عراق و ناتوانی در جایگزینی کامل تنگه هرمز علی افشاری 🔴 سفر علی الزیدی نخست وزیر عراق به آمریکا همرا…
انتشار: 2026/07/18 16:32 UTC
عراق و ناتوانی در جایگزینی کامل تنگه هرمز علی افشاری 🔴 سفر علی الزیدی نخست وزیر عراق به آمریکا همراه با توافق با شرکتهای نفتی آمریکا برای گسترش تولید نفت و ایجاد مسیرهای ترانزیت جدید شد. بعد از آن گزارش هایی در خصوص بازسازی خط لوله نفتی کرکوک -بانیاس منتشر شد و در ادامه فضای رسانهای ایجاد شد که تنگه هرمز از لحاظ جایگاه حیاتی در ترانزیت انرژی جهانی تضعیف شده است! 🔴 در ادامه توضیح داده میشود که در این خصوص اغراق شده و عراق امکان جایگزینی کامل تنگه هرمز را از طریق اتصال به دریای مدیترانه ندارد. خط لوله نفتی کرکوک به بندر بانیاس سوریه در سال ۱۹۵۲ میلادی راهاندازی شد و تا سال ۱۹۷۹ فعالیت میکرد. بعد از آن تا کنون به دلیل جنگ و اختلافات سیاسی غیرفعال بوده است. بازسازی آن یک پروژه دو تا سه ساله با سرمایهگذاری نسبتا بالا است. روابط سیاسی دولتهای سوریه و عراق فعلا در حدی حسنه نیست که اجازه اجرای سریع این پروژه راهبردی و زیرساختی مشترک را بدهد. 🔴 دومین مسیر انتقال نفت عراق از طریق دریای مدیترانه، خط لوله نفتی کرکوک-بندر جیهان در ترکیه است. این خط به دلایلی چون نیاز به جایگزینی مسیرهای صادراتی و اهمیت ژئوپلیتیک، اخیراً مورد توجه و مذاکرات مجدد بغداد و آنکارا قرار گرفته است.🔴 اما هیچیک از این دو خط جایگزین تنگه هرمز که ۹۳ درصد نفت صادراتی عراق تا پیش از جنگ ۳۹ روزه از آن میگذشت، حداقل در شکل حداکثری نمیتواند بشود. اولا هزینه نهایی انتقال نفت از طریق آنها بیشتر خواهد شد و در سالیان اولیه بهرهبرداری از خطوط نفتی جدید، هزینه استهلاک بالای سرمایهگذاری تاثیر مشخص بر افزایش حمل و نقل خواهد داشت. ثانیا هر دوی این مسیر تحت ریسکهای ژئوپلتیک و امنیتی بالا قرار دارند. روابط ترکیه و دولت اقلیم خودمختار کردستان عراق متلاطم بوده و بارها ترکیه حملات نظامی به کردستان عراق انجام دادهاست. چشمانداز ثبات سیاسی در سوریه هم مشخص نیست و اطمینانی نسبت به آینده وجود ندارد. 🔴 اما مشکل اصلی در جای دیگر است. ۶۰ درصد محموله نفتی صادراتی عراق به چین و هند میرود. انتقال نفت از دریای مدیترانه به سواحل این دو کشور از طریق کانال سوئز و تنگه بابالمندب است. این مسیر هم طولانی و گرانتر است و هم ریسکهای امنیتی و ژئوپلتیکی یکسانی با تنگه هرمز دارد. 🔴 تنگه هرمز که قرار نیست همیشه بحرانی باشد. اگر کنترل ایران بر این آبراهه بینالمللی حفظ شود و مطابق «تفاهمنامه» رژیم حقوقی و امنیتی جدیدی با مشارکت ایران و عمان تهیه شود، آنگاه حتی اگر تعرفه در ازای خدمات گرفته شود، باز هم در ترانزیت انرژی خاورمیانه به غرب و شرق ارزانتر و هم سریعتر خواهد بود. اگر تنگه هم هرمز به دلایلی باز نشود، بابالمندب نیز با توجه به احتمال ضعیف سقوط حاکمیت حوثیها و متحدانشان امن و گشوده نخواهد بود. چین هم به راحتی نمیپذیرد که امنیت انرژی آن تحت کنترل آمریکا در بیاید. 