🔰 عمو اکبر عزیز!باران، روی شیشهی تلویزیون نمیبارید؛ روی حافظه میبارید. شاید برای همین است که بعض…
انتشار: 2026/07/26 13:17 UTCویرایش: 2026/08/01 00:11 UTCدریافت: 2026/08/07 21:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 21:45 UTC
🔰 عمو اکبر عزیز!باران، روی شیشهی تلویزیون نمیبارید؛ روی حافظه میبارید. شاید برای همین است که بعضی تصویرها هیچوقت تمام نمیشوند؛ فقط از قاب بیرون میآیند و جایی میان کودکی و اکنون، در اتاقی که دیگر نیست، به زندگی خود ادامه میدهند. من هنوز آن اتاق را میبینم؛ همان اتاقی که تلویزیون پارسِ سیاهوسفید چهاردهاینچی با قاب نارنجی و نور لرزانش گوشهی آن نشسته بود. آن روزها دستگاه، برای من پنجرهای بود که جهان از پشت آن وارد خانه میشد. گاهی تصویر با برفک میآمد، گاهی صدا زودتر از تصویر میرسید و شاید همین تأخیر کوچک، نخستین درس من از زمان بود؛ اینکه بعضی چیزها پیش از دیده شدن، شنیده میشوند.عمو اکبر، من هنوز از انتهای همان راهرو میدوم. دفترهای کاهی مدرسه گوشهی کیف ماندهاند. مدادهای کوتاهشده، پاککنهای کوچک، بوی نفت بخاری، طعم دمپختک مادرم، چای کمرنگ عصرانه و رادیویی که میان خشخش موجها دنبال صدایی دور میگردد، هنوز در همان خانه نفس میکشند. شهر بیرون پنجره، مثل یک فیلمِ بیصدا، از جلوی چشمم رد میشود؛ اتوبوسها، صفها و مغازههایی که کرکرههایشان بالا میرود، همه در یک تکرارِ آرام غرقاند.و بعد تو میآیی.؛آن صدا هنوز از انتهای راهرو میآید:«بازم مدرسهم دیر شد... آخه من چیکار کنم؟»گاهی فکر میکنم دیگر من کودکیام نیست که پشت سر او بدود تا شاید دوباره به آن صبح سرد، به آن خانه قدیمی و حوضچه آبی در وسط حیاط به آن تلویزیون کوچک برسد. زمان میدود؛ خانه قدیمی نیست؛ دیگر برج شده است، اما هنوز چراغ علاءالدینش در تاریکی حافظهام روشن است.سالها گذشت. آن کودک بزرگ شد. چراغ مطالعه روشن شد. و در میان انبوهِ کتابها، نامها مثل سایههایی گذرا از کنار من رد شدند؛ «آندره بازن»، «آیزنشتاین»، «ژیل دلوز»، «استانیسلاوسکی»، «برشت» و «لی استراسبرگ». آنها تلاش کردند با کلمات، آنچه را که من در سکوت میدیدم، شکار کنند. بازن از حقیقتِ تصویر گفت، آیزنشتاین از برخوردِ دو نما، دلوز از زمانِ پنهان در تصویر، استانیسلاوسکی از زندگیِ میانِ نقش، برشت از فاصلهی میانِ ما و پرده، و استراسبرگ از حافظهای که در بدن میماند.عمو اکبر، پیش از آنکه این واژهها به معنا شوند، تو چیزی را میدانستی که تمام این نامها در پیِ لمس کردنش بودند: حضور. تو بدون آنکه بخواهی، چنان حقیقتی را مقابل دوربین قرار دادی که تمام آن کلمات، برای لحظهای در برابر شکوهِ نگاهت، سکوت کردند. بعضیها سینما را نمیخوانند، سینما آنها را در خود میکشد. بعضیها پیش از آنکه نقش را به یاد بگیرند، با روحِ آن زندگی آشنا شدهاند.تصویر می پرد؛ پنجشنبهشبها خانه زودتر بود. کسی نمیخواست چیزی از فیلم «مادر» از دست برود. پدر وانمود میکرد حواسش نیست، اما نگاهش از صفحه جدا نمیشد. مادر کنار چای و میوه، آرام وارد قصه میشد. سینما آن روزها فقط در سالن نبود؛ در خانهها زندگی میکرد؛ در خندههای من، در سکوتهای مشترک، در لحظهای که من، ما میشدیم.بعد تو آمدی.«اجارهنشینها»؛ خانهای که خودش درد داشت و آدمهایی که میان خرابی و خنده، زندگی را رها نکرده بودند.«گراند سینما»؛ جایی که پرده، خودش وارد قصه شد.«ای ایران»؛ جایی که طنز و تاریخ کنار هم ایستادند.