پژوهشکده ابرار معاصر تهران

تحولات راهبردی در سند پانزدهم توسعه چین✍ مصطفی کوشکی، پژوهشگر پژوهشکده ابرار معاصر تهران🔸 منتشرشده در ماهنامه امنیت بین‌الملل، شماره ۷۶، تیر ۱۴۰۵برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، مهم‌ترین اسناد راهبردی جمهوری خلق چین برای تعیین جهت‌گیری‌های کلان اقتصادی، اجتماعی، فناورانه، امنیتی و سیاست خارجی این کشور به شمار می‌روند. گزارش حاضر با رویکردی مقایسه‌ای، مهم‌ترین تحولات برنامه پانزدهم نسبت به برنامه پیشین را در حوزه‌هایی که بیشترین دلالت را برای حوزه روابط و امنیت بین‌الملل دارد، بررسی و تحلیل می‌کند.@Tehraninstitute

ائتلاف امنیتی پنج کشور اروپایی؛ منطق شکل‌گیری و دلالت‌های آن برای ایران✍ یاسر نورعلیوند، عضو هیئت علمی پژوهشکده ابرار معاصر تهران🔸 منتشرشده در ماهنامه امنیت بین‌الملل، شماره ۷۶، تیر ۱۴۰۵ - ائتلاف امنیتی E5 محصول تحول در محیط امنیتی اروپا پس از جنگ اوکراین است و از یک سازوکار هماهنگی میان پنج قدرت نظامی اروپا، به تدریج درحال تبدیل شدن به یکی از ارکان نوظهور معماری امنیتی اروپا است. - با ورود موضوعاتی مانند برنامه هسته‌ای ایران، امنیت تنگه هرمز، آزادی کشتیرانی و امنیت انرژی به دستورکار رسمی این ائتلاف، E5 از یک سازوکار متمرکز بر جنگ اوکراین به چهارچوبی برای هماهنگی سیاست‌های امنیتی اروپا در قبال بحران‌های فرامنطقه‌ای تبدیل شده است.- این گزارش نشان می‌دهد که در ادراک راهبردی اروپا، ایران دیگر صرفاً یک پرونده هسته‌ای نیست، بلکه به بخشی از معادلات امنیت انرژی، آزادی کشتیرانی، ثبات خاورمیانه و رقابت‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. این تغییر بیانگر آن است که روابط اروپا با ایران بیش از گذشته تحت تأثیر ملاحظات امنیتی و راهبردی قرار خواهد گرفت. @Tehraninstitute

پژوهشکده ابرار معاصر تهرانشماره ۷۶ (تیر ۱۴۰۵) ماهنامه امنیت بین‌الملل با مقالات زیر منتشر شد:۱. ارزیابی تحلیلی مواضع بازیگران مختلف در آمریکا نسبت به توافق با ایران | علی نوری‌پور۲. بررسی ابعاد داخلی توافق دولت لبنان با اسرائیل | سعید پیرمحمدی۳. رویکرد جدید اسرائیل در قبال جمهوری اسلامی ایران پس از تفاهم‌ ایران و آمریکا | وحیده احمدی۴. تحولات در روابط ترکیه و اسرائیل؛ منازعه بر سر هژمونی منطقه‌ای | محسن ارتضایی۵. تحولات راهبردی در سند برنامه پانزدهم توسعه چین | مصطفی کوشکی۶. همکاری تسلیحاتی کره جنوبی با کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس | علیرضا ثمودی۷. ائتلاف امنیتی پنج کشور اروپایی؛ منطق شکل‌گیری و دلالت‌های آن برای ایران | یاسر نورعلیوند۸. تغییر ادراک راهبردی کشورهای حاشیه خلیج فارس در قبال تجدید جنگ ایران و رژیم صهیونیستی | میلاد لطفی۹. کالبدشکافی تفاهم‌نامه ایران و آمریکا از نگاه اندیشکده‌های غربی | حسین عسگریان۱۰. کُنسپتسیای ایرانی و مسئله جنگ | سعید ساسانیانسفارش تلفنی: ۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶ و ۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸خرید حضوری: تهران، خیابان کریمخان زند، خیابان حافظ، نرسیده به رودسر، پلاک ۴۶۳ (کافه‌کتاب طاها)