🔴 در واقع رویارویی امنیتی و ژئوپلتیک موجود اگر راهکار مرضیالطرفینی پیدا نکند، ترانزیت انرژی امن در خاورمیانه بلاموضوع خواهد شد و فرقی نمی کند گذر از تنگه هرمز انجام شود یا مسیرهای دیگر. 🔴 راه افتادن مسیرهای اتصالی و ترانزیت دیگر لزوما تهدیدی برای ایران نیست، بلکه ایران نیز میتواند با عبور از سیاستخارجی ستیزهجو مسیرهای ارتباطی جدید خود را پیاده و در کریدورهای موجود مشارکت موثر پیدا کند. @Aliafshari52
پستهای تلگرام — روزنوشتهای على افشارى
طرح «مقابله با نفوذ بیگانگان» چه پیامی دارد؟ youtube.com/shorts/F96Fl00T-8I?is=dzJuXIR…
آیا سرمایهداری مترقی علاج مشکلات اقتصادی ایران است؟علی افشاری ✍️ سرمایهداری مترقی (Progressive Capitalism) چارچوبی اقتصادی است که بازارهای رقابتی را با مداخله دولت ترکیب میکند تا هم رشد اقتصادی را پیش ببرد و هم نابرابری را کاهش دهد. این رویکرد با سرمایهگذاری عمومی در آموزش، زیرساخت و بهداشت و نیز ارائه گزینههای عمومی برای خدمات اساسی، نوآوری بازار را در خدمت عدالت اجتماعی تقویت میکند. سرمایهداری مترقی از سوسیالیسم به این دلیل جدا میشود که بخش خصوصی را حفظ میکند، و از نئولیبرالیسم به این دلیل که برای اصلاح شکستهای بازار از مقررات دولتی استفاده مینماید. طرفداران معتقدند که نظارت دولتی و سرمایهگذاری عمومی، نتایج عادلانهتری نسبت به بازارهای کاملاً آزاد یا کنترل کامل دولت به همراه دارد.✍️ ریشههای نظری سرمایهداری مترقی به ایدههای جان مینارد کینز (اقتصاددان بریتانیایی) و فرانکلین روزولت (رئیسجمهور پیشین آمریکا) بازمیگردد که برای حل بحران بزرگ ایده New deal را اجرا کرد. آنها بر نوعی سرمایهداری معتدل تأکید داشتند که دولت نقشی اساسی اما محدود در تأمین ثبات، کارایی و عدالت ایفا کند.✍️ نخستین بار اصطلاح «سرمایهداری مترقی» در سال ۱۹۴۶ توسط هنری والاس، معاون پیشین رئیسجمهور آمریکا و نامزد حزب ترقیخواه، مطرح شد. والاس آن را «سازش میان دموکراسی بنیادین آمریکا و فناوری مدرن» توصیف کرد که اشتغال کامل و تولید رو به رشد را بدون مالکیت دولتی بر همهٔ ابزار تولید ممکن میسازد.✍️ دورهٔ طلایی این رویکرد، «سی سال شکوهمند» (۱۹۴۵ تا ۱۹۷۳) بود؛ زمانی که نابرابری کاهش یافت، رفاه گسترش پیدا کرد و طبقات متوسط میانی شکل گرفتند. در مقابل، از دههٔ ۱۹۸۰ با ظهور نئولیبرالیسم (بهویژه در دوران مارگارت تاچر و رونالد ریگان)، رویکرد بازار آزادِ بیقیدوشرط مسلط شد.✍️ امروزه سرمایهداری مترقی را اقتصاددانانی مانند جوزف استیگلیتز (برندهٔ جایزهٔ نوبل اقتصاد)، دیوید سینزبوری و نمایندهٔ کنگرهٔ آمریکا از ایالت کالیفرنیا، رو خانا ترویج میکنند. استیگلیتز آن را «بازتعریف پیمان اجتماعی برای توازن بهتر میان دولت، بازار و جامعهٔ مدنی» مینامد.