🔵🔴کشور عجیبی که ایران نام دارد...و پس از آنکه [ایران] از جانب اسلام فتح شد، باز «آمریّتِ» خود را از…
انتشار: 2026/08/05 12:54 UTCدریافت: 2026/08/07 17:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 17:35 UTC
🔵🔴کشور عجیبی که ایران نام دارد...و پس از آنکه [ایران] از جانب اسلام فتح شد، باز «آمریّتِ» خود را از دست نداد، اینبار در قلمروی فرهنگ و اندیشه؛ و از طریق ایران بود که اسلام به نیمی از جهانِ شناخته شدهی زمان راه یافت: سِند و بنگال و پنجاب و آسیای صغیر و فرارودان و ترکستانِ چین و مالزی و اندونزی، و هم اکنون نیز چون در موزههای جهان آثاری تحت عنوان «هنر اسلام» به نمایش گذارده میشود صدیهفتاد یا هشتادِ آن دستاورد مردم ایران است (یا آثار مشتق شده از تمدّن ایران) و لطیفترین اندیشهی انسانیِ جهان که «عرفان» باشد، در ایران بالیده شده است.یک سرزمینِ کمآبِ پُر از کوهسار و کویر، چه خصوصیّتی داشته است که همیشه منشاء آثار شگرف و خطیر بوده؟ چگونه بوده است که مانند «قُقنوس» آنهمه تا پای مرگ رفته و دوباره از میانِ خاکسترِ خود برخاسته؟ از سه هزار سال پیش بدین سو هیچ زمان نبوده است که در صحنهی تاریخِ جهان حاضر نباشد. یک ملّت چقدر میتواند پست و بلند و اُفت و خیز و رنج و آزمون داشته باشد، و باز بماند؟ از نفس بیفتد ولی از پا نیفتد؟ چون به حکمِ جغرافیا در قلبِ حوادثِ جهان بوده، از چهار سو فشار بر او وارد میشده، با این حال از میدان به در نمیرفته. از کاخ آپادانا تا خانهی گِلیِ حافظ در شیراز فاصله چندانی نیست؛ زمانی مُلکِ مرئی را در زیر سیطرهی خود داشته، زمانی مُلکِ معنی را.وقتی فریدون بنا به داستان، جهان را در میانِ سه پسر خود تقسیم کرد، ایران را به کوچکترین پسر سپرد که ایرج بود (نامش با ایران از یک ریشه)، و چون ایران سرآمد کشورها شناخته میشد برادران بر او رشک بردند و او را کشتند. سپس درازترین نبردِ افسانه بر سرِ خونِ بیگناه، که «سیاوش» بود به جریان افتاد، و این جنگِ کنایهای که در میانِ داد و بیداد در گرفته بود، هرگز در جهان متوقّف نشده است، زیرا درختی که از «خون سیاوشان» روئید، هر چه آن را بِبُرند از نو سر میزند. ساسانیان «ایرانشهر» را «نافِ زمین» میشناختند (نامۀ تَنسر)، زیرا در قلب دنیای متمدّن جای داشت و همهی رشتهها به او میپیوست، و یا در عبارت شعر از زبان خاقانی: این هست همان درگه کاو را ز شهان بودی... #سخنها_را_بشنویم دکتر محمّدعلی اسلامی نُدوشنT.me/bestdiplomacy