مدرسه طبیعت؛ نقد طبیعت مدرسه

«عصر سه‌شنبه‌های بخارا» این هفته به کتاب استاد وهاب‌زاده اختصاص دارد. فرصت داشتید از دست ندهید زیرا این کتاب ارزش خواندن دارد. به ویژه اگر والد هستید یا معلم، یا دانشجوی تربیت معلم، و احیانا در خواندن کتاب تردید دارید در جلسه شرکت کنید. شاید شرکت در این جلسه اثری بر آینده‌ی کودکان یا دانش‌آموزان شما داشته باشد. تردید نکنید.ساعت ۱۷ سه‌شنبه ۲۰ مرداد ١۴٠۵ با سخنرانی: عبدالحسین وهاب‌زاده، سیدمحسن گلدانساز، هادی صمدی، بهاره کیائی، مانیا شفاهی، محمدرضا سرکارآرائی‌ (پیام تصویری) و علی دهباشی خیابان باهنر (نیاوران). رو‌به‌روی کامرانیهٔ شمالی، شمارهٔ ۱۳۷ و ۱۳۵، شهر کتاب نیاورانهادی صمدی@evophilosophyبرخی کانال‌هایی که در این حوزه فعال هستند، و با دنبال کردن آنها با مفهوم مدرسه‌ی طبیعت آشناتر می‌شوید:@madresehtabiat@DamounNatureSchool@darbananati@NobangAndisheh@cnstudy@BachehayeZamin@Shabnam_n_s@cnbooks@noojkids@NatureSchoolMinooTooran@konaam_childhood@parcheen_org1396@KoocharNatureSchool@KavikonjNatureSchool@zaadaanschool@talikakkindergarden96

در آستانه آینده؛ چگونه نوجوانان برای شکوفایی در جهان در حال تغییر آماده می‌شوند؟با گسترش هوش مصنوعی، جهان با تغییرات بزرگی روبه‌روست؛ شغل‌ها دگرگون می‌شوند، افسردگی و اضطراب نوجوانان افزایش یافته، توان جسمانی کاهش پیدا کرده و بحران معنا پررنگ‌تر شده است.اما این به معنای ناتوانی ما نیست. راهکارهایی ساده و عملی وجود دارد که بدون حذف کامل صفحه‌نمایش‌ها، می‌تواند به رشد جسمی، شناختی و هیجانی کودکان و نوجوانان کمک کند.در این سخنرانی، دکتر هادی صمدی از جمله به این موضوعات می‌پردازد: • بازی‌های گروهی در طبیعت برای تقویت جسم، ذهن و هیجان • نقش روایت‌گری، تاریخ علم، زندگی‌نامه‌ها و داستان‌ها در معنا بخشیدن به زندگی • مشارکت کودکان در پروژه‌های علمی واقعی برای پرورش کنجکاوی و فهم جهان • اهمیت کار با دست و ساختن در یادگیری بدنمند ریاضیات و فیزیک🎥 فیلم کامل سخنرانی را در سایت چهارراه ببینید: مبانی فلسفی پشتیبان مدارس طبیعت به روایت هادی صمدیchaharrah.tv/samadi-1405-05-10/@evophilos…