✍️ هرچند عنوان «سرمایهداری مترقی» در ادبیات اقتصادی ایران رایج نبوده، اما میتوان ردپای رویکردهایی مشابه را در برخی دورهها دید:• دورهٔ محمدرضا پهلوی – بهویژه در دههٔ ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ – دولت با سرمایهگذاری سنگین در زیرساخت، صنعت و نفت، و همزمان حفظ بخش خصوصی، تلاش کرد نوعی «سرمایهداری دولتی-راهبردی» پیاده کند که در برخی جنبهها به مداخلهگری دولت در کنار بازار شباهت داشت. هرچند این تجربه با فساد، وابستگی به نفت و سرکوب سیاسی همراه بود و نتوانست عدالت اجتماعی پایدار ایجاد کند.• پس از انقلاب اسلامی، اقتصاد ایران عمدتاً میان دولتگرایی، یارانههای گسترده و در مواردی خصوصیسازی کنترلشده (مانند برنامههای توسعه) در نوسان بوده؛ اما هرگز الگویی با نظارت هوشمندانه بر بازار و سرمایهگذاری هدفمند در رفاه همگانی بهشکل پایدار شکل نگرفته است. در دوران دولت اصلاحات با ریاست جمهوری محمد خاتمی تقریبا رویکردی شبیه سرمایهداری مترقی با تلفیق دیدگاه راست و چپ میانه اجرا شد که تا حدی موفقیتآمیز بود.• در فضای کنونی ایران، با وجود تحریمها، تورم مزمن و نابرابری عمیق، برخی اقتصاددانان اصلاحطلب بر ضرورت «نظارت بر بازار»، «سرمایهگذاری در آموزش و سلامت» و «حمایت از تولید داخلی با رعایت عدالت» تأکید دارند که در ابعادی با روح سرمایهداری مترقی همخوانی دارد؛ هرچند اجرای آن در شرایط انحصارهای دولتی و نیمهدولتی و اقتصاد رانتی بسیار دشوار است.✍️ سرمایهداری مترقی پاسخی است به شکست سیاستهای موسوم به "نئولیبرالیسم" در دهههای اخیر – همان رویکردی که در جهان به افزایش بیسابقهٔ نابرابری انجامید. برای ایرانِ امروز که با معضلاتی چون تورم، اشتغالناقص، خروج سرمایه و نابرابری فزاینده دستوپنجه نرم میکند، این پرسش مطرح است: آیا ترکیبی از بازار رقابتی با نظارت دولتیِ کارآمد و سرمایهگذاری در رفاه عمومی، میتواند راهگشا باشد؟ منتقدان اما میگویند اصلاحات تدریجی از عمق مشکلات ساختاری – مانند وابستگی به نفت، نبود شفافیت و فساد سیستماتیک – غافل میماند و بدون تحول بنیادین در نهادهای سیاسی، هرگونه «سرمایهداری مترقی» در ایران به سرنوشت تلاشهای پیشین دچار خواهد شد.@Aliafshari52
بدخیمتر شدن غده سرطانی جمهوری اسلامی بعد از جنگ علی افشاری 🟢 از سینما تا تئاتر، از موسیقی تا کتاب؛ هر آنچه جرأت بازنمایی حقیقت یا ترسیم تصویری ناخوشایند از وضعیت موجود را داشته باشد، ذیل اتهام «ترویج فرهنگ ضداسلامی» و «نمایش چهرهای وارونه از ایران» مصادره و ممنوع اعلام میشود.🟢 این، حاصل کار مجلس دوازدهم در سایهسار رهبری مجتبی خامنهای است؛ در روزگاری که نفسهای آتشبسِ جنگِ تمامعیار، فضا را اندکی گشوده، اما این مصوباتِ شرمآور، آخرین خطِّ خوشبینانهترین تحلیلها را برای هرگونه تغییرِ درونساختاری یکسره محو کرد. این تنها اقتدارگراییِ افسارگسیخته نیست؛ این سرکوبی احمقانه و تحقیرآمیز است که پیامد ناخواسته آن کیفرِ سیسال حبس برای رأیدهندگان به این قانون ظالمانه و خردستیزانه است. بنیادگرایانِ اسلامی و بهاصطلاح «ولایتمداران»، هیچ طیفِ پراکندهای نیستند؛ آنان جریانی منسجم و یکدستند که با این مصوبه، ماهیتِ تمامیتخواهِ خود را بر سرِ مردم کوبیدهاند.🟢 حقیقت اما شفاف است: جمهوری اسلامی اصلاحپذیر نیست، بلکه همچون توموری سرطانی، پس از گذر از هر بحرانِ موجودیتی، بدخیمتر، مهلکتر و شرورتر از پیش سر برمیآورد. تکلیف امروز ما، روشنتر از هر زمانِ دیگری است: به محض آنکه غبارِ شومِ جنگ کنار رفت و سیاست از تعلیقِ اجباری خارج شد، باید با عزمی راسختر و جدیتی مضاعف، پرچمِ مبارزه برای گذارِ خشونتپرهیز به جمهوریِ سکولارِ دموکراتیک را برافراشت؛ سمتگیری علیه تهدید موجودیت سرزمینی و تمدنی ایران از خارج امری موقتی است، دوباره عرصه سیاسی به شرایط قبل از جنگ برمیگردد. 🟢 اما هرگز فراموش نکنیم که این مسیر، به صفی متمایز و هوشیار نیاز دارد؛ صفی که نه اسیرِ مداخلهگرانِ خارجی است و نه زندانیِ نگاهِ شرقی یا غربی به ایران. زمانِ تردید گذشته؛ زمانِ اقدامِ آگاهانه، مدبرانه و توام با شکیبایی راهبردی فرا رسیده است.@Aliafshari52
زمان بازسازی انسان ایرانی علی افشاری ⚫️ جیمز مدیسون، چهارمین رئیسجمهور آمریکا، با قاطعیت میگوید:«کسی که گمان کند هرگونه نظام سیاسی—بدون آنکه ذرهای فضیلت در میان مردم ریشه دوانده باشد—میتواند آزادی و سعادت به ارمغان آورد، در خیالی محض سیر میکند.» ⚫️ مدیسون در دفاع از جمهوری دمکراتیک، نه بر اساس سادهانگاری، بلکه بر هوشمندی شهروندان تکیه دارد. او تأکید میکند: *«اگر خِرَد و راستی در جامعه نفس بکشد، در گزینش کارگزاران خود را نشان خواهد داد. ما نه به فضیلت فرمانروایان، که به فضیلت انتخابکنندگان آنان ایمان داریم.» ⚫️ این سخن برای ایران امروز، هشداری است به موقع:راه برونرفت از بنبست کنونی، نه در تغییر صرفِ ساختارها، که در احیای فضائل مدنی نهفته است که وجه مشترک همه دیدگاهها پیرامون نظام «جمهوری» از زمان باستان تا دوران مدرن است:راستی، خردمندی، ادب، همیاری، مدارا، شفافیت و شجاعت. ⚫️ بدون این سرمایههای فرسودهشده در تحولات دهه اخیر در نتیجه اثرگذاری منفی حکومت و دولتهای خارجی، نه تقاضایی اثرگذار برای گذار به دمکراسی شکل خواهد گرفت، نه از چرخهی بازتولید مناسبات تیرهی کنونی گریزی خواهیم داشت. ⚫️ زمان، دیگر برای حرفهای آرمانشهرگونه نیست؛ زمان، زمانِ بازسازی «انسانِ ایرانی» بهمثابهی رکنِ اصلیِ تغییر مثبت است.@Aliafshari52
اوجگیری نگرانی امنیتی در دنیا و تافته جدابافته آمریکا علی افشاری 🔴 مؤسسهی معتبر «استاتیستا» در یک پیمایش عمومی، نگاه شهروندان چند کشور منتخب را به اهمیت «دفاع ملی» و «سیاست خارجی» واکاوی کرده است. نکتهی جذاب ماجرا در مقایسهی این دادهها با نظرسنجی مشابه در سال ۲۰۱۹ نهفته است.🔴 نتایج نشان میدهد که مسائل داخلی همچنان در صدر اولویتهای مردم قرار دارد. با این حال، در اکثر کشورها -بهویژه آنهایی که در خطمقدم تهدیدات خارجی هستند- وزن نگرانیهای امنیتی به طرز چشمگیری افزایش یافته است.🔴 اما در این میان، آمار آمریکا خلاف جهتِ جریان است که با وجود جهش بیسابقهی بودجهی نظامی، افکار عمومی این کشور نهتنها همپای این هزینهها تحول پیدا نکرده، بلکه برخلاف روند جهانی، اهمیت کمتری نسبت به گذشته برای این حوزه قائل شدهاند.@Aliafshari52