«ناصرالدینشاه آکتور سینما»؛ جایی که سینما در آینهی خودش نگاه کرد و خاطرهی خودش را دید.«آدمبرفی»؛ جایی که مرز میان نقش و هویت آرام جابهجا شد.«خوابم میآد»؛ انگار همان کودک دههی شصت هنوز جایی درون من نفس میکشید.عمو اکبر، همهی اینها به یکخانه ختم میشد. خانهی علی حاتمی. «مادر». جایی که زمان روی دیوارها نشسته بود. جایی که سکوت، پیش از دیالوگ حرف میزد. غلامرضا با آن نگاه شکسته، با آن تنهایی که احتیاج به توضیح نداشت. و جملهای که از قاب بیرون آمد و در حافظهام ماند:«مادر مرد... از بس جان ندارد...»بعضی دیالوگها شنیده نمیشوند؛ در آدم میمانند. مثل بوی خانهای قدیمی. مثل عکس کسی که دیگر کنار ما نیست.تصویر دوباره میپرد. «هنرپیشه».جایی که صورت، دیگر فقط صورت نیست؛ جایی که مرز میانِ چشمِ بازیگر و چشمِ شخصیت، مثل برفکِ آن تلویزیون در هم میآمیزد و یکی میشود. دوربین، لرزشِ خفیفِ یک حقیقت را شکار میکند؛ حقیقتی که در لایههای زیرینِ پوست پنهان شده است. کودکیام هنوز کنار همان تلویزیون چهاردهاینچی نشسته است و آرام بغض کرده است.باران هنوز روی شیشه میبارد. تلویزیون خاموش است، اما نورش هنوز در حافظهام روشن مانده. برفک، ردّ عبور تصویری است که هنوز راه بازگشت را بلد است.ِآقای سینما؛ تو از پرده بیرون نرفتهای؛ پردهی نُقرهای از قاب سینما بیرون میرود.تمام این سالها، سکانس نامِ دیگرِ سفری بود که در آن تصویر از حافظه نمیرود؛ پروژکتور جای تابیدنش را عوض میکند.#علی_آزاد#اکبر_عبدی#تاملات_فراسپیدhttps://t.me/davat1394/18426
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 0 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — دوات پایگاه خبری_تحلیلی فرهنگی،هنری و ادبی Davat News-Analytical Base Cultural, Artistic, and Literary
علاقمندان برای تهیه مجموعه شعر شناسنامهی اندوه میتوانند به دفتر خانه فرهنگ گیلان مراجعه کنند.
گروه شعر فارسی خانه فرهنگ گیلان:نقد و بررسی مجموعه شعر🔹 شناسنامهی اندوه🔸 مزدک پنجهای🔹سخنرانها: دکتر رضا چراغی _ سحر یحییپور🔸 یکشنبه | ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ | ساعت ۱۸@kfgil
گروه داستان فارسی خانه فرهنگ گیلان:🔹داستانخوانی و نقد 🔸سهشنبه| ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ |ساعت ۱۷:۳۰@kfgil
سکسکهای عاشقانهنویسنده: علیرضا پنجهییانتشارات چشمه، چاپ اول 1403137 صفحه، رقعی، شومیزقیمت: 190.000 تومان#شعر_نو_فارسی#چاپ_اول#انتشارات_چشمه@cheshmehdiswww.cheshmehdis.comwww.instagram.com/cheshmehdis
روز خبرنگار؛ تبریک نداردمزدک پنجهای دوات، پایگاه فرهنگ،فلسفه، هنر و ادبیات، روزشمار:داشتن دو نشریه الکترونیکی، سالها انتشار هفتهنامه «دوات» و همکاری با روزنامهها و مجلات فرهنگی و ادبی باعث نشده است که روزنامهنگاری را فقط از بیرون تماشا کنم. سالهای زیادی خودم را بخشی از این خانواده میدانستم. هنوز هم برای بسیاری از روزنامهنگاران احترام فراوان قائلم؛ آدمهایی حرفهای، شریف، بااستعداد و عاشق کلمه. با این همه، هر بار که پای معیشت به میان میآید، بیاختیار به حرف پدرم فکر میکنم.سال آخر دبیرستان بود و باید رشته دانشگاهیام را انتخاب میکردم. به پدر گفتم دوست دارم معلم ادبیات شوم یا ارتباطات بخوانم. او فقط یک جمله گفت؛ «غم نان را هم ببین.»