— به نمایشگرتان دست نزنید🎯 شما حواسپرت نیستید، حواستان را پرت کردهاند!🔴 همه با نگرانی میگویند که…
انتشار: 2026/08/08 17:26 UTCدریافت: 2026/08/15 05:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 05:05 UTC
— به نمایشگرتان دست نزنید🎯 شما حواسپرت نیستید، حواستان را پرت کردهاند!🔴 همه با نگرانی میگویند که «مرگ کتابخوانی» فرارسیده است. نمایشگرها در حال نابودکردن دستاوردهای تمدناند و باید به «جامعۀ پساسواد» خوشامد بگوییم. اما کارلو لاکونو، کتابدار دانشگاهی در استرالیا، که هر روز شاهد بود چطور جوانان در تالارهای کتابخانه ساعتها در کتابها غرق میشوند، نمیتوانست به آسانی این روایتِ ساده را قبول کند. بله، آمارها میگویند دیگر مردم به اندازۀ سابق کتاب نمیخوانند، اما چیزهای بسیاری هم هست که نمیگویند. لاکونو فکر میکرد مسئله باید چیز دیگری باشد.🔴 موضع کسانی که معتقدند جامعه رو به انحطاط میرود چون کتابخوانی کم شده، بر خطایی مقولهای استوار است: آنها «فرهنگ نمایشگرها» را پدیدهای واحد با تأثیر یکسان بر همه تلقی میکنند.🔴 آدمها هم با نمایشگرها معتاد شبکهاجتماعی و نفرتپراکنی میشوند، هم به حجم بیسابقهای از کتاب و مقاله و اطلاعات علمی دسترسی پیدا میکنند. پش شاید مشکل نه نمایشگر، که الگوریتمها باشد. گلوریا مارک از دانشگاه کالیفرنیا دو دهه دربارۀ توان تمرکز افراد بر نمایشگرها تحقیق کرده است. مردم در سال ۲۰۰۴ بهطور متوسط دو دقیقه و نیم روی نمایشگرها تمرکز میکردند؛ سال ۲۰۱۶ این عدد به ۴۷ ثانیه رسید. اما این حواسپرتی بیشتر با الگوهای طراحی خاص ارتباط دارند تا نمایشگرها: اعلانها، برنامههای پاداشدهی متغیر، و اسکرولِ بیپایان.🔴 در واقع، نمایشگرها بهخودیخود موجب ازبینرفتن تمرکز نمیشوند، بلکه پلتفرمهای رایج امروزی طوری ساخته شدهاند که برای کسب درآمد از تبلیغاتْ تمرکز مردم را به هم بزنند.🔴 جالب اینجاست که وقتی ناگهان کتاب در دسترس عموم قرار گرفت، «ترس از خواندن» هم رایج بود، چیزی مثل ترس از نمایشگرهای امروز. امی اُربنِ روانشناس میگوید: ابتدا همۀ نسلها میترسند رسانههای جدید جوانانشان را فاسد کنند، بعد سیاستمداران از این ترسها سوءاستفاده میکنند تا حواسها را از معضلاتی چون نابرابری منحرف کنند، سپس با تأخیری طولانی تحقیقاتی آغاز میشوند، و تا بخواهند نشان دهند سود و زیان رسانهها بستگی به طرز استفاده از آنها دارد، فناوری جدیدی ظهور میکند و این «چرخۀ سیزیفوار» دوباره شروع میشود.🔴 اگر معضل خودِ نمایشگرها بودند، مجبور بودیم به کتاب برگردیم. ولی اگر مشکل از الگوریتمها باشد، باید به مداخلات قانونی و نظارتی رو بیاوریم. زیرا همان نمایشگرهایی که تمرکز را به هم میزنند میتوانند موجب افزایش آن هم شوند.🔴 ایرادی ندارد اگر مردم رمان نمیخوانند. آنها به محیطی که ما ساختهایم خو گرفتهاند. ما جهانی ساختهایم که از حواسپرتی سود میبرد، ولی افراد حواسپرت را بیمار فرض میکنیم. ما پسا-باسواد نشدهایم، پسا-تکبُعدی شدهایم. آنچه در موضع انحطاطگرایان بیش از هر چیز آزاردهنده است نتیجهگیری آنهاست. آنها تبهکاران را میشناسند -شرکتهای فناوری که عمداً تلاش میکنند آگاهی افراد را از بین ببرند- ولی بعد تسلیم میشوند و میگویند «دیگر هیچچیز مثل قبل نمیشود. به جامعۀ پسا-سواد خوش آمدید». لاکونو این استدلال را نادرست میداند.🔴 او مینویسد: « ضعف ما در تمرکز شکست اخلاقی نیست، مشکل از طراحی است. ما با الگوریتمهایی میجنگیم که آشکارا طوری تنظیم شدهاند که مدام اسکرول کنیم، نه اینکه چیزی بیاموزیم. بنابراین راه چاره انضباط فردی نیست، ساختار است. باید فضاهای متفاوتی ساخته شود. باید تمرکز را مثل حواسپرتی دسترسپذیر کنیم و تفکر همانقدر طبیعی شود که اسکرولکردن در حال حاضر طبیعی است. انتخاب بین کتاب و نمایشگر نیست. انتخاب بین طراحی عمدی و هرجومرج سودآور است.»📌 آنچه خواندید برگرفته از گزارش «ما حواسپرت نیستیم، حواسمان را پرت کردهاند» نوشتۀ کارلونو لاکونو است که متن کامل آن در شمارۀ ۳۸ مجلۀ ترجمان منتشر شده است.@tarjomaanweb
پستهای تلگرام — ترجمان علوم انسانى
.🎯 کسی وقت ندارد، اما همه محتاج دانستناند؛ بهتر است «لید» را احیا کنیم🔴 بیستسال پیش، که اینترنت در حال گسترش عمومی بود، خیلیها خوشبین بودند که دوران بیسابقهای از آگاهی و تساهل و انساندوستی در راه است. حالا آن خوشبینیها دود شده و به هوا رفتهاند. جهان درگیر چنان بحرانهایی است که برخی محققان حتی انقراضِ قریبالوقوع بشر را دور از ذهن نمیدانند.🔴 آدام توز، مورخ بزرگ آمریکایی-انگلیسی، میگوید ما واردِ دورۀ «بحرانهای چندگانه» شدهایم. دورهای که شاخصۀ آن پیچیدگی و در هم تنیدگیِ فزایندۀ مسائل است. در عصر بحرانهای چندگانه کافی نیست که فقط یک چیز بدانید، هر چند این دانش بسیار دقیق باشد.🔴 بلکه لازم است علاوه بر تخصص، چیزهای بسیاری بدانید، تا در بافتی از دانش قرار بگیرید که به شما اجازه دهد ارتباط موضوعات با همدیگر را درک کنید و از انواع و اقسام دامهای ظریفی بپرهیزید که شبکههای اجتماعی و بنگاههای خبری پیش پای شما پهن میکنند.🔴 ضرورتِ دانستنِ چیزهای بسیار در عصرِ بحرانهای چندگانه است که «انتخاب رسانۀ قابلاعتماد» را به مسئلهای تبدیل کرده است که میارزد وقت و هزینۀ کافی برای آن صرف کنیم. «لید» خدمت رسانهای جدید ترجمان، تلاشی است برای ارائۀ بستههای کوچکی از دانستنیهای ضروری در قالب ویدئو.🔴فلسفۀ «لید» از تاریخِ نامش الهام میگیرد. در قرن نوزدهم، اختراع تلگراف نوید انقلابی عظیم را در روزنامهنگاری میداد. اما مشکلاتی جدی وجود داشت: هزینۀ ارسال پیام با این تکنولوژی جدید بسیار بالا بود و خطوط ارتباطی هر لحظه ممکن بود قطع شود.🔴 روزنامهنگاران برای فائقآمدن بر این مشکلات دست به ابتکار تازهای زدند. آنها اخبار را در کوتاهترین حالت ممکن و با اولویتدادن به مهمترین اتفاقات ارسال میکردند تا اگر خطها قطع شد، اصلیترین بخشهای پیام منتقل شده باشد. نام این روش را «لید» نوشتن گذاشتند. 🔴 در «عصر حواسپرتی» که هیچکس وقت ندارد، اما همه نیاز به دانستن دارند، ترجمان تصمیم گرفته است «لید» را به سبکی جدید احیا کند. لیدهای ترجمان در قالب ویدئوهایی کوتاه ارائه میشود که عصارۀ گزارشهای ژورنالیستیِ مهم در مطبوعات معتبر جهانی یا کتابهای تازه را در قالبی فشرده ارائه میکند.🔴متنهای لید با وسواس ترجمه، خلاصهسازی، بازنویسی و ویرایش میشوند و تمرکز آنها، عمدتاً بر کلانحوزههای جامعه، سیاست و فرهنگ خواهد بود. محتوای لید مستقل از محتوای مجله، سایت و شبکههای اجتماعی ترجمان است و آن را باید بهمثابۀ محصولی مستقل در نظر گرفت.📌 لید را بینید، دنبال کنید و به دوستان خودتان معرفی نمایید. 🔗b2n.ir/zn3120@tarjomaanweb
.🎯 کسی وقت ندارد، اما همه محتاج دانستناند؛ بهتر است «لید» را احیا کنیم📌 «لید» برشهایی کوتاه از متنهای بلند است، سرنخهایی حیاتی برای فهم آنچه در جامعه، سیاست و فرهنگ میگذرد، زاویههایی که در ازدحام خبرها و تحلیلها گم شدهاند، اما سمتوسوی فکر و نگاه ما را تغییر میدهند. لید مسیری جدید در کنار مجله، سایت و شبکههای اجتماعی ترجمان دارد. قالب، انتخاب موضوع و منطق روایت خود را دارد، هرچند در حساسیت به ایدههای مهم، انتخاب مسئلههای معنادار و جستوجوی زاویههای کمتر دیدهشده، از همان جهان فکری میآید. هر قسمت از لید، ویدئویی کوتاه است که از دل گزارش ژورنالیستی معتبر یا برشی از کتابی تازه در حوزۀ علوم انسانی بیرون آمده است. مثل همیشه، متنها با وسواس بررسی و بازنویسی شدهاند تا صرفاً نسخۀ خلاصه نباشند، بلکه ما را به مسائل معاصرمان پیوند دهند و نشان دهند به چه چیزی باید توجه کرد.🎬 تدوینگر: علی حاجی سالم🎤 گوینده: رضا مداح© کاری از ترجمان علوم انسانی🔗 لید را ببینید، دنبال کنید و به دوستانتان معرفی کنید. لید | در جستوجوی نقشههای ذهنی@tarjomaanweb
🎯 با دوستتان به اختلاف خوردهاید؟ «حرفزدن» همیشه بهترین راهحل نیست🔴 اوایل دهۀ ۱۹۸۰، یک محقق دانشگاهی که از دوستان دبورا تانن، روزنامهنگاری آمریکایی، بود از اون خواست به مکالمۀ ضبطشدۀ دو دختر دبستانی گوش بدهد. دوستِ تانن در حال تحقیق دربارۀ نحوۀ صحبتکردن بچهها با بهترین دوستانشان بود. در این مکالمه، جولیا به دوستش شنون، میگفت: «من و تو هیچوقت با هم دعوا نمیکنیم» و اگر هم اختلافی پیش بیاید، «با هم حرف میزنیم و حلش میکنیم». تانن مبهوت شد که چقدر این مکالمه شبیهِ باوری عمومی در میان اغلب زنان بزرگسال است که «گفتگو» را راهحل تمام اختلافات میان دوستان میدانند.🔴 تانن بعدها برای یک گزارش تحقیقی با زنان بسیار مصاحبه کرد تا بفهمد آنها اختلافاتشان با دوستان صمیمی خود را چطور حل میکنند. او دریافت صحبتکردن میتواند نقش مهمی در آرامش و رنج، خصوصاً برای زنان، ایفا کند. زنانی که با هم دوستاند، در مقایسه با مردان، تمایل دارند بیشتر -در دفعات بیشتر و به مدت طولانیتر- و دربارۀ موضوعات شخصیتر صحبت کنند. اما این صحبتها همیشه مرهم دردهایشان نیست. بلکه برعکس، گاهی باعث دلخوریهای طولانی یا حتی از میان رفتن دوستی میشود. 🔴 حفظ دوستیها برای زنان بسیار مهمتر از مردان است. در همین رابطه، محققان دانشگاه کارنگی ملون، رادلسکیا اسنید و شلدون کوئن، دریافتند که مواجهههای اجتماعی منفی با دوستان در میان زنان با افزایش خطر فشار خون بالا مرتبط است.🔴 باور به اینکه همهچیز را میتوانیم به دوستمان بگوییم، بسیار قدیمی است. اما همیشه درست نیست. طبق نظر زنانی که تانن با آنها صحبت کرد، در بعضی موارد، اینکه به دوستتان بگویید از چیزی که گفته یا کاری که کرده خشنود نیستید ممکن است باعث افزایش خشم هم بشود. مثلاً زنی گفت دوست جدیدش به او گفته که «قالش میگذارد». او از دوستش عذرخواهی کرده و توضیح داده که این طور نیست، اما به خاطر سپرده که در آینده در رابطه با این دوستش محتاط باشد. او با خودش فکر میکرده: «آیا این دوست جدید بیشازحد حساس نیست؟» 🔴 منشأ ناراحتیِ زنی دیگر، چیزی بود که در دوستیهای زنانه متداول است: اینکه بفهمید کس دیگری، پیش از شما، از چیز مهمی اطلاع پیدا کرده. آن زن به تانن گفت که دوستش اعتراض کرده: «چرا، قبل از اینکه به من بگویی، به کس دیگری گفتی که زایمان کردی؟» اما از نظر او این اعتراض کاملاً بیجا بود. چون آن آدم کسی بود که قرار بود روزهایی که او در بیمارستان است، از بچۀ بزرگش مراقبت کند. بههرحال، همین اعتراض باعث شد این دو دوستِ قدیمی از هم فاصله بگیرند و صمیمت آنها کمرنگ شود.🔴 حرفزدن همیشه راهحل نیست. خیلیها ترجیح میدهند بهجای صحبت دربارۀ اختلافاتی «که رنج آنها را دوباره زنده میکند»، سکوت کنند و بکوشند یا صرفِ حضورداشتن در کنار دوستشان دلخوریشان را تسکین دهند.🔴 این گزارش تحقیقی در نهایت تانن را به این نتیجه رساند که «همیشه نسخۀ واحدی برای حل اختلافات وجود ندارد». گاهی کلمات میتوانند زخمهایی را التیام دهند که کلمات ایجاد کردهاند. و گاهی هم سکوت بهتر است.📌 آنچه خواندید مروری است بر مطلب «فقط تویی که میتونم بهش بگم: فراسوی گفتوگوهای دوستانه»، نوشتۀ دبورا تانن و با ترجمۀ الهام آقاباباگلی. متن کامل این مطلب را در وبسایت ترجمان بخوانید.🔗 لینک مطلب:b2n.ir/uj5846@tarjomaanweb
