🔴 «اساس مشروطیّت، جزئاً و کلاً تعطیلبردار نیست.»نگاهی کوتاه به اصلِ هفتمِ متمم قانون اساسی مشروطه…
انتشار: 2026/08/05 21:03 UTCدریافت: 2026/08/08 15:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 15:00 UTC
🔴 «اساس مشروطیّت، جزئاً و کلاً تعطیلبردار نیست.»نگاهی کوتاه به اصلِ هفتمِ متمم قانون اساسی مشروطه، به مناسبت سالروز صدور فرمان تأسیس مجلس شورای ملی✍️ حامد عامری گلستانی اصل هفتمِ متمم قانون اساسی مشروطه، یکی از مهمترین اصول آن است، که میتوان آن را محافظِ بنیان و اساسِ مشروطیت دانست.عموماً هنگامی که سخن از مشروطیت به میان میآید، در کنار بحث دربارهٔ اساس آن، که مبتنی بر Constitution و اصولِ حکومتِ قانون است. فهمی که کمابیش دربارهٔ مشروطیت ایران وجود داشت، چنین بود. به اینخاطر، پس از صدور فرمانِ تأسیسِ مجلس شورای ملّی، سه «نظامنامه» با مقاصد مختلف نوشته شد: نظامنامهٔ انتخابات، «نظامنامهٔ اساسی» و سپس متمم آن که دیگر، نامِ قانون اساسی به خود گرفته و تاکنون نیز بدین نام خوانده میشود.با نگاهی به اصولِ متمم قانون اساسی مشروطه، میتوان دریافت که این قانون مهم، بهرغم داشتنِ اشکالات و نقایص، تا حدّی توانسته است «اغراض» مشروطهخواهی و تجددِ سیاسی را در ایرانِ عصرِ خود به منصهظهور برساند. این «اغراض»، بیش از همه مفاهیم و مقولاتی بودند که اصل هفتمِ متمم، بهدنبال حفاظت از آنها نوشته شده بود. «کل» مشروطه، مشخص بود: حکومت جدیدِ مبتنی بر قانون اساسی با شاکلهٔ کمابیش روشن و حفاظت از آن هم امری نبود که نتوان دربارهٔ آن چند و چون کرد.اما، این «جزء»های مشروطه، نظیر اصلِ برابری، آزادی، تفکیک قوا، نمایندگی، حکومت قانون، و...بودند که همواره در معرض آسیب و مخاطره و حداقل مناقشه قرار داشتند. وجود مناقشات و مخاطرات از سمت حکومت، برخی از اهلِ شریعت، بیگانگان و حتی نیروهای سیاسی و اجتماعی موجود، بخشهایی از این آسیبها بود که همان زمان نیز در «افق انتظار» اهلِ نظر و عمل قرار داشت. بنابراین، یکی از عقلانیترین کارها، حفاظت از «اساسِ مشروطیت» چه در آن زمان و چه در آینده بود و اصل هفتم، به این سبب دارای اهمیت بسیاری برای این حکومت نوپا بود. البته سیر حوادث به نحوی جلو رفت که مشخص شد این دوراندیشی، کاملاً درست بوده و اگرچه مشروطیت «کلاً» تعطیل نشد، بارها و به بهانههای گوناگون «جزئاً» مورد تعرّض، قرار گرفته و «تعطیل» گردید.@IranDel_Channel💢