ولایت قشقایی چگونه محو شد؟شاید خیلی از قشقایی‌ها نقشه‌ای قدیمی را در مجازی دیده باشند که "ولایت قشقایی" برآن نوشته شده است اما جزئیات آنرا ندانند.در اوایل قاجار کشور بصورت ۴ایالت(ممالک محروسه) و چندین ولایت اداره میشده است و در اواخر قاجار و بعد از جنبش مشروطه و تصویب قانون "تشکیلات ایالات و ولایات" ساختار اداری کشور بصورت هشت ایالت و بیش از بیست ولایت اداره می‌شده است که هر ایالت توسط والی و هر ولایت توسط حاکم اداره میشده است(تصویر شماره یک).اواخر دوره قاجار، در دولت قوام السلطنه به گوستاو دومورینی ِفرانسوی مشاور حقوقی دولت دستور داده شد در راس هیئتی نسبت به مطالعه وضعیت جنوب کشور و پیشنهاد جهت نوسازی ساختار اداری اقدام کند.مطالعات گ.دومورینی در جنوب در نقشه ها و کتابی با عنوان "عشایر فارس، ساختار اداری جدید" به دولت ارائه شد که نقشه مورد اشاره "ولایت قشقایی" ماحصل مطالعه همان هیئت است.(تصویر شماره دو).در توضیح محدوده ولایت قشقایی چنین ذکر شده است: "ولایت قشقایی از ۱۵ بلوک زیر تشکیل شده است؛ شش‌ناحیه، چهاربنیچه، کامفیروز، اردکان، کازرون، خشت، جره، فامور، فراشبند، محال اربعه، فیروزآباد، میمند، افزر، خنج، ماهورمیلاتی و کاکان.مرکز آن کازرون محل سکونت ایلخان، صولت‌الدوله است و ... ".(همان کتاب، صفحه ۵۲)همانطور که مشاهده میشود در اینجا ۱۶ بلوک ذکر گردیده و از برخی بلوکاتی که بطور تاریخی قشقایی ها در آن سکونت داشته اند مثل دشتی، دشتستان، قوچ‌کوراوغلی(بعدا به گچساران جعل شد)، چهارمحال(بروجن، بلداجی، گندمان، سامان، بن و ...) نامی برده نشده است. اما با تحولاتی که توسط عوامل استعمار خارجی و مزدوران داخلی به کشور تحمیل شد مثل کودتای رضاخان قزاق برعلیه قاجار به دستور انگلیس و اراده انگلیسی‌ها مبنی بر حذف قدرت تورک‌ بطور کلی و قشقایی بطور خاص در جنوب ما شاهد حذف ولایت قشقایی از تقسیم بندی نظام اداری کشور هستیم.بدین ترتیب قدرت و حاکمیت سرزمینی قشقایی‌ها نیز با قتل ایلخان مقتدرش، اسارت فرزندان و متنفذان ایل در تهران، تخته قاپو و نسل‌کشی قشقایی‌ها توسط پهلوی‌اول و دوم ازبین برده‌شد و در تقسیم بندی‌های جغرافیایی بعدی نه تنها هیچ اسمی از ولایت یا استان قشقایی نیست بلکه بلوکات ولایت قشقایی نیز تماما تجزیه و در محدوده استانهای تازه تاسیس قرار گرفت.مناطق دشتی و دشتستان به استان بوشهر در سال ۱۳۵۲ الحاق شد.مناطق قوچ‌کوراغلی، چهاربنیچه(دنا و محدوده شمال شرقی استان ک.ب فعلی) به استان کهگیلویه و بویراحمد در سال ۱۳۵۵.چهار محال به استان چهارمحال و بختیاری در سال ۱۳۵۲.بلوکات شش ناحیه(سمیرم) در سال ۱۳۲۵ به استان اصفهان ملحق شد(تصویر شماره سه).اینچنین ولایت قشقای محو و حق حاکمیت سرزمینی قشقایی ها توسط دولتهای مرکزی پهلوی و ج.ا گرفته شد.لازم به یادآوری است که امروزه محدوده سکونت قشقایی ها و تورکان جنوب(خمسه، خلج، بیچاقچی، آغاجاری) بسیار فراتر از جغرافیای مورد مطالعه تاریخی است و این مطلب صرفا پنجره‌ای بسمت تاریخ استعماری صدساله است.@tourk_sozlare