آن روز شاید حرفش را چندان جدی نگرفتم. چند سال بعد، از هفتهنامه «پگاه» به روزنامه «گیلان امروز» رفتم. برای نخستین بار یادداشتم در ویژهنامه روزنامه «شرق» به سردبیری احمد غلامی منتشر شد. سال ۱۳۸۴ با چند یادداشت منتشرشده در «شرق» موفق شدم جایزه جشنواره مطبوعات ایران را در بخش نقد ادبی به دست آورم و بعدها نیز همکاری حرفهای با نشریات مختلف را ادامه دادم. حتی وقتی کتابهای پژوهشی و تألیفیام منتشر شد، باز هم به همان جمله پدر رسیدم؛ اینکه مسیر ادبیات الزاماً از دانشگاه نمیگذرد. مگر شاملو، فروغ، نصرت رحمانی و بسیاری دیگر، اعتبار ادبی خود را از دانشگاه گرفته بودند؟در تمام این سالها، آرامآرام شاهد کوچک شدن تحریریهها بودم. نشریات کاغذی یکی پس از دیگری از نفس افتادند و مخاطب هر روز از روزنامه فاصله بیشتری گرفت. دکههایی که روزگاری بوی کاغذ تازه میدادند، امروز بیشتر محل فروش تنقلات، سیگار، چای و قهوهاند. اگر نشریهای هم در آنها دیده شود، اغلب مجلههای جدول است؛ شاید مناسب روزگاری که آنقدر حادثه و خبر از سر میگذرانیم که حافظه جمعی هم فرصتی برای ثبت و نگهداری آنها پیدا نمیکند.واقعیت این است که اقتصاد ایران هیچگاه فرصت شکلگیری یک روزنامهنگاری مستقل و برخوردار از امنیت معیشتی را فراهم نکرده است. بسیاری از روزنامهنگاران، با همه عشقشان به این حرفه، ناچار بودهاند میان آرمان و معاش تعادلی دشوار برقرار کنند؛ تعادلی که همیشه هم ممکن نبوده است. به همین دلیل، هر سال که روز خبرنگار از راه میرسد، از خودم میپرسم آیا این روز واقعاً روز تبریک است؟ گاهی احساس میکنم روز خبرنگار، روز تبریک ندارد؛ روزی است برای اندیشیدن به سرنوشت حرفهای که حافظه جامعه را میسازد اما خودش بیش از همه در معرض فراموشی قرار گرفته است.سالها پیش، همراه جمعی از خبرنگاران و روزنامهنگاران مستقل، تصمیم گرفتیم در رشت انجمنی صنفی راهاندازی کنیم. گذشته از دشواریهای اداری، هرچه جلوتر رفتیم بیشتر فهمیدیم فعالیت رسانهای در ایران همواره با شرایطی روبهروست که مدام تغییر میکند و امکان برنامهریزی بلندمدت را از میان میبرد. روزنامهنگاری بیش از آنکه شبیه یک جاده هموار باشد، راه رفتن بر پلی است که هر لحظه ممکن است بخشی از آن جابهجا شود.دیروز از اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی پیامکی دریافت کردم؛ دعوت به صرف صبحانه به مناسبت روز خبرنگار. دعوتی محترمانه بود و حتماً از سر قدردانی، اما در ذهنم این پرسش شکل گرفت که آیا بزرگترین نیاز روزنامهنگار، حضور در یک مراسم نمادین است یا امنیت حرفهای، استقلال، امکان نقد و آسودگی خاطر از آینده؟این روزها بسیاری از ادارهها و سازمانها پیام تبریک منتشر میکنند و از اهمیت رسانه میگویند. کاش در کنار این تبریکها، سهم بیشتری هم برای شنیدن نقدها وجود داشت. رسانه اگر فقط صدای تأیید باشد، دیگر رسالت اصلی خود را از دست میدهد.گاهی به گذشته نگاه میکنم و با خودم میگویم شاید خوششانس بودم که نه معلم ادبیات شدم و نه روزنامهنگاری را شغل اصلی خود انتخاب کردم، هرچند هنوز هر دو را از شریفترین حرفههای دنیا میدانم اما وقتی دوستی را میبینم که هم ادبیات را در دانشگاه خواند و سالها خبرنگار هم بود و امروز برای تأمین معاش ناچار است در فلان اداره کار خدماتی کند یا دوست معلمی که عصرها شغل دومی دارد تا هزینههای زندگی را تأمین کند، میفهمم مسئله فقط عشق به حرفه نیست. شاید روزی برسد که روز خبرنگار واقعاً روز تبریک باشد؛ روزی که خبرنگار، نگران معاش نباشد، استقلالش هزینه نداشته باشد و قلمش تنها در برابر حقیقت احساس مسئولیت کند، نه در برابر دغدغههای هر روزه زندگی.@mazdakpanjeheehttps://t.me/davat1394/18448