ارزیابی یک خبر؛ چرا کاهش ذخایر موشک‌های پاتریوت آمریکا رسانه‌ای شد؟پژوهشکده ابرار معاصر تهراندر روزهای گذشته گزارش‌هایی از سوی برخی رسانه‌های غربی و اسرائیلی منتشر شده است مبنی بر اینکه آمریکا طی جنگ ۴٠روزه با ایران بیش از ١٢٠٠ فروند موشک پاتریوت شلیک کرده و اکنون ذخایر این موشک‌ها به سطحی نگران‌کننده رسیده است. دقت در این خبر و گزارش‌هایی این چنین، پرسش‌هایی را در خصوص چرایی این افشاگری و اهداف آن برمی‌انگیزد. در هفته‌های گذشته گزارش‌های مشابه دیگری نیز منتشر شد که هم‌راستا با گزارش یادشده بود. اندیشکده آمریکایی مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) هم ارقامی مشابه را در ارتباط با ذخایر موشکی اعلام کرده است. براساس‌ آمار این اندیشکده، نزدیک به نیمی از ذخایر پاتریوت، بیش از نیمی از رهگیرهای تاد و حدود ۴۵ درصد از موشک‌های پی‌آر‌اس‌ام طی ٧ هفته نخست جنگ با ایران مصرف شده است.در نگاه نخست هم‌گرایی گزارش‌ها می‌تواند نشانه تأیید مستقل خبر باشد، اما هنگامی که منابع، با دقت بیشتری بررسی شوند اغلب رسانه‌ها به گزارش اندیشکده یادشده ارجاع داده‌اند. براین‌اساس، آنچه یک گزارش چند منبعی به‌نظر می‌رسد، در عمل، یک برآورد واحد محسوب می‌شود که در رسانه‌ها تکرار شده است. تکرار چندباره یک ادعا، آن را قطعی‌تر نشان می‌دهد اما لزوماً به‌منزله صحت آن نیست.نکته دیگر، زمان انتشار این گزارش‌هاست. این گزارش‌ها همزمان با فصل تصمیم‌گیری درباره بودجه دفاعی منتشر شده‌اند. پنتاگون برای سال مالی آینده، نزدیک به ٧٠ میلیارد دلار برای خرید مهمات درخواست کرده که تقریباً سه برابر بودجه فعلی است و بخش زیادی از آن برای جبران همین ذخایر ذکرشده است. این همزمانی، تصادفی به‌نظر نمی‌رسد؛ هنگامی که کنگره باید در مورد بزرگترین افزایش بودجه مهمات در سال‌های اخیر تصمیم‌گیری کند، رقمی به‌اصطلاح «نگران‌کننده» از وضعیت ذخایر منتشر می‌شود.قابل تأمل است که شان پارنل سخنگوی پنتاگون، اصل کمبود ذخایر را رد کرده و گفته است ارتش آمریکا هرچه نیازمند آن است در اختیار دارد اما همین نهاد درخواست افزایش سه‌برابری بودجه مهمات را هم داده است. از سوی دیگر، همزمان با انتشار این گزارش‌ها، دولت آمریکا وارد قراردادهای جدید تسلیحاتی شده است. در ١٠ آوریل، پنتاگون قراردادی نزدیک به ۵ میلیارد دلار برای شتاب‌بخشیدن به تولید پاتریوت امضا کرد و پیش از آن در ژانویه، توافقی ٧ ساله با شرکت لاکهید مارتین بسته بود تا تولید موشک‌های رهگیر پاتریوت PAC-3 از 600 فروند به دوهزار فروند تا سال ۲۰۳۰ برسد. شاید گفته شود که این قراردادها مربوط به تولید آینده است و ارتباطی به ذخایر فعلی ندارد یا اینکه بخشی از آن مربوط به فروش به کشورهای دیگر است. باوجود این توضیح فنی، پرسش اصلی همچنان پابرجا می‌ماند که هدف از انتشار ادعای کاهش ذخایر موشکی چیست.اگر هدف القای تصویر ضعف به ایران است، چرا همزمان با آن، خبر قراردادهای بزرگ برای افزایش تولید منتشر می‌شود؟ به‌نظر می‌رسد اعلام علنی افزایش ظرفیت تولید، پیامی اطمینان‌بخش به متحدان و صنایع دفاعی باشد، درحالی‌که روایت کمبود ذخایر، پیامی به کنگره و افکار عمومی داخلی محسوب می‌شود. درواقع، این دو الزاماً در تضاد با یکدیگر نیستند، بلکه دو پیام برای دو مخاطب متفاوت هستند. این احتمال وجود دارد که دولت آمریکا در حال ارسال پیام به ایران باشد که پدافند آمریکا رو به اتمام است تا شاید محاسبات نظامی ایران به سمت عدم تمایل آمریکا به ادامه یا تشدید حملات کشیده شود. نمایش ناآمادگی برای تشدید نظامی با هدف فریب دشمنان، اقدامی مسبوق ‌به ‌سابقه است. کشورها بارها تصویری از خودشان نشان داده‌اند که با واقعیت میدانی منطبق نبوده است تا طرف مقابل را به خطای تحلیلی دچار کنند. بنابراین بعید نیست بخشی از خبرهایی که این روزها درباره وضعیت ذخایر پاتریوت منتشر می‌شود، بیشتر از آنکه گزارشی فنی از وضعیت انبارها باشد، بخشی از همین نوع مدیریت ادراک ایران باشد. به‌هرروی، منطقی به‌نظر می‌رسد که به گزارش کمبود ذخایر موشکی آمریکا که طبیعتاً در میانه جنگ، خبری با طبقه‌بندی به‌کلی سری است، با احتیاط و بدبینی نگریسته شود. احتمال معقولی وجود دارد که این روایت هم برای فشار بر کنگره جهت افزایش بودجه نظامی و هم برای فریب ایران درباره اراده آمریکا برای بازگشت به جنگ گسترده، طراحی یا دست‌کم بازتولید شده باشد.@Tehraninstitute

📚 کتاب ویژه پادکست«روش‌های تحلیل راهبردی»نویسنده: عبدالمحمود محمدی‌لردسال نشر: ۱۴۰۵ناشر: پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفتدر جهانی که مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و مدیریتی بیش از گذشته پیچیده، چندبعدی و درهم‌تنیده شده‌اند، تصمیم‌گیری مؤثر دیگر نمی‌تواند صرفاً بر تجربه‌های فردی، برداشت‌های شهودی یا تحلیل‌های خطی استوار باشد.کتاب «روش‌های تحلیل راهبردی» با رویکردی آموزشی و کاربردی، مجموعه‌ای از ۱۵ روش پرکاربرد تحلیل راهبردی را برای شناسایی مسائل کلیدی، اولویت‌بندی عوامل مؤثر، تحلیل نقش بازیگران، بررسی آینده‌های ممکن، ارزیابی گزینه‌های سیاستی و سنجش پیامدهای تصمیم‌ها معرفی می‌کند.در این اثر، روش‌هایی مانند تحلیل شبکه مسائل، رتبه‌بندی فریدمن، تحلیل اهمیت–عملکرد، تحلیل هزینه–فایده–فرصت–ریسک، SWOT، QSPM، تحلیل فرضیه‌های رقیب، سناریونویسی، MICMAC، MACTOR، SMIC، تحلیل ریخت‌شناختی، MULTIPOL و تحلیل مقایسه‌ای کیفی فازی تشریح شده‌اند.یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، تأکید بر آموزش گام‌به‌گام و قابلیت اجرای عملی روش‌ها است. در کنار معرفی مفهومی هر روش، مراحل اجرا، داده‌های موردنیاز، موقعیت مناسب استفاده، نرم‌افزارهای تخصصی و ابزارهای ساده و در دسترس نیز توضیح داده شده است.این کتاب می‌کوشد خلأ منابع فارسیِ منسجم و کاربردی در حوزه تحلیل راهبردی را کاهش دهد و توان تحلیلی مخاطبان را برای مواجهه با مسائل پیچیده و تصمیم‌سازی‌های کلان ارتقا بخشد.🎙️ معرفی، خلاصه و تحلیل محتوای کتاب در پادکست موجود است.📌 مناسب برای: دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران علوم انسانی و اجتماعی، تحلیلگران، کارشناسان، مدیران و فعالان حوزه سیاست‌گذاری، آینده‌پژوهی، امنیت، توسعه و حکمرانی📞 تهیه کتاب:۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸#پادکست#تحلیل‌راهبردی---✍️ @instituteofsds

ساعاتی پیش ترامپ تهدید کرد به‌زودی یکی از سایت‌های هسته‌ای ایران را هدف حمله قرار می‌دهد. آنچه ظاهراً ترامپ در قبال ایران الگوسازی کرده، حمله به هر مکانی است که بخشی از صنعت هسته‌ای ایران ازجمله غنی‌سازی، نگهداری سانتریفیوژ و ... در آن انجام می‌شود. این الگوی خطرناک در صورت تداوم اجرا، اساساً برنامه هسته‌ای ایران را از حیز انتفاع ساقط کرده و آن را بلاوجه می‌کند. زیرا هرزمان ایران در تأسیساتی، حتی صرفا به نگهداری سانتریفیوژهایش نیز بپردازد، آن مکان مورد حمله قرار می‌گیرد.اولویت کنونی ایران باید برهم‌زدن این الگو باشد. به‌نظر می‌رسد راهکار پیشین ازجمله هدف قراردادن یک پایگاه آمریکایی که پس از حمله به تأسیسات فردو در جنگ ۱۲روزه انجام شد یا حتی آنچه این شب‌ها انجام می‌شود، پاسخگو نباشد. تهران اکنون باید یک زیرساخت مهم و تعیین‌کننده را در منطقه هدف قرار داده و صراحتاً اعلام کند این حمله در پاسخ به تهدید فوری و جدی تأسیسات هسته‌ای ایران انجام شده است و در صورت تعرض به این تأسیسات، زیرساخت‌های دیگر منطقه مورد حمله قرار خواهد گرفت.اینکه در پشت‌پرده چه درحال انجام است، شاید این‌بار و برای چند روز! جواب دهد اما برهم‌زننده الگوی ترامپ نخواهد بود.@Tehraninstitute

چرا اردن اکنون در کانون توجه ایران قرار گرفته است؟با تشدید جنگ، واشنگتن نیروهای خود را از بحرین، امارات و قطر (که بیشتر در معرض خطر بودند) خارج و در اردن متمرکز کرد.در شرایطی که دیگر متحدان حوزه خلیج فارس، استفاده از پایگاه‌های نظامی را برای آمریکا محدود کرده‌اند، اردن به سکوی اصلی عملیات هوایی آمریکا در سراسر سوریه، عراق و کل منطقه تبدیل شد.دقیقاً به همین دلیل است که ایران توجه خود را به این کشور معطوف کرده است. وقتی دشمن در یک نقطه متمرکز می‌شود، همان‌جا به هدف تبدیل خواهد شد.حمله به پایگاه‌های «الازرق» و «ملک فیصل»، هدف گرفتنِ صرفاً یک فرودگاه نظامی نیست؛ بلکه تلاشی است تا هزینه میزبانی از نیروهای آمریکایی از حد تحمل فراتر ببرد.آمار و سرعت حملات، خود گویای همه‌چیز است:چهار حمله در پنج روز، سه کشته و ده‌ها سرباز زخمی و طبق گزارش نیویورک‌تایمز، آسیب دیدن تعداد قابل‌توجهی از بالگردهای بلک‌هاوک.ایران با این کار نه تنها خط و نشان می‌کشد، بلکه عملاً نشان می‌دهد که همچنان ذخایر موشکی انبوهی در اختیار دارد و اکنون دستش به همان نقطه‌ای می‌رسد که ایالات متحده فکر می‌کرد در امان است.@rahbord_irani

تشدید ادراک غرب از امکان هسته‌ای شدن ایرانپژوهشکده ابرار معاصر تهران | تیر ۱۴۰۵- در حاشیه تشدید تنش‌های منطقه‌ای، مجموعه‌ای از روایت‌ها و ادعاهای رسانه‌ای در فضای تحلیلی غرب شکل گرفت که محور آن‌ها احتمال دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای یا نمایش آن بود. این روایت‌ها نه از سطح اسناد رسمی یا تأیید نهادهای دولتی، بلکه از زنجیره‌ای از اظهارات تحلیلگران مستقل آغاز شد و سپس در برخی رسانه‌ها بازنشر یافت. - این تحلیل‌ها نشان می‌دهد که تحولات اخیر به‌جای کاهش اهمیت گزینه هسته‌ای، به بازتولید و تقویت آن در سطوح مختلف فکری و سیاسی در ایران منجر شده است. به‌ویژه، افزایش ادراک تهدید، کاهش اعتماد به ترتیبات امنیتی خارجی و تجربه مستقیم درگیری نظامی، هم در میان بخشی از نخبگان و هم در سطح گفتمان عمومی، زمینه را برای بازنگری در محدودیت‌های پیشین فراهم کرده است. افزایش سطح آسیب‌پذیری در برابر حملات خارجی، کاهش کارآمدی بازدارندگی متعارف و تجربه درگیری‌های مستقیم، همگی این برداشت را تقویت کرده‌اند که تنها شکل پایدار بازدارندگی ممکن است در سطح هسته‌ای تعریف شود یا دست‌کم نزدیکی دائمی به آن را توجیه کند.@Tehraninstitute

تشدید ادراک غرب از امکان هسته‌ای شدن ایرانپژوهشکده ابرار معاصر تهران | تیر ۱۴۰۵- در حاشیه تشدید تنش‌های منطقه‌ای، مجموعه‌ای از روایت‌ها و ادعاهای رسانه‌ای در فضای تحلیلی غرب شکل گرفت که محور آن‌ها احتمال دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای یا نمایش آن بود. این روایت‌ها نه از سطح اسناد رسمی یا تأیید نهادهای دولتی، بلکه از زنجیره‌ای از اظهارات تحلیلگران مستقل آغاز شد و سپس در برخی رسانه‌ها بازنشر یافت. - این تحلیل‌ها نشان می‌دهد که تحولات اخیر به‌جای کاهش اهمیت گزینه هسته‌ای، به بازتولید و تقویت آن در سطوح مختلف فکری و سیاسی در ایران منجر شده است. به‌ویژه، افزایش ادراک تهدید، کاهش اعتماد به ترتیبات امنیتی خارجی و تجربه مستقیم درگیری نظامی، هم در میان بخشی از نخبگان و هم در سطح گفتمان عمومی، زمینه را برای بازنگری در محدودیت‌های پیشین فراهم کرده است. افزایش سطح آسیب‌پذیری در برابر حملات خارجی، کاهش کارآمدی بازدارندگی متعارف و تجربه درگیری‌های مستقیم، همگی این برداشت را تقویت کرده‌اند که تنها شکل پایدار بازدارندگی ممکن است در سطح هسته‌ای تعریف شود یا دست‌کم نزدیکی دائمی به آن را توجیه کند.@Tehraninstitute