#حسبنا_کتاب_الله (۲۹)🔻آیا قرآن ما را بس است؟💠 مختصری درباره آیات محکم و متشابه و ضرورت مراجعه…
انتشار: 2026/08/09 07:51 UTCدریافت: 2026/08/10 13:13 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 13:13 UTC
#حسبنا_کتاب_الله (۲۹)🔻آیا قرآن ما را بس است؟💠 مختصری درباره آیات محکم و متشابه و ضرورت مراجعه به مفسرین واقعی قرآن در هر دو مورد ┄┄┅═✧❁﷽❁✧═┅┄┄🔸درباره آیات متشابه،یعنی آیاتی که معانی متعدد و مختلف از آنها قابل برداشت است، به فهم اولیهٔ خود هیچ نمیتوان اعتماد و اتّکا کرد.آیات متشابه از همان ابتدا ذهن انسان را درگیر میکند که منظور چیست؟! مثلاً «کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ: هر چیزی هلاک میشود جز چهرهاش»(قصص:۸۸) مگر خداوند چهره دارد؟! «وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِکَ وَلِلْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ: برای گناهت آمرزش بخواه و برای مردان مومن و زنان مومن»(محمد:۱۹) . مگر پیامبر گناه کرده بود؟!به تصریح قرآن، تأویل این آیات را جز خدا و راسخان در علم[اهلبیت علیهمالسلام] نمیدانند(آل عمران:۷)🔸درباره آیات محکم هم که احتمال معانی مختلف در آنها نمیرود و در مواجههی اول با ابهامی روبهرو نمیشویم، فهم ما صرفاً یک فهم اولیه، اجمالی و سطحی است؛ که البته این فهم به همان میزانی که باید کارکرد داشته و منجر به سطحی از هدایت و انذاز و تبشیر و تذکّر میگردد. از جمله کارکردها آن است که ما میتوانیم به آنها استناد کرده و اگر حدیثی با این قبیل آیات مخالف بود آن را ترک کنیم. اما فهم عمیق و دقیق و اطلاع از مراد واقعی خداوند در همین آیات نیز در گروِ رجوع به تفسیر معصومین علیهم السلام است. 🔻به عنوان مثال در آیه هفتم سوره فاتحه میخوانیم:صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَلَا الضَّالِّینَ←تمام کلمات و عبارات این آیه برای یک عربزبان واضح و روشن است و معنای آیه را به آسانی میفهمد و در سطح واژگان با ابهامی روبهرو نمیشود؛ صراط(راه)، نعمت، غضب(خشم)، ضالّ(گمراه).پس فهم اولیه و اجمالی ما در مواجهه با این آیه چنین است: «راه کسانی که به آنان نعمت دادی، نه کسانی که مورد غضب واقع شدهاند و نه گمراهان» و این فهم کاملاً صحیح و قابل استناد است.اما سطح بعدی فهم چطور؟! منظور از نعمت اینجا چیست؟ منظور مال و سلامتی و فرزند است؟! منظور از کسانی که خداوند بر آنان خشم گرفته چیست؟! منظور از گمراهان چه کسانی هستند؟! * تفسیر(مراد واقعی خداوند)از این آیات چیست؟🔹 حنان بن سدیر از امام صادق علیهالسلام نقل میکند که فرمود: «سخن خداوند عزّوجل در سوره حمد که میفرماید: «صِراطَ الَّذینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ»، یعنی [خدایا ما را به] راه کسانی هدایت کن که بر آنان نعمت بخشیدهای؛ مقصود محمد(صلیاللهعلیهوآله) و خاندان او هستند» (معانی الأخبار، ص۳۶، ح۷)🔹رسول خدا صلیاللهعلیهوآله درباره این سخن خداوند عزّوجل:«صِراطَ الَّذینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لَا الضَّالِّینَ» فرمود: «[مقصود از آنان] شیعیان علی علیه السلام هستند؛ همان کسانی که به سبب ولایت علی بن ابیطالب بر آنان نعمت بخشیدی؛ کسانی که مورد خشم [الهی] قرار نگرفتند و گمراه نشدند.» (همان، ح۸)🔹از امام عسکری علیه السلام منقول است که درباره این سخن خداوند عزّوجل: «صِراطَ الَّذینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ» فرمود: «یعنی بگویید: «ما را به راه کسانی هدایت کن که بر آنان نعمت بخشیدهای»؛ یعنی به سبب توفیق یافتن برای پذیرش دین تو و اطاعت از تو... سپس فرمود: این «نعمتیافتگان» کسانی نیستند که صرفاً از مال و تندرستی برخوردار شدهاند؛ هرچند همه این امور نیز نعمتی آشکار از سوی خداوند هستند. آیا نمیبینید که ممکن است همین افراد، کافر یا فاسق باشند؟ بنابراین، شما مأمور نشدهاید که دعا کنید به راه آنان هدایت شوید. بلکه به شما فرمان داده شده است که دعا کنید به راه کسانی هدایت شوید که خداوند به آنان نعمت ایمان به خدا، تصدیق پیامبر او، و ولایت محمد و خاندان پاک او و نیز [پیروی از] یاران شایسته و برگزیده او عطا کرده است؛ و همچنین [به راه کسانی که از نعمت] #تقیه نیکو برخوردارند؛ تقیهای که انسان به وسیله آن از شرّ بندگان خدا در امان میماند و از افزودن بر گناهان و کفر دشمنان خدا جلوگیری میکند؛ به این صورت که با آنان مدارا کنی و آنان را به آزار خود و آزار مؤمنان تحریک نکنی؛ و نیز [به راه کسانی که] حقوق برادران دینی خود را میشناسند.» (همان، ح۹)🔹حریز گوید: امام صادق علیهالسلام فرمود: «کسانی که مورد خشم [خدا] قرار گرفتهاند "ناصبیها" هستند؛ و گمراهان "یهودیان و مسیحیان" هستند.» (تفسیر قمی، ج۱، ص۲۹)🔹ابن اُذَینه گوید امام صادق علیهالسلام درباره این آیه: «غَیْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَیْهِمْ وَ لَا الضَّالِّینَ» فرمود: «مغضوبعلیهم "ناصبیها" هستند؛ و ضالّین "شککنندگان که امام را نمیشناسند"» (همان)*مفسرانی که خود را مقید به تفسیر قرآن به قرآن میدانند، از جمله مرحوم آقای طباطبایی ره در تفسیر کلمۀ «ضال» با اشکال مواجه میشوند.➖➖➖➖@borrhan
![[ کانال برهان ]: فایل pdf کتاب بَهْجَةُ النّظَر فی إثْباتِ الوِصایةِ وَ الإمامة لِلائمةِ الإثنی عَشَر ←کتابی روایی به زبان عربی اثر سید ه](https://cdn4.telesco.pe/file/UrJdbsRN7Dp1l3622wmmPBLxOB_YMENfTfm29QHZYXvp83zo76F_9Ex2dI-yjNCwmFsp2JzRN-QfxYzSHVPz5ImQXXzcRdkq_gy3GgMLBnwXVUoIePWNHjRn83jSCLqJijiBMxKHnzg9CF197Rag4vRElED9rO265H8nO-Qb2ciy02JgHvSKWM3qkFUvWOXOXWQlcyGUrSugKJdR7Ao-u9xoJnRTGS5v7st6HfoE6Iye9RcYSXkHJ4VXFO25WS6R3zy6yMuKy8OkDjnz0RxFszpeRTiNC1GxWeDC3K67z2ysAIdYT3IK5t71DRG5knlNe1hoQosuDOCUMPpJFyb75w.jpg)
![[ کانال برهان ]: 🔻وقایع روز جمعه سوم ربیع الاول سال ۱۱هجری - امروز سومین و آخرین روزی است که امیرمومنان علیه السلام به جمعآوری قرآن مشغو](https://cdn4.telesco.pe/file/X1Cu1lCCXXaU6uxOm9YhovHADkyAbrCCN63uxAae0opUOFbo2q-QF89qnxCMsKF1ULFUrZw3-Di_3ic2kbYG2m03qXRIQbXlUC20bGPsEUFJ7lMCIf7006DKUVPF2PdiObEMvUzSvQGF_nv-Ii5Q2fpTCVYOqcV0mAwjNqVJXmyvoju1IIgL8NbShEk1F4k8NJCtPQpIAmFZqdpPNsl_iV7xXsRNZuwfgD8D38JJNA_DBJSdVBUBekWa13E0wcQM0TfLlJXqpOuxAHaX_rCk8nQcXqx8Li8SIs4hCXFKc8OqF_HIaHcnrZ7px5qAMro2MNNl17aArFFhCDb9zeAL_Q.jpg)
![[ کانال برهان ]: #روز_شمار_فاطمیه [5] 🌑 وقایع روز جمعه سوم ربیع الاول سال ۱۱ هجری قمری ، ۱۵ خرداد سال ۱۱ هجری شمسی ، ۱ ژوئن سال ۶۳۲ میلاد](https://cdn4.telesco.pe/file/tA2i_sO_mJXExFGscYRARY2XUE8gvuA6mwf23Ghh2S9OAOoG0qjejwvdBQQ_DyP2uKQ0GsNoY1VTXFDwh6VaOhx95x1Wazvo9S-kEAjCOFMJqaQrDee3dgJWDeOO7U5L3fMzkS4LEkEYi5QlE6ozb5T-GstqZ2uctq7AWF5SAwD-2LCWLJ8BvQjxKPlRIKKiSiFxJSprdK62w_PfQx5AVWzhl6kMHcPKmuxxsj2KNx9E6PaolxjapUh6iWa35CBtSOoYhM71QIXWgavkG1fTIedC51uhU_B1aCDJYWmtR08VRCCXS_UJMxK0FoG5lTL22bYvUTYqELHoFBdawaWAHQ.jpg)
![[ کانال برهان ]: 🔸وقایع مهم روز پنجشنبه ، دوم ربیع الاول سال ۱۱ هجری قمری ، ۱۴ خرداد سال ۱۱ هجری شمسی ، ۳۰ می سال ۶۳۲ میلادی ؛ با طلوع خو](https://cdn4.telesco.pe/file/rJctHllMhC277gZArNEVzsW37HF2Ar1q-kxO6wZf5HjKHpqATzMqDPXJImEWFpGgZA4XuGheMFcl3L5Bf5FtavxR0jDLBFxidVs48hV2RGOXoUqXj93-zXJ0Vzj_bR5UBCEpxGQTIRpJ5KM5-l2UKVhey-87MhPX1XRXEJFDpMkI5vhE4zJIz_9ZaI_zOqePkEj_Ld0FChtoifF2cb_THks9QftFCJmyWs2mvGXrI7dx0LrvtyrUDiDfzb-KN4KXQl2U-CvZpaqsjwWtrCW8mbfXAtl-OdAHsxe0RCQTzjlpHVS8jV_JwWc4TCze9Ponxxhlnl3jjRGIJdrUTVaA-g.jpg)
![[ کانال برهان ]: فایل pdf کتاب مبيت علي (عليه السلام) ليلة الهجرة بين النفي والإثبات (بين الغامدي والأحمدي) ، تالیف شیخ احمد سلمان -در 26](https://cdn4.telesco.pe/file/iliIisCLqeAroQPZHxyxqSHsJLlKsoMtSPs6FOd5uhYLnoK5xxMjdW8U4Q6DRHHdfHuPGp-k3wx1gLjnTYxVIRasE1TW8xQZLxYepbpyoIZN5vL4vrV7vwNH-SR-OncUqv3VzduSzwYhCsj-fwz_nh6CptBy3Wg-hoZEDvlmfcTsdDGXNnEpQIBC5bgjmRDAQQMo1MzrRE4NFzUmCKxu2S3KllnMLwZs_yQWT8HXmXooXHUSgkTQp-1c4fvHBpT77irLM0vobWsvkcoD-ZN4LnLpDZaWYMY5E2cVDUJ9wVJ8DjxxZ-_z8-oZmQZVzqt1Wb4e1ECbVy1MlMMOofZv6Q.jpg)