پیش از آنکه برای فرزندتان کلاس تازه‌ای ثبت‌نام کنید، این گفت‌وگو را بخوانید اگر پدر یا مادر هستید و به فکر ثبت‌نام فرزند خود در کلاس‌های آموزشی فوق‌برنامه در تابستان هستید، اندکی برای خواندن گفت‌وگوی محمدرضا سرکارآرانی با عبدالحسین وهاب‌زاده وقت بگذارید. ارزش این گفت‌وگو در نقد آموزش رسمی نیست، بلکه در عرضه‌ی راهکارهایی‌ست که به‌خلاف تصور، نه هزینه‌ای برای خانواده دارد و نه نیاز به امکانات ویژه. مهم‌ترین پیام وهاب‌زاده این است که «مدرسه طبیعت» پیش از آنکه یک مکان باشد، تغییری در نگاه ما به کودک است؛ نگاهی که برای همه‌ی کودکان، در همه‌ی شهرها و روستاهای ایران و در هر شرایط اقتصادی قابل اجراست. کافی است، به تعبیر سهراب سپهری، «چشم‌ها را بشوییم و جور دیگر ببینیم».ایده‌ی «مدرسه طبیعت» در اندیشه‌ی عبدالحسین وهاب‌زاده، بیش از آنکه طرحی برای آموزش محیط‌زیست باشد، نقدی بنیادین بر مدرسه‌ی رسمی و شیوه رایج تربیت کودک است. از منظر او، مسئله‌ی اصلی آموزش طبیعت نیست، بلکه بازگرداندن «کودکی» به کودکان است. از منظری تکاملی، کودک موجودی خودیادگیرنده است که انگیزه‌ی یادگیری را از درون خود می‌گیرد. آنچه آموزش رسمی و کلاس‌های پرهزینه انجام می‌دهند، اغلب جایگزین‌کردن انگیزه‌ی درونی با اجبار بیرونی است، در حالی که یادگیری واقعی از تجربه، بازی، مشاهده و تعامل با محیط شکل می‌گیرد.وهاب‌زاده میان «آموزش» و «یادگیری» تمایز روشنی قائل است. یادگیری فرایندی طبیعی‌ست که کودک از طریق بازی، تقلید، تجربه شخصی و تعامل با دیگران و محیط طی می‌کند؛ از همین رو، او کودک را نه «آموزش‌پذیر»، بلکه «یادگیرنده» می‌داند.در مرکز این اندیشه، مفهوم بازی آزاد قرار دارد. کودک با شاخه و تنه‌ی درخت، خاک، آب یا سنگ، جهانی از تجربه خلق می‌کند. این بازی‌ها صرفاً سرگرمی نیستند؛ بلکه شخصیت، عواطف و مسیرهای بعدی یادگیری را شکل می‌دهند. تجربه‌های عاطفی دوران کودکی بعدها جهت علایق و انتخاب‌های فرد را تعیین می‌کنند و کودکی که فرصت تجربه‌ی طبیعت را نداشته باشد، در بزرگسالی نیز رابطه‌ای عمیق با آن برقرار نخواهد کرد.از همین منظر، «مدرسه طبیعت» برای وهاب‌زاده ساختمان یا برنامه‌ی درسی نیست، بلکه محیطی است که کودک بتواند آزادانه بازی کند، تجربه بیندوزد، انتخاب کند و با طبیعت ارتباط برقرار سازد. نقش بزرگسال نیز آموزش دادن نیست، بلکه فراهم کردن محیطی امن و غنی برای تجربه است. انسان میلیون‌ها سال در چنین «مدرسه‌ای» رشد کرده و مدرسه‌ی رسمی نهادی بسیار جدید در تاریخ بشر است.با این حال، وهاب‌زاده به‌خلاف برداشت ساده‌انگارانه از روسو، انسان طبیعی را کاملاً نیک‌سرشت نمی‌داند. به باور او، بازی و طبیعت راهنمای طبیعی کودک‌اند، اما یادگیری قواعد زندگی جمعی، اخلاق و مسئولیت اجتماعی وظیفه‌ی جامعه است.بنابراین، مدرسه‌ی طبیعت نفی آموزش نیست؛ بلکه تأکید بر تقدم تجربه‌ی طبیعی در سال‌های نخست زندگی است.او می‌گوید دغدغه‌اش ابتدا حفاظت از محیط‌زیست بود، اما به این نتیجه رسید که مسئله عمیق‌تر از بحران طبیعت است؛ زیرا خودِ کودکی در معرض نابودی قرار گرفته است. کودک امروز بیشتر وقت خود را میان آپارتمان، سرویس، مدرسه و کلاس‌های متعدد می‌گذراند و فرصت تجربه‌ی آزاد محیط، محله و طبیعت را از دست داده است. از همین رو، دغدغه او از «طبیعت برای محیط‌زیست» به «طبیعت برای کودک» تغییر یافت.اگر با خواندن این مطالب هنوز تردید دارید که آیا چنین شیوه‌ای واقعاً کودک را برای آینده آماده می‌کند یا نه، تردیدتان کاملاً قابل درک است. حرکت در مسیری که با عرف رایج تفاوت دارد، شجاعت می‌خواهد و این نگرانی که «اگر اشتباه کنم، هزینه آن را فرزندم در آینده خواهد پرداخت» نگرانی نابجایی نیست.از سوی دیگر، در ذهن بسیاری از ما این پیش‌فرض وجود دارد که هرچه آموزش گران‌تر باشد، حتماً بهتر است. اما همان‌طور که درباره‌ی تغذیه می‌دانیم، این قاعده همیشه درست نیست؛ گاهی نان، پنیر و سبزی ساده، سالم‌تر از بسیاری از فست‌فودهای گران‌قیمت‌تر است. در تربیت نیز لزوماً آموزش‌های پرهزینه، از یادگیری حاصل از بازی‌های جمعی، تجربه و حضور در محیط‌های طبیعی مانند پارک‌ها ارزشمندتر نیستند.با این همه، اگر هنوز مردد هستید، ضرورتی ندارد آموزش‌های رسمی و متعارف را کنار بگذارید. گفت‌وگوی وهاب‌زاده را بخوانید و سپس خودتان در مورد راهکارهای مناسب برای فرزند خود تصمیم بگیرید. دست‌کم فرصت این نوع یادگیری را نیز در کنار آموزش مدرسه برای فرزندتان فراهم کنید. اهمیت این راهکار به‌ویژه برای کودکان زیر ۱۲ سال بیشتر است، هرچند همه کودکان از آن بهره‌مند می‌شوند.هادی صمدی@evophilosophy 

جهان فردا با تغییرات سریع فناوری،هوش مصنوعی و عدم‌قطعیت همراه است.نوجوانان برای رویارویی با این جهان، بیش از اطلاعات، به تجربه‌های واقعی نیاز دارند؛تجربه‌هایی برای مشاهده، اندیشیدن، ساختن، اثر گذاشتن و رشد در کنار یک جمع امن.«در آستانه آینده» کلاس نیست؛دریچه‌ای به تجربه است.مشاهدهدر دره فرحزاد، همراه با عرفان خسروی، نوجوانان با رویکرد «علم شهروندی» مشاهده، ثبت داده و پرسش‌گری را تجربه می‌کنند.اندیشیدندر کارگاه تعاملی دکتر هادی صمدی، از مسیر روایت، بازی، تخمین، احتمال و معما، شیوه اندیشیدن و تصمیم‌گیری در شرایط عدم‌قطعیت را تمرین می‌کنند.ساختنبا نجاری، نانوایی همراه آرش لطفی و اوس نعمت، همکاری، مسئولیت‌پذیری و لذت ساختن یک محصول واقعی را تجربه می‌کنند.روایتدر پایان روز، نوجوانان تجربه‌ها و یافته‌های خود را با جمع به اشتراک می‌گذارند.هم‌زمان، والدین نیز در گفت‌وگو با دکتر هادی صمدی، استاد وهاب‌زاده و ...، درباره نیازهای نوجوان امروز و نقش طبیعت و تجربه در یادگیری گفت‌وگو خواهند کرد.این برنامه، آغاز باشگاه طبیعت و تجربه دامون است.📅 ۱۶ مرداد ۱۴۰۵📍 دامون، شمال شهرک نفت📞 ثبت‌نام و اطلاعات: ۰۹۰۳۵۶۱۳۰۱۴

‍ کتاب‌های «یادگیری آزاد» منتشر شدکودکان همه عاشق یادگیری‌اند ولی اکثراً از مدرسه بیزارند و فراری. مجموعهٔ کتاب‌های يادگيرىِ آزاد دقیقاً روی همین مسأله انگشت می‌گذارد. میان کودکِ کنجکاوِ تشنۀ یادگیری و نظام آموزش رسمی شکاف بزرگی هست. پيتر گرِى با استفاده از تحقيقات علمى و زيست‌شناسىِ تكاملى نشان مى‌دهد بازىِ‌ آزادانه و بدون نظارت به يادگيرىِ خودانگیخته و اعتمادبه‌نفس كودكان كمک می‌کند. او با تکیه بر همین یافته می‌کوشد مسیری را ترسیم کند که کودکان در آن مجال خودآموزی می‌یابند. نویسنده در این کتاب‌ها از ارزش اجتماعى و جسمى و اخلاقىِ «بازى» سخن می‌گوید و ريشه‌ها و پيامدهاى کمترْ بازی کردن در دهه‌هاى اخير را نقد می‌کند. کتاب‌های مجموعهٔ يادگيرىِ آزاد را مشتاقانه خواهيد خواند و الهام‌بخشتان خواهند شد.یادگیری آزاد – ۱: مدرسۀ مادر طبیعتیادگیری آزاد – ۲: آسیب‌های آموزش اجبارییادگیری آزاد – ۳: یادگیری بی‌مدرسهیادگیری آزاد – ۴: کودکان بدون آموزش رسمی@nashrenow

▪️مدرسه طبیعت؛ نقد طبیعت مدرسه▫️مصاحبه دکتر محمدرضا سرکار آرانی با عبدالحسین وهاب‌زاده▫️روزنامه شرق | پنج شنبه یکم مرداد ۱۴۰۵▫️متن مصاحبه👇@cnstudy | مطالعات‌کودک‌وطبیعت