من اونون آغزیندان گلن سوغان قوخوسوندان اییرندیییم واختلاردا دا بیلیردیم کی، اساس سبب او اییی دئییل.…

من اونون آغزیندان گلن سوغان قوخوسوندان اییرندیییم واختلاردا دا بیلیردیم کی، اساس سبب او اییی دئییل.— سیز آنانیزا اوخشامیشسیز آمما، — من بو بیر آز یئرسیز مداخله‌یله اونو ساکیتلشدیره بیله‌جه‌ییمی دوشونوب آغلیمدان کئچه‌نی اوجادان سؤیله‌دیم.— **مکتب یاشیم چاتاندا بیر آز ساکیتلشدیم. هر سحر منی مکتبه آتام آپاریردی. آنامین تٵکیدیله قصبه‌میزده‌کی یوخ، بیزه نسبتاً یاخین اولان شهر مکتبینه گئتمه‌لی اولدوم. اؤزومله باشقا اوشاقلار آراسینداکی فرقی ائله ایلک صینیفدن حیس ائتمه‌یه باشلادیم. مسئله گئییمیم و یا یاخشی اوخوماغیم دئییلدی. دوزدو، هله بیرینجی صینیفده منی صینیف یولداشلاریمدان فرق‌لندیرن شئیلر اولدو، اونلار حرفلری اؤیرننده من آرتیق سربست یازیب-اوخویوردوم. آنام اؤیرتمیشدی. بیلیرسیز ده، اوشاقلار یازا بیلمه‌ینده بعضی آنالار اونلاری دؤیور. حتّا اللرینی دیشله‌یَنلر ده اولورموش. مثلن، من چوخ سونرالار بیلدیم کی، پارتا یولداشیمین الینین اوستونده‌کی قانچیرلارین سببی نه ایمیش. صینیف یولداشلاریم تاپشیریقلاری یئرینه یئتیره بیلمه‌دیکلری اوچون معلم خط‌کشله اللریندن ووروب اونلاری آغلاداندا من اؤزومله غورور دویوردوم، اوره‌ییمده آناما میننتدار اولوردوم. ائله مکتب فورماسی مسئله‌سینده ده. اوندا فورمانی موطلق مکتبدن آلماق لازیمی‌یدی. آنام بو قایدایا تابع اولمادی. چونکی او فورمالار چوخ کیفیتسیزدی، پِنجکلرین بیر قولو او بیریندن اوزون، یا دا شالوارینین بیر بالاغی ائنلی، او بیریسی دار اولوردو.7منیم فورمام آلایدی، آنام عئینی پارچانین داها کیفیتلیسینی آلیب قونشوموزا ـ درزی صوغرا خالایا تیکدیرمیشدی. من اؤز فورماملا دا غورور دویوردوم. آتام آنامین بئله شئیلره مداخله ائتمه‌سینی معناسیز حساب ائدیردی. بو صحبتلری منیم یانیمدا ائتمیردیلر، آمما ائشیدیردیم و بوتون بونلار منیم آناملا باغلی دوشونجه‌لریمی داها دا مؤحکم‌لندیریردی. هرچند، آتاما او دؤنم داها آز نفرت ائدیردیم.معلمه‌میزین آدی نائیله‌یدی، آناما خصوصی حؤرمتی واردی، هر دفعه اونا نسه بیر خبر گؤندره‌نده  اوشاقلارا دئدییی کیمی «آنانا دئیرسن» دئمیردی. «نیگار خانیما دئه، منیمله علاقه ساخلاسین» دئییب گولومسه‌ییردی.اون ایکی یاشیما چاتاندا مکتب منیم اوچون عمللی-باشلی داریخدیریجی بیر یئره چئوریلمیشدی. تک خوشلادیغیم شئی مکتبدن گلندن سونرا اؤز اوتاغیما چکیلیب ماسونلارلا باغلی مقاله‌لر اوخوماق ایدی. سونرا داها ماراقلی موضوع دیقّتیمی جلب ائتمه‌یه باشلادی. هوموسکسواللارلا باغلی یازیلار اوخوماغا باشلادیم.بازار گونلری آنامین قیزارتدیغی یومورتالی چؤرکلرین اییی اوتاغیما قدر گلیب چیخیردی. همَن گون ده بازار گونو ایدی و آنام یئنه یومورتالی چؤرک قیزاردیردی. اویانان کیمی مطبخه قاچدیم. آنام منی گؤرجک گولومسه‌ییب منه طرف اَییلدی، اونا طرف اوزاتدیغیم یاناغیما توخونوب باشینین حرکت‌یله «اوتور» دئدی. بیر آزدان آتام دا گلیب چیخدی. اَینینده اوست گئییمی یوخ ایدی. آنام بونو گؤرنده اوزو توتولدو. او، آتامین سوفره آرخاسیندا تر کؤینه‌یی-تومانلا اوتورماسینی خوشلامیردی.هر سحر تئزدن قالخیب منی مکتبه آپاردیغینا گؤره آتاما موناسیبتیم یوموشالمیشدی، آمما او گون آریق، چیلپاق قوللارینی، قاباغا چیخمیش یومرو قارنینی گؤرنده اونا اوّلکی کیمی نفرت ائتدیییمی آنلادیم.منیمله آتام آراسینداکی باغی ضعیفله‌دن، بیلیرسیز، نه ایدی؟ اونون ایچینده‌کی قارانلیغی حیس ائدیردیم. ائله بیل گوزگویه باخیرسیز، اوردا اؤزونوزو دئییل، تام فرقلی بیرینی گؤرورسیز. اوزونوزو یوخ، اونون آرخاسینداکینی؛ قارانلیق، گیزلنمیش، حتّا بعضن اؤزونوزه بئله تام بللی اولمایان ماهیتینیزی. منیمکی ده ائله ایدی، من آتامین اوزونون آرخاسینداکی سیماسینی گؤره بیلیردیم، یا دا حیس ائدیردیم. اونون ایچینده قارانلیق واردی.اصلینده، هامیمیزین ایچینده کیمسه‌نین، حتّا اؤزوموزون بئله تانیمادیغی باشقا بیری وار. اینسان اولماق بودو ـ ایشیق، ظولمت... بؤیویه‌ندن سونرا باشا دوشدوم کی، بئینیمیز چوخ مؤحتشم اورقاندی و بیزیمله ایسته‌دییی کیمی اویون اوینایا بیلیر. اینسانلار هر نه قدر بو اویونلارین محصولو اولسالار دا، بیر واختدان سونرا اؤز قرارلاری ایله یاشاییرلار، کیملرسه ایشیغی باسدیریب قارانلیغی سئچیرلر. ظاهیرن بو حیس اولونماز، چونکی اوزلرینه «یاخشی آدام» ماسکاسی تاخارلار. آتام دا بئله ایدی، «یاخشی آدام» ماسکاسینی داواملی تعمیر ائدیردی. یقین گؤرموسوز، اَجلاف بیری باشقالارینین گؤزونه سوخماق اوچون یاخشی ایشلر گؤرور. آتامی دا نَدنسه گوناهلاندیران کیمی ائتدییی یاخشیلیغی مثال چکیب دونیانین اَن یاخشی آدامی اولدوغونو ثبوت ائتمک اوچون دایانمادان دئیینردی. بلکه، او دا ایچینده‌کی آدامدان قورخور‌دو، بیلمیرم. آمما ائتدییی یاخشیلیقلار بئله او قارانلیق آداما آغ لیباس گئییندیرمک اوچون ایدی.