□ افاضاتِ فَدَوی؛دیشب داشتم اطلاعاتی راجعبه هراکلس کسب میکردم، دیدم سایت ایرانکتاب با استعانت…
انتشار: 2026/08/02 09:56 UTCدریافت: 2026/08/06 08:42 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 08:42 UTC
□ افاضاتِ فَدَوی؛دیشب داشتم اطلاعاتی راجعبه هراکلس کسب میکردم، دیدم سایت ایرانکتاب با استعانت از کتاب «قدرت اسطوره» از جورف کمبل، مقالهای دربارهی داستانهای اساطیری نوشته که وقتی به قسمت هرکول یا هراکلس میرسیم، این مطلب رو میبینیم:🔸 ابتدای مطلب:[دوازده خوان هراکلس «هراکلس» (یا «هرکول» در اسطوره های روم باستان)، بزرگترین پهلوان در اسطوره شناسی یونان است. او به خاطر به قتل رساندن همسر و فرزندانش، محکوم شد تا دوازده خوان (یا مأموریت) را پشت سر بگذارد. برخی از این مأموریت ها بسیار معروف هستند، از جمله کشتن «شیر نیمیایی» یا ربودن سیب های زرین «هسپریدس»، اما سایر مراحل از جمله کشتن «پرندگان استومفالوسی» به نسبت کمتر شناخته شده اند.]🔶 انتهای مطلب.◆ ابتدا بگم که «خان» صحیحه، نه «خوان».□ بعد از کلی غور و بررسی؛در سنّت اسطورهای، آنچه که روایت رایج و استاندارد شناخته میشه اینه که؛ «هراکلس به دستور هرا و بهدست لیسا به جنون دچار میشه و مرتکب جنایت میشه و بعد برای مجازات و پاک شدن از گناه به انجام دوازده وظیفه (خان) محکوم میشه. در اجرای این دوازده خان هست که قدرت هراکلس برای مخاطب نمایان میشه. این روایت اصلی اسطوره هست.اما در نمایشنامهی اوریپید، تغییر و جابهجایی روایت رو شاهد هستیم؛ یعنی ابتدا هراکلس رو فردی دارای قدرت و قهرمان نشون میده که از پس دوازده خان براومده و سرانجام بعد از عبور از هادس (جهان زیرین، جهان مردگان) بهعنوان خان دوازدهم، بهسوی خانه و خانواده رهسپار میشه و فاجعه میآفرینه و سقوط میکنه.●●○ به عبارت بهتر، اوریپید برخلاف اسطورهی رایج، دنبال خلق شخصیّتی که گناه میکنه و با مجازات دوازدهگانه به رستگاری میرسه نیست، بلکه شخصیّتی رو خلق کرده که در اوج قدرت و قهرمانی، بهواسطهی جنون سقوط میکنه و به فروپاشی میرسه و یک نسخهی تراژیک میسازه.📌اوریپید در پی نشان دادن چه بود؟!❌ خطر اسپویل:اوریپید در جایجای نمایشنامه، برخلاف تقدّسگرایی روایت اسطورهایِ رایج، بیعدالتی خدایان رو نشون میده: سکوت زئوس در برابر فریادخواهی آمفیتریون، حسادت و ظلم ناروای هرا علیه هراکلس، آگاهی لیسا از ناروایی ظلم اما اجرای دستور.اوریپید، بر خلاف نشان دادن یک رنج منطقی که در روایت رایج اسطوره وجود داره، یک رنج بیمنطق، ناروا، و ناعادلانه رو روایت میکنه. هراکلس گناهی مرتکب نشده بود، امّا بیدلیل مورد حسادت و خشم خدایان قرار میگیره و سقوط میکنه و قهرمان از اوج به حضیض میرسه.نکته جالب توجّه، دگرگونیِ مفهومِ «قهرمان» در اثر اوریپید هست.اوریپید بر خلاف باور رایج در اسطوره که یک قهرمان به سبب گناهی شکست میخوره و مجازات میشه، معنایی جدید برای «قهرمان بودن» خلق میکنه:قهرمان واقعی کسی است که:با حقیقتِ وحشتناک خویش روبهرو میشود، زنده میماند و فرار نمیکند.📌 در نهایت، دوست من!• حادث شدن رنج پایان ماجرا نیست.• شکست خوردن، عذاب، ناراحتی، حتی فروریختن پایان همهچیز نیست.• اگه یه روز قهرمان خودت و دنیات بودی و الان حال شکستخوردهها رو داری، و بهش آگاهی یافتی، به معنی پایان تو نیست.• قهرمان کسیه که پا میشه و ادامه میده.• قهرمان کسیه که امیدش به خدایان ناعادل نیست، امیدش به خودشه و پاهاش (در مقام انسان).@AConfederacy_of_Dunces#هراکلس #اوریپید #پیشنهادی_برای_مطالعه


