مرحله بعدی جنگ در سطح دریایی رخ داد و ایالات متحده موفق شد بخشهای بزرگی از دو نیروی دریایی موازی ج…
انتشار: 2026/07/28 13:10 UTCدریافت: 2026/08/04 18:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 18:47 UTC
مرحله بعدی جنگ در سطح دریایی رخ داد و ایالات متحده موفق شد بخشهای بزرگی از دو نیروی دریایی موازی جمهوری اسلامیــ یعنی ارتش و سپاه پاسدارانــ را نابود کند، اما قابلیت ایران برای جنگ دریایی نامتقارن با استفاده از کشتیهای کوچک تندروــ شناختهشده به نام پشههاــ هنوز محفوظ است. با استفاده از این قابلیت و همراه با قرارگاههای پرتاب موشک و پهپاد تقریبا در سراسر ۱۸۰۰ کیلومتر ساحل ایران در خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و دریای عرب، جمهوری اسلامی هنوز حرفی برای گفتن دارد.سومین صحنه جنگ معمولا جنبه سرزمینی دارد، اما اکنون میتوان گفت که علیرغم رجزخوانیهای آقای پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، در حال حاضر آغاز یک جنگ زمینی علیه ایران در دستور کار پرزیدنت ترامپ نیست.اکنون ترامپ ظاهرا در فکر افزودن صحنه جدیدی بر جنگ جاری است: جنگ زیرزمینی یا در واقع حمله به تاسیسات نظامیــ از جمله هستهایــ جمهوری اسلامی که در اعماق زمین ساخته شدهاند. درباره چندوچون این تاسیسات اطلاعات قابل راستیآزمایی در دسترس نیست، اما در ۲۰۰۷ میلادی، سرلشکر عزیز جعفری، فرمانده سپاه پاسداران، مدعی شد که ایران در ۴۰۰ نقطه قابلیتهای نظامی زیرزمینی ساخته است. البته در آن زمان تصور میشد که اگر جنگ در کار باشد، ایالات متحده با استفاده از حضورش در عراق به ایران لشکرکشی خواهد کرد.طراحان سیاست نظامی جمهوری اسلامی احتمالا فکر ایجاد امکانات زیرزمینی را از آلبانی دوران انور خوجه الهام گرفتند. خوجه همواره بیم آن داشت که یوگسلاوی به کشورش حمله کند و رژیم او را براندازد. بدینسان فکر میکرد که با تکیه به امکانات زیرزمینی، میتواند در یک جنگ طولانی حریف را خسته و سرانجام ناچار به پایان جنگ سازد.در ۲۰۰۷، تا آنجا که میدانیم، فکر بهرهگیری از اعماق زمینــ بهویژه در کوههای مرکزی ایرانــ برای پنهان کردن تسهیلات هستهای هنوز شکل نگرفته بود. پس از آن اما، برنامه پنهانسازی در صدر اولویتهای جمهوری اسلامی، بهویژه در دوران ریاستجمهوری محمود احمدینژاد، قرار گرفت. نخستین و جنجالبرانگیزترین این امکانات در تاسیسات زیرزمینی فردو ساخته شد. در نطنز نیز بخشی از امکانات هستهای کشور زیر زمین، در عمقی کمتر، پنهان شد. در حال حاضر، این تاسیسات زیرزمینی کلنگکوه در مرکز ایران است که مهمترین محل برای پنهان کردن دستگاههای مرکزگریز (سانتریفیوژ) هستهای معرفی میشود.ترامپ، هگست و تقریبا تمام تحلیلگران غربی طبلها را برای حمله به کلنگ کوه به صدا درآوردهاند. البته آنان اسم محل را غلط ترجمه کردهاند، چون نمیدانند که کلنگ در فارسی، نام یک پرنده است از تیره درنا و معنای دوم آن کلنگ بهعنوان یکی از ابزار بنایی است. این معنای دوم از آنجا شکل گرفت که کلنگ ساختمانی شبیه پرنده کلنگ است.واقعیت این است که علیرغم ادعای اسرائیل در مورد داشتن اطلاعات کامل از همهچیز و همهکس در ایرانــ با این ادعا که: گر بر سر خاشاک یکی پشه بجنبدــ دو شریک حمله به ایران چندان چیزی درباره کلنگکوه نمیدانند. گمانهزنی آنان مدعی است که تاسیسات اتمی کلنگکوه در عمق ۶۰ تا ۱۶۰ متری ساخته شده است. فاصله میان این دو رقم بهخودیخود نشان میدهد که اطلاع موثقی در کار نیست. بمبهای سنتی ارتش آمریکا که برای حمله به نطنز، فردو و ذوبآهن اصفهان به کار رفت، میتواند تاسیسات صنعتی را تا عمق ۳۰ متر ویران کند. به همین سبب اکنون صحبت از به کار بردن یک بمب بزرگتر و ویرانگرترــ که با عنوان مامان بزرگ (BIG MAMA) معرفی میشودــ در میان است. مامان بزرگ که برای نخستینبار در کوههای افغانستان در دوران اول ریاستجمهوری ترامپ، آزمایش شد، میتواند تا عمق ۶۰ متر زمین را بشکافد. آمریکا در حال حاضر بین ۱۸ تا ۲۰ مامان بزرگ دارد.در روزهای اخیر هواپیماهای بی۵۲ که «شبح» خوانده میشوند، زیرا رادار قادر به تعقیبشان نیست، به فرودگاه بنگوریون در اسرائیل منتقل شدهاند تا یک یا چند مامان بزرگ را به سرزمین ایران بهویژه کوهکلنگ ببرند. سروصداهای جاری این تصور را به وجود میآورد که ترامپ ناچار است برای تغییر تیترهای اول نامطلوب، لااقل یکی از این اشباح را به ایران بفرستد و کوهکلنگ را بمباران کند.اما به فرض اینکه حمله مذکور صورت گیرد و همانطور که در مورد نطنز و فردو ادعا شد، «نابودی کامل برنامه هستهای ایران» با بستهبندی زرورقی هدیه شود، این پرسش سمج که در همه جنگها مطرح میشود، محو نخواهد شد: بعد چی؟تا زمان نوشتن این ستون، پاسخی به این پرسش از سوی ترامپ یا هگست ندیدهایم، اما ویکتور دیویس هنسون، که یکی از مغزمتفکرهای جنبش «آمریکا را بزرگ کنیم» به شمار میرود، در تازهترین تحلیل خود که ظاهرا به طور هفتگی ارائه میشود، این پاسخ را پیشنهاد میکند: آمریکا با نابودی کلنگکوه و بمباران گسترده دیگر هدفها، ایران را در مقیاس