🟡ایران؛ نامی برای یک حافظه مشترک، نه زندانی برای تفاوتهاهرگاه سخن از هویت ایرانی به میان میآید، د…
انتشار: 2026/07/24 05:30 UTC
🟡ایران؛ نامی برای یک حافظه مشترک، نه زندانی برای تفاوتهاهرگاه سخن از هویت ایرانی به میان میآید، دو خطای بزرگ در کمین ماست: یکی خطای کسانی که هویت را با یکسانسازی اشتباه میگیرند و دیگری خطای کسانی که تفاوت را چنان مطلق میکنند که هرگونه حافظه مشترک تاریخی را انکار میکنند.اما تاریخ، پیچیدهتر از این دوگانههای ساده است.هیچ ملت مدرنی از یک قوم، یک زبان یا یک تبار خالص ساخته نشده است. تصور ملتهای یکدست، بیشتر یک افسانه سیاسی است تا واقعیت تاریخی. فرانسه امروز مجموعهای از هویتهای منطقهای، قومی و فرهنگی است؛ اسپانیا با تفاوتهای عمیق میان کاتالانها، باسکها و دیگر مناطق خود زندگی میکند؛ بریتانیا از انگلیسیها، اسکاتلندیها، ولزیها و ایرلندیها تشکیل شده است؛ ایالات متحده آمریکا اساساً کشوری مهاجرپذیر با دهها فرهنگ و زبان است. اما هیچکدام از این کشورها وجود تفاوتها را دلیل نابودی مفهوم مشترک کشور نمیدانند.مدرنیته سیاسی دقیقاً بر همین اصل بنا شده است: انسانها میتوانند تفاوت داشته باشند و در عین حال در یک قرارداد سیاسی و تاریخی مشترک زندگی کنند.ارنست رنان در سخنرانی مشهور خود درباره ملت، ملت را نه بر اساس نژاد و خون، بلکه بر اساس «خواست مشترک برای زیستن با یکدیگر» تعریف میکند. ملت، خاطره مشترک و اراده مشترک است؛ نه آزمایشگاه خلوص قومی.نیز نشان داد که ملتها اجتماعهایی هستند که از طریق زبان، روایت، حافظه و تجربه تاریخی شکل میگیرند. انسانها میلیونها نفر را که هرگز ندیدهاند، به عنوان «ما» تجربه میکنند، زیرا درون یک جهان معنایی مشترک قرار گرفتهاند.در این میان، زبان فارسی یکی از مهمترین ستونهای این حافظه تاریخی بوده است. فارسی فقط وسیله سخن گفتن نبوده؛ یک جهان معنایی ساخته است. زبانی که در آن فردوسی تاریخ و اسطوره را به حافظه بدل کرد، مولانا مرزهای انسان را از قوم و جغرافیا عبور داد، سعدی اخلاق گفتگو را سرود و حافظ پیچیدگی روح ایرانی را به شعر تبدیل کرد.اما دفاع از زبان فارسی به معنای نفی زبانهای دیگر نیست. اتفاقاً عظمت یک زبان زمانی آشکار میشود که بتواند با دیگری وارد گفتگو شود. فرهنگ ایرانی هرگز محصول یک صدای تنها نبوده است؛ ایران تاریخی مجموعهای از زبانها، قومیتها، آیینها و تجربههای گوناگون بوده است.گادامر، در فلسفه هرمنوتیک خود میگوید انسان همیشه در افق یک سنت تاریخی میاندیشد. ما از هیچ آغاز نمیکنیم؛ ما وارث یک جهان معنایی هستیم. بریدن کامل از این میراث، انسان را آزاد نمیکند؛ او را بیریشه میکند.از سوی دیگر، تبدیل هویت ملی به ابزار حذف دیگری نیز همان اندازه خطرناک است. بندیکت اندرسون، در بحث «شناخت متقابل» نشان میدهد که هویت انسان در خلأ ساخته نمیشود؛ ما خود را در رابطه با دیگری میشناسیم. جامعهای که بخشی از اعضای خود را انکار کند، در حقیقت بخشی از وجود خودش را انکار کرده است.مسئله ایران امروز شاید وجود قومیتها یا زبانهای مختلف نیست؛ مسئله، ناتوانی در فهم این حقیقت ساده است که تکثر دشمن وحدت نیست. یک باغ به دلیل داشتن گلهای متفاوت از بین نمیرود؛ باغ زمانی میمیرد که ریشه مشترک خود را فراموش کند.مرزهای سیاسی مدرن نیز بر همین واقعیت استوارند. جهان امروز بر اساس اصل دولتهای ملی و مرزهای شناختهشده بینالمللی سامان یافته است. احترام به مرزها به معنای انکار فرهنگها نیست؛ همانگونه که احترام به فرهنگهای محلی به معنای فروپاشی هر کشور نیست. انسان مدرن آموخته است که میتوان همزمان به یک فرهنگ محلی تعلق داشت و عضو یک جامعه ملی و جهانی بود.بحران اصلی زمانی آغاز میشود که هویت به جای آنکه پلی برای ارتباط باشد، به سلاحی برای نفرت تبدیل شود. آنگاه هم ناسیونالیسم افراطی و هم قومگرایی افراطی به یک نقطه مشترک میرسند: هر دو انسان را پیش از آنکه فردی آزاد و صاحب کرامت ببینند، به یک برچسب فرو میکاهند.ایران اگر در طول تاریخ باقی مانده است، نه به دلیل حذف تفاوتها، بلکه به دلیل توانایی جذب تفاوتها بوده است. این سرزمین قرنها محل عبور فرهنگها، زبانها و اندیشهها بوده و هویت آن دقیقاً از همین لایههای روی هم نشسته ساخته شده است.پس پرسش اساسی این نیست که «کدام قوم صاحب ایران است؟»؛ این پرسش از ابتدا پرسشی نادرست است. پرسش درست این است: چگونه میتوان میراث مشترکی را حفظ کرد که در آن همه ساکنان این سرزمین، با همه تفاوتهایشان، خود را صاحب خانه بدانند؟هویت ملی اگر زنده باشد، زندان نیست؛ خانه است. خانهای که اتاقهای فراوان دارد، صداهای بسیار دارد، اما سقفی مشترک دارد.و شاید بزرگترین خطر امروز، نه تفاوتها، بلکه فراموش کردن امکان همزیستی است.🖌فرید_کیانی🥀🥀....🟣@TalareAndisheH
پستهای تلگرام — تالار اندیشه
🟡ازبرتراندراسل فیلسوف بزرگ انگلیسیپرسیدند :--برآن دسته از ما که فلسفه مارکس را رد می کنیم ؛ آیا میتوانید فلسفه ای مثبت ارائه دهید که ما را به سوی آینده ای امیدوار کننده تر رهنمود شود ؟ِلرد راسل گفت :خب درمورد آن ..ببینید ، به گمان من یکی از مشکلات جهان ، عادت دوست داشتن ِ باورهای جزمی وتعصب آمیز نسبت به مسائل گوناگون بوده است .حال آنکه به اعتقاد من ، تمام این امور آکنده از تردیدند وانسان خردمند هرگزبا اطمینان مطلق برحق جانب دارابودن ِ خود پافشاری نمیکند.به گمانم همواره باید با اندکی تردید به باورهای خود بنگریم .نمیخواهم مردم باتعصب وجزم اندیش به هیچ فلسفه ای حتا فلسفه خود من باور داشته باشند.معتقدم بایدفلسفه هایمان را با قدری تردید بپذیریماما آن چه واقعا به آن باور دارم این است که اگر قرار است فلسفه ای به خوشبختی برسد ، باید از احساس مهربانی الهام گرفته باشد.اما مارکس از احساس مهربانی الهام نگرفته بود مارکس وانمود میکرد که خواهان خوشبختی پرولتاریا است ،اما انچه واقعا میخواست بدبختی بورزوازی بودوبه همین دلیل به خاطر آن عنصر منفی ،آن عنصر نفرت ،فلسفه اش فاجعه به بار آورد .فلسفه ای که هدف آن انجام کار نیک است باید ازاحساسات مهر آمیز سرچشمه گرفته باشد نه احساسات بی مهرانه وتنفر آمیز 🥀🥀...🟣@TalareAndisheH
🟡 فویر باخ (قرن۱۹)فیلسوف آلمانی بود اواز شاگردان هگل بود ولی به زودی ازاندیشه های هگل دور شد و به اصالت حس و اصالت ماده گروید. کتاب مشهور او «جوهر مسیحیت» تأثیر زیادی در فیلسوفان و متفکران مادی و منتقد مذهب داشت.فویرباخ با کارل مارکس نیز مکاتبه داشت و مارکس و انگلس هردو از کارها و افکار او تأثیر گرفتند. مارکس جزوه «تزهایی درباره فویرباخ» را در جریان گذشتن از اندیشههای فویرباخ نوشت.فویرباخ به عنوان عضوی از «هگلیهای جوان»، به نقد آنچه که فروکاست هگلی جوهر انسان به خودآگاهی مینامید، پرداخت و تلