[22.11.2024 23:52] دکتر کمال مرادی: بنام خداموارد زير چکیده ای از مستندات ، مطالعات ، پژوهش ها و تح…
انتشار: 2026/08/22 16:02 UTCدریافت: 2026/08/22 20:23 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 20:23 UTC
[22.11.2024 23:52] دکتر کمال مرادی: بنام خداموارد زير چکیده ای از مستندات ، مطالعات ، پژوهش ها و تحقیقات پژوهشگران ، محققان و دانشگاهیان داخلی و خارجی است که در بیش از ۱۰۰۰ مقاله و طرح پژوهشی و تحقیقاتی در باره گذشته و حال دریاچه ارومیه منتشر شده است ، می توان با مطالعه و ملاک قراردادن این پژوهش ها و عمل به راهکارهای ۲۶ گانه مصوب هیأت وزیران در خصوص احیای دریاچه ارومیه گامهای عملی و درست را در پیش گرفت[22.11.2024 23:53] دکتر کمال مرادی: 🔸دهه ۱۳۴۰ در حوضه دریاچه اورمیه ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار هکتار باغ و زمین های زراعی آبی موجود بوده است🔹بعد از انقلاب از ۱۳۵۸ تا نیمه اول دهه اول ۱۳۷۰ زمین ها و باغهای کشاورزی آبی منطقه به ۳۲۰ هزار هکتار افزایش پیدا کرده است🔸 بعد از دوره اول دولت هاشمی رفسنجانی تا به امروز سالانه بطور متوسط بیش از ۱۰ هزار هکتار به کشاورزی آبی حوضه افزایش و نهایتا به حدود ۷۰۰ هزار هکتار رسیده است🔹سالانه ۶۰۰ هزار هکتار کاشت مزارع آبی و باغات حدود ۶ تا ۷ میلیارد مترمکعب آب مصرف می کند🔸 قبل از انقلاب ۱۷۰۰ حلقه چاه در حوضه درياچه اروميه گزارش شده است🔹میزان بارندگی متوسط دراز مدت حوضه ۱۸/۵ میلیارد مترمکعب🔸یعنی متوسط سالانه بارندگی دراز مدت ۳۸۱-۳۸۵ میلی متر🔹متوسط بارندگی ۲۳ سال اخیر با ۵ تا ۷ درصد کاهش بین ۳۵۵تا ۳۶۵ میلی متر می باشد🔸آبهای تجدید پذیر حوضه بین ۷/۲ تا ۹ میلیارد مترمکعب🔹در سال ۱۳۷۴ دریاچه ۳۲ میلیارد مترمکعب آب داشت🔸از ۳۲ میلیارد مترمکعب فقط ۵۵۰ میلیون مترمکعب حدود نیم میلیارد متر مكعب آب در دریاچه موجود است🔹در اردیبهشت ۱۴۰۳ امسال حدود ۲/۵ میلیارد مترمکعب آب موجود بود که در عرض ۵ ماه ۲ میلیارد تبخیر شده است 🔸مصارف سالانه آشامیدنی و صنعت حوضه حدود ۱ میلیارد مترمکعب🔹مصارف کشاورزی حوضه بین ۶ تا ۷ میلیارد مترمکعب🔸آمار چاههای مجوز دار ۴۱ هزار حلقه چاههای غیر مجاز ۸۰ هزار حلقه🔹سالانه بین ۳ تا ۳/۲ میلیارد مترمکعب آب از چاهها کشیده میشود🔸تراز اکولوژیک ۱۲۷۴/۱ متر محاسبه شده است🔹سالانه به ۳/۴ میلیارد مترمکعب آب لازم داریم که به دریاچه رها سازی شود🔸میزان تبخیر سالانه بین ۱/۵ تا ۲ میلیارد مترمکعب میباشد🔹با رهاسازی ۳/۴ میلیارد مترمکعب به دریاچه بعد از تبخیر سالانه در مدت ۱۰ سال مقدار آب دریاچه به ۱۵ میلیارد مترمکعب خواهد رسید🔸از سال ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۳ آب دریاچه بعلت تاسیس بیش از ۱۰۰ سد در حوضه و افزایش زمین ها و مصارف کشاورزی سالانه ۴۰ سانتی متر کاهش و به سطح طراز ۱۲۷۰ کاهش پیدا کرده بود🔹برای اجرای ۲۶ راهکار احیای دریاچه در سال ۱۳۹۳ مبلغ ۶ میلیارد دلار پیش بینی شده بود.🔸دولت روحانی تا تابستان سال ۱۴۰۰ مبلغ ۱ میلیارد دلار خرج کرده است🔹برای اجرای ۱۸ راهکار بعدی به ۵ میلیارد دلار هزینه نیاز داریم🔸سالانه اگر یک درصد بودجه سال ۱۴۰۴ برای اجرای راهکارهای احیا تخصیص یابد در عرض ۴ تا ۵ سال 🔹در صورت تخصیص نیم درصد بودجه کشور تخصیص یابد در عرض ۸ تا ۱۰ سال احیای مورد نظر تحقق می یابد🔸اجرای سیستم آبیاری مدرن و تغییر الگوی کشت در ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار هکتار باغ و زمین های آبی حوضه برای افزایش بهره وری وکاهش ۴۰ درصد مصرف آبیاری در حوضه 🔹٣/٤ ميليارد مترمکعب آب سالانه لازم برای دریاچه:- ۶۵۰ میلیون مترمکعب زاب - ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب تصفیه شده فاضلاب ۱۷ شهر اطراف دریاچه🔸۲/۴ میلیارد مترمکعب از رودخانه ها، کنترل چاهها و کاهش مصرف آب کشاورزی با تغییر الگوی کشت و اجرای سیستم آبیاری مدرن در کل زمین ها و باغهای حوضه آبریز🔹یونجه، چغندر قند، گندم و سیب بالای ۶۰ درصد آب مصارف کشاورزی حوضه را تشکیل میدهد🔸متوسط مصرف آب هر هکتار در حوضه با آبیاری سنتی حدود ۱۰ هزار مترمکعب میباشد🔹در صورتیکه کل اقلام پر مصرف و کم مصرف حوضه با اجرای آبیاری مدرن در هر هکتار مصرف آب حدود ۴/۵ هزار مترمکعب باید باشد🔸٨٥ درصد هزینه تأسیس سیستم آبیاری مدرن در حوضه بعهدهم دولت است ( همانند کل کشور) ولی برای اجرایی شدن سیستم آبیاری مدرن در طی ۴ تا ۵ سال در حوضه لازم است ۱۵ درصد مابقی را نیز دولت بپردازد و بصورت قسطی این ۱۵ درصد را در عرض ۵ تا ۷ سال بازپس گیرد. 🔹مصرف متوسط، آب آشامیدنی و بهداشتی در حوضه دریاچه برای هر نفر در شبانه روز ۲۵۰ لیتر و در طی یک سال برای ۶ میلیون نفر حدود ۵۵۰ میلیون مترمکعب میباشد.🔸مصارف صنعتی حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعبو حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب نامعلوم🔹سرهم مصارف آشامیدنی، بهداشتی، صنعتی و ویلاهای حوضه ۱ میلیارد مترمکعب است🔸مساحت کل حوضه آبریز ۵۲ هزار کیلومتر مربع است. برابر با ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار🔹سال ۱۴۰۳ مساحت باغ و زمین های زراعی حوضه آبریز دریاچه اورمیه ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار هکتار می باشد. سالانه ۱۰۰ هزار هکتار بصورت آیش کشت نمی شود


