میلادی با تکیه بر شناخت دقیق جغرافیا، مدیریت منابع آب، مسیرهای ارتباطی، معماری دفاعی و سازمان فضایی شکل گرفته است.🔸مجموعه تاریخی الموت علاوه بر نقش سیاسی و نظامی، محل تولید و صیانت از دانش، مکانی برای تفکر، ایجاد کتابخانه در زمینه های نجوم، فلسفه، پزشکی و سازماندهی اجتماعی بوده؛ به گونه ای که یکی از مراکز علمی عصر خود به شمار رفته و نام اندیشمندانی مانند خواجه نصیرالدین طوسی با آن پیوند خورده است. همین وجه علمی و تمدنی در کنار ویژگیهای دفاعی و معماری، سبب شد تا پرونده این اثر در یونسکو، واجد ارزش برجسته جهانی شناخته شود. ساخت دیوارها، انتخاب موقعیت صعبالعبور، استفاده از مصالح متناسب با اقلیم، بهرهگیری از ارتفاعات طبیعی و طراحی سامانههای دفاعی، همه و همه نشان میدهد که سازندگان این مجموعه، از دانش مهندسی و شناخت محیطی بسیار پیشرفتهای برخوردار بودهاند.✅ در کنار ارزش تاریخی و معماری، یکی از مولفههای برجسته این پرونده، سامانه پیچیده مدیریت آب و کشاورزی است؛ عنصری که در اقلیمی سخت و کوهستانی، بقای ساکنان و پایداری سکونت را ممکن میکرده است و ذخیرهسازی و انتقال آب، بهرهبرداری از منابع محلی، کشاورزی پلکانی، تراسبندی و ایجاد سازوکارهای تأمین معیشت، همگی بخشی از هوش زیستی و تمدنی این منطقه را نشان میدهد.✅ به همین دلیل، کارشناسان میراث فرهنگی تاکید میکنند که ارزش الموت صرفا در دیوارها و برج و باروی آن خلاصه نمیشود، بلکه در پیوند میان قلعه، طبیعت، آب، زمین و زندگی روزمره مردمانش معنا پیدا میکند و این همان چیزی است که یونسکو در قالب منظر فرهنگی از آن یاد میکند؛ منظری که هم تاریخ، هم کارکرد، هم هویت و هم استمرار دارد.✅ اکنون قلعه الموت در کنار دیگر آثار جهانی ایران، روایت تازهای از توان تمدنی این سرزمین را به جهانیان عرضه میکند؛ روایتی که در آن، کوهستانهای سخت به جای انزوا به بستر شکلگیری اندیشه، معماری، مقاومت و سازماندهی تبدیل شدهاند. ثبت جهانی این مجموعه یادآور آن است که ایران نهتنها صاحب گذشتهای پرشکوه است، بلکه همچنان میتواند از دل میراث تاریخی خود، آیندهای پویا در حوزه فرهنگ، گردشگری و توسعه پایدار بسازد.🔻قلعه الموت امروز دیگر فقط یک نام در کتابهای تاریخ نیست؛ بخشی از حافظه مشترک بشریت است و این بزرگترین دستاوردِ ثبت جهانی آن به شمار میرود.در واقع آنچه الموت را جهانی می کند، همنشینی تاریخ، دانش و طبیعت است.✅ بدون تردید ثبت این اثر جهانی در یونسکو مرهون تلاشهای #دکتر_حمیده_چوبک باستانشناس زاده بوشهر است.🔹حمیده چوبک یکی از چهره های درخشان و از نسل باستان شناسان طلایی ایران است که ۲۵ سال از عمر خود را صرف کاوشهای باستان شناسی، مرمت و حفاظت این میراث کهن ایران کرد تا بخشی از تاریخ اسماعیلیان را که در ویرانی مغول به خاکستر نشسته بود یک بار دیگر احیاء کند.✅ چوبک و تیم همراه او روزهای بسیاری را به کوهپیمایی برای ثبت، ضبط، حفاظت و کاوش ۶ قلعه وابسته به دژِ الموت سپری کردند.🔹 او استحکامات نظامی وابسته به الموت را بارها بررسی کرد تا این که در روز ۴ مردادماه ۱۴۰۵ مُهر یونسکو بر پروندهای نشست و ۷ قلعه تاریخی ایران را در زمره میراث بشری جهان قرار داد تا تمدن ایرانی، صدای خود را در گستره جهان طنین انداز کند.🔻این موفقیت را به دکتر حمیده چوبک و نیز مردم شریف ایران، صمیمانه تبریک می گوییم.


