شاهکار پتر و کاترین بوالهوس! در دوران نوجوانیام در دههٔ ۶۰ چنان در مطالعهٔ آثار نویسندگان قرن نوزد…
انتشار: 2026/08/02 10:55 UTCدریافت: 2026/08/05 20:02 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 20:02 UTC
شاهکار پتر و کاترین بوالهوس! در دوران نوجوانیام در دههٔ ۶۰ چنان در مطالعهٔ آثار نویسندگان قرن نوزدهمی نابغهٔ روس غرق بودم که انگار در سنپترزبورگ و یا استپهای اطراف مسکو و کازان زندگی میکنم!از شعرهای پوشکین گرفته تا داستانهای ساده و صمیمی گوگول و از آثار سترگ تولستوی و داستایوفسکی و تورگنیف تا قصههای طنزآمیز و به غایت شیرین و ظریفِ آنتوان چخوف و حتی پارهای از آثار گورکی، خوراک هفتگیام بود. در عالم خیال، همچون راسکلنیکف در کوچههای سنپترزبورگ پرسه میزدم و در میان استپهای اطراف رودهای دن و ولگا به تفرج میرفتم. حالا پا به خاک شهر سنپترزبورگ گذاشته بودم، شهری که پتر کبیر در اوایل قرن ۱۸ میلادی آن را بر روی شبهباتلاقی در دهانهٔ خلیج فنلاند بنا نهاد و کاترین بوالهوس آن را توسعه داد و به صورت موزهشهری بزرگ در آورد. آنچه در درجهٔ نخست به سنپترزبورگ شکوه و زیبایی میبخشد رودخانهٔ عظیم و آرام نِوا است که در پهنایی باورنکردنی از ميان شهر میگذرد و به صورت شاخه شاخه، از وسط بسیاری از خیابانها عبور میکند و امکان کشتیرانی و قایقسواری را در کانالهای اغلب نقاط شهر فراهم میکند. با خود اندیشیدم که این رود بزرگ از کدام کوهستان بلند سرچشمه میگیرد در حالی که در آن جغرافیا اثری از پستی و بلندی دیده نمیشود؟ در واقع این رودخانههای فلات ایران و منطقهٔ ما هستند که همگی از کوهستان سرچشمه میگیرند. سرچشمهٔ رودهای روسیه در ناحیهٔ غربی آن کشور دریاچهها هستند که بر اثر باران و ذوب شدن برفهای زمستانی، آبِ سرریز خود را به بستر رودها انتقال میدهند. رود نوا که چهارمین رود پر آب قارهٔ اروپاست از دریاچهٔ لادوگا در شمال غرب روسیه سرچشمه میگیرد و پس از طی مسافتی به طول ۷۴ کیلومتر، بدون هیچ جوش و خروشی، خاموش و بی سر و صدا خود را به سنپترزبورگ میرساند و پس از عبور از زیر دهها پل معلق در این شهر، در دل خلیج فنلاند به کلی آرام میگیرد. ساختمانهای سنپترزبورگ عموماً کمارتفاع و با نمایی تقریباً واحد و رنگ به رنگ هستند و اغلب آنها شناسنامهای دویست یا سیصد ساله دارند. شهر به واقع همچون موزهای بزرگ در دهانهٔ خلیج پخش شده و هر ساختمان آن میتواند سوژهای برای کنجکاوی توریستهای ریزبین باشد. توریستهای کنجکاو و ریزبین معمولاً در میان مردان و زنان بازنشستهٔ اروپایی که سالهای آخر عمر خود را به گشت و گذار در آثار باستانی دیگر کشورها اختصاص میدهند، بیشتر دیده میشوند، اما اثر و آثاری از آن قبیل توریستها در شهر دیده نمیشد. تحریم روسیه راه ورود توریستهای اروپایی را به آن کشور بسته است و بنابراین، هر چه توریست بود از ترکیه و ایران و هند و چین و کشورهای جدا شده از اتحاد جماهیر شوروی بود. #احمد_زیدآبادی @ahmadzeidabad