بیش از ۱۵ سال پیش، وقتی اولین جلسه‌های فنی را برگزار می‌کردم، هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم این مسیر روزی به…

بیش از ۱۵ سال پیش، وقتی اولین جلسه‌های فنی را برگزار می‌کردم، هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم این مسیر روزی به چیزی فراتر از یک کامیونیتی تکنولوژی تبدیل شود.آن روزها همه‌چیز ساده‌تر بود.چند نفر آدم علاقه‌مند به تکنولوژی دور هم جمع می‌شدند.از Linux و Open Source حرف می‌زدیم، تجربه‌هایمان را به اشتراک می‌گذاشتیم، سؤال می‌پرسیدیم و گاهی ساعت‌ها درباره‌ی یک موضوع فنی بحث می‌کردیم.جلسه بعدی برگزار می‌شد.و جلسه بعد.و باز هم جلسه بعد.تا اینکه تعدادشان از ۶۰۰ عبور کرد.امروز، بیش از ۶۴۵ جلسه پشت سر گذاشته‌ام.اما وقتی به این عدد نگاه می‌کنم، چیزی که می‌بینم «جلسه» نیست.آدم‌ها را می‌بینم.نسل‌هایی را می‌بینم که وارد شدند، یاد گرفتند، تجربه کردند و بعد خودشان تبدیل به سازنده شدند.گروه‌هایی را می‌بینم که شکل گرفتند.کامیونیتی‌هایی را می‌بینم که رشد کردند.و حتی جریان‌هایی را می‌بینم که به شکلی از همان چیزی که سال‌ها قبل شروع کرده بودیم الهام گرفتند.آن زمان شاید اسمش را نمی‌دانستم، اما امروز بهتر می‌فهمم که چیزی که داشتیم می‌ساختیم فقط یک Community نبود.داشتیم بخشی از یک Technology Ecosystem را می‌ساختیم.و اینجا بود که نگاه من هم تغییر کرد.دیگر مسئله فقط این نبود که «چه تکنولوژی‌ای را آموزش بدهیم؟»سؤال مهم‌تر این شد:چطور می‌توانیم آدم‌ها را به هم متصل کنیم؟چطور می‌توانیم دانش را در اکوسیستم به گردش دربیاوریم؟چطور می‌توانیم افراد متخصص تربیت کنیم، بدون اینکه آن‌ها را صرفاً به مصرف‌کننده‌ی یک دوره یا محصول تبدیل کنیم؟چطور می‌توانیم سازمان‌ها را به تکنولوژی، متخصص‌ها را به مسئله، و ایده‌ها را به فرصت تبدیل کنیم؟اینجا بود که کامیونیتی برای من وارد مرحله‌ی دیگری شد:مدیریت اکوسیستم.فهمیدم کامیونیتی فقط با برگزاری Event زنده نمی‌ماند.نیاز به اعتماد دارد.نیاز به Governance دارد.نیاز به فرهنگ دارد.نیاز به آدم‌هایی دارد که مسئولیت بپذیرند.و مهم‌تر از همه، نیاز دارد که افراد بتوانند در آن رشد کنند و در نهایت خودشان بخشی از ساختار را بسازند.به مرور، مفهوم دیگری هم برایم جدی‌تر شد:تعالی.برای من تعالی یعنی فقط «بیشتر کار کردن» یا «بزرگ‌تر شدن» نیست.تعالی یعنی هر نسل، کمی بهتر از نسل قبل باشد.هر جلسه، چیزی بیشتر از جلسه‌ی قبلی داشته باشد.هر متخصص، علاوه بر دانش فنی، درک بهتری از مسئله، سازمان، کسب‌وکار و اثر کاری که انجام می‌دهد پیدا کند.و اینجا بود که مرز بین Technology و Business برایم کم‌رنگ‌تر شد.چون تکنولوژی زمانی ارزشمند است که بتواند مسئله‌ای واقعی را حل کند.و این نگاه، به‌تدریج مرا به مفهوم Enterprise Open Source نزدیک‌تر کرد.ا Open Source برای من فقط «نرم‌افزار رایگان» نیست.ا Open Source یعنی دانش، تجربه، استاندارد، همکاری و نوآوری بتوانند در یک اکوسیستم جریان پیدا کنند.اما Enterprise Open Source یک قدم جلوتر است.اینجا دیگر فقط درباره‌ی استفاده از یک نرم‌افزار Open Source صحبت نمی‌کنیم.درباره‌ی ساختن یک قابلیت سازمانی صحبت می‌کنیم.درباره‌ی Governance.درباره‌ی Security.درباره‌ی Architecture.درباره‌ی Reliability.درباره‌ی Platform.درباره‌ی People.و درباره‌ی اینکه چگونه می‌توان تکنولوژی‌های Open Source را از سطح یک ابزار، به بخشی از یک Enterprise Capability تبدیل کرد.شاید جالب باشد که بخش زیادی از این مسیر، بدون اینکه از ابتدا چنین نقشه‌ای داشته باشم، اتفاق افتاد.از کامیونیتی شروع شد.بعد به شبکه‌ای از آدم‌ها رسید.بعد به اکوسیستم.بعد به مدیریت دانش و تجربه.بعد به تعالی.و امروز، نگاه من بیشتر از هر زمان دیگری به ساختن Enterprise Open Source Ecosystem است.اکوسیستمی که در آن Community فقط محل برگزاری Event نباشد؛بلکه جایی باشد برای شکل‌گیری استعداد، انتقال تجربه، حل مسئله، ایجاد ارتباط میان متخصص و سازمان، و در نهایت خلق ارزش.در تمام این سال‌ها، یک اصل برای من مهم بوده:نمی‌خواستم همه‌چیز حول خودم بچرخد.تلاش کردم خودخواه نباشم.اگر کسی بهتر از من بود، باید فرصت رشد پیدا می‌کرد.اگر کسی ایده‌ی بهتری داشت، باید شنیده می‌شد.اگر گروه دیگری می‌توانست کاری را بهتر انجام دهد، باید رشد می‌کرد.و اگر چیزی که ما ساخته بودیم، باعث شد دیگران هم کامیونیتی خودشان را بسازند، من آن را از دست دادن نمی‌دانم.من آن را تکثیر می‌دانم.چون کامیونیتی واقعی، وقتی موفق شده که دیگر به بنیان‌گذارش وابسته نباشد.امروز بعد از بیش از ۱۵ سال، شهر و اکوسیستم را نگاه می‌کنم.بسیاری از آدم‌هایی که آن روزها جوان‌تر بودند، امروز متخصص، مدیر، معمار، کارآفرین یا صاحب یک کسب‌وکار هستند.گروه‌هایی که آن روزها کوچک بودند، امروز خودشان بخشی از اکوسیستم‌اند.و این شاید برای من بزرگ‌ترین پاداش این مسیر باشد.نه ۶۴۵ جلسه.نه تعداد Eventها.