کرامت لگدمالشده در پیادهروی اربعینمن سرِ ستیز با دین ندارم و سنتها را نیز، تا جایی که موجب آزار،…
انتشار: 2026/08/03 22:06 UTCدریافت: 2026/08/11 14:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 14:30 UTC
کرامت لگدمالشده در پیادهروی اربعینمن سرِ ستیز با دین ندارم و سنتها را نیز، تا جایی که موجب آزار، تحقیر و پایمالشدن حقوق انسانها نشوند، اموری ارزشمند میدانم. سنتها میتوانند حافظهی تاریخی یک جامعه را زنده نگه دارند، میان نسلها پیوند برقرار کنند و به همبستگی و استحکام اجتماعی یاری برسانند. اما دقیقاً به همین دلیل، باید در برابر دستاندازی حکومتهای توتالیتر به دین و سنت ایستاد.رژیم توتالیتر هیچ امر مستقلی را تحمل نمیکند؛ نه دین مستقل، نه سنت خودجوش، نه اخلاق فردی و نه همبستگی اجتماعی خارج از نظارت حکومت. چنین رژیمی به باورهای مردم احترام نمیگذارد، بلکه آنها را مصادره میکند؛ معنویت را به ابزار بسیج سیاسی، آیین را به نمایش قدرت و مؤمن را به سیاهیلشکر ایدئولوژیک تبدیل میکند.—-آنچه امروز با عنوان پیادهروی اربعین میبینیم، دیگر صرفاً یک زیارت یا سنت مذهبی خودجوش نیست. شکل کنونی و حکومتی آن، محصول مداخلهی گستردهی دستگاه سیاسی برای تولید یک ایدئولوژی منطقهای، نمایش قدرت و سازماندهی تودههاست. بودجه، رسانه، دستگاه تبلیغاتی، امکانات عمومی و مرزهای کشور در خدمت برگزاری نمایشی قرار گرفتهاند که حکومت میکوشد آن را نشانهی ایمان و اقتدار خود معرفی کند.اما پشت این نمایش پرطمطراق، صحنههایی پدید میآید که در آن کرامت انسانی لگدمال میشود: هجوم به غذا، تحقیر انسان برای دریافت امکانات ابتدایی، انبوه زباله، بینظمی، ازدحام و رفتارهایی که نه نشانی از معنویت دارند و نه نسبتی با حرمت انسان. انسانهایی که باید صاحب اختیار و برخوردار از کرامت باشند، به جمعیتی فروکاسته میشوند که حکومت آنان را جابهجا میکند، میخوراند، به نمایش میگذارد و سپس تصاویرشان را بهعنوان سند «قدرت جهان تشیع» مصرف میکند.مسئله، سیرکردن شکم گرسنگان یا اطعام مردم نیست؛ اطعام، هنگامی که با حفظ حرمت انسان همراه باشد، عملی انسانی و پسندیده است. فاجعه از جایی آغاز میشود که فقر، نیاز و حرصِ برآمده از محرومیت، خود به بخشی از نمایش حکومتی تبدیل میشود. انسانها برای لقمهای غذا بر سر یکدیگر میریزند و دستگاه تبلیغاتی همان صحنه را به نام شکوه مناسک مذهبی عرضه میکند. اینجا دیگر نه کرامت میزبان باقی میماند، نه حرمت میهمان و نه معنای آیین.نتیجهی مداخلهی رژیم توتالیتر در دین، دینیترشدن جامعه نیست؛ تهیشدن دین از معنویت است. نتیجهی مصادرهی سنت نیز استحکام اجتماعی نیست؛ ابتذال، نفرت و فروپاشی اعتماد عمومی است. جمهوری اسلامی بیش از هر دشمنی، به باورهای مذهبی و سنتهای جامعه آسیب زده است؛ زیرا آنها را از ساحت وجدان و انتخاب فردی بیرون کشیده و به ابزار قدرت، تبلیغات و مهندسی تودهها تبدیل کرده است.آنچه در این تصاویر میبینیم، فقط «بخوربخور» یا بینظمی یک جمعیت نیست؛ تصویری است از کرامت انسانی که زیر پای یک نمایش ایدئولوژیک لگدمال شده است. حکومتی که مدعی پاسداری از دین است، انسان را تحقیر میکند تا از تحقیر او برای خود شکوه و مشروعیت بسازد. این نه احیای سنت، بلکه تخریب سنت است؛ نه تکریم ایمان، بلکه مصرف سیاسی ایمان؛ و نه بزرگداشت انسان، بلکه قربانیکردن او بر آستان قدرت.✅@behzadmehrani77




