*دعوت به همکاری تشکلها در دوره تخصصی تاریخ محیط زیستی ایران**کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان* ،…
انتشار: 2026/07/19 21:39 UTCدریافت: 2026/08/07 10:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 10:40 UTC
*دعوت به همکاری تشکلها در دوره تخصصی تاریخ محیط زیستی ایران**کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان* ، دورهای تخصصی با عنوان *«تاریخ محیط زیستی ایران: از جهانبینی ایرانی تا دولت توسعهگرا»* را برگزار میکند. این دوره با تدریس دکتر مهدی رفعتیپناه مهرآبادی، پژوهشگر و مترجم حوزه تاریخ و محیط زیست، به بررسی ریشههای تاریخی کمآبی، فرونشست، تخریب جنگلها و دیگر بحرانهای زیستمحیطی ایران میپردازد و بر نقش دولتهای مدرن، سیاستهای توسعه و الگوهای حکمرانی در شکلگیری وضعیت کنونی تأکید دارد. گفتنی است زمان و مکان برگزاری دوره متعاقباً اعلام میشود. به گزارش دبیرخانه کمپین حمایت از زاگرس مهربان، ایران امروز با مجموعهای از بحرانهای محیط زیستی همچون کمآبی، فرونشست زمین، خشکشدن تالابها، تخریب جنگلها، بیابانزایی، آلودگی هوا و کاهش تنوع زیستی مواجه است. این مسائل معمولاً از منظرهای فنی، مهندسی یا مدیریتی بررسی میشوند؛ در حالی که بسیاری از ریشههای این بحرانها در فرآیندهای تاریخی، الگوهای حکمرانی، شیوههای سیاستگذاری و نوع رابطه جامعه ایرانی با طبیعت نهفته است. بر همین اساس، درک عمیق این چالشها نیازمند رویکردی تاریخی و میانرشتهای است که پیوند میان دولت، جامعه، فرهنگ و محیط زیست را در بستر زمان آشکار سازد.این دوره در چهار جلسه تخصصی طراحی شده است. جلسه نخست به «طبیعت در اندیشه ایرانی» از اسطوره تا اخلاق محیط زیستی میپردازد و مفاهیمی چون فلسفه ادغام و طرد، کیهانشناسی ایرانی، عناصر چهارگانه و مفهوم «اَشَه» (نظم کیهانی) را بررسی میکند. جلسه دوم با عنوان «دولت مدرن، توسعه و خواناسازی طبیعت در دوره پهلوی»، با بهرهگیری از نظریه دولت خواناساز جیمز اسکات، به برنامههای عمرانی، اصلاحات ارضی، سدسازی و ظهور نهادهای رسمی حفاظت محیط زیست میپردازد. جلسه سوم به «جمهوری اسلامی، توسعه و زیستسیاست محیط زیستی» اختصاص دارد و با استفاده از مفهوم زیستسیاست در اندیشه میشل فوکو، سیاستهای توسعه، انتقال آب و چالشهای حکمرانی محیط زیستی در ایران معاصر را تحلیل میکند. جلسه چهارم نیز به «جامعه مدنی، آموزش و آینده محیط زیست ایران» میپردازد و نقش کتابهای درسی، دانشگاهها، سازمانهای مردمنهاد و کنشگری محیط زیستی را بررسی میکند.*مدرس این دوره، مهدی رفعتیپناه مهرآبادی، از پژوهشگران و مترجمان شناختهشده در حوزه تاریخ و محیط زیست است. وی مؤلف کتابهایی چون «توسعه و تخریب: بررسی سیاستهای محیط زیستی دولت طی برنامههای عمرانی (۱۳۵۷-۱۳۲۷)»، «چارچوبی برای تفسیر و نقد متن تاریخ» و «تاریخ شهرهای شمال فارس در دوران اسلامی» است و ترجمه کتابهای مرجعی چون «تاریخ محیط زیستی» نوشته جی دانل د هیوز و «سیاست زمین: گفتمانهای محیط زیستی» از جان اس درایزک را نیز در کارنامه دارد.*دوره با هدف آشنایی شرکتکنندگان با تاریخ محیط زیستی ایران، تحلیل پیامدهای محیط زیستی برنامههای توسعه و عمران، شناخت ظرفیتها و محدودیتهای سازمانهای مردمنهاد، و تقویت نگاه تاریخی و انتقادی به مسائل محیط زیستی طراحی شده است. در پایان دوره، شرکتکنندگان قادر خواهند بود ریشههای تاریخی بسیاری از بحرانهای کنونی را شناسایی کرده و نقش دولت، جامعه مدنی و آموزش را در شکلدهی به آینده محیط زیست ایران ارزیابی کنند.*از تمامی تشکلهای محیط زیستی، سازمانهای مردمنهاد، گروههای دانشجویی و فعالان این حوزه دعوت میشود تا بهعنوان همکار یا حامی در برگزاری این دوره مشارکت داشته باشند. همکاری میتواند در قالب تولید محتوا، معرفی شرکتکنندگان، پشتیبانی رسانهای یا ارائه پیشنهادات تخصصی باشد.*علاقهمندان به ثبتنام، هماهنگی و کسب اطلاعات بیشتر میتوانند با شماره ۰۹۱۹۷۱۵۹۰۲۱ (دبیرخانه کمپین) تماس بگیرند. زمان و مکان دقیق برگزاری دوره متعاقباً از طریق کانالهای اطلاعرسانی کمپین اعلام خواهد شد. aposhlog.ir/%d8%af%d8%b9%d9%88%d8%aa-%d8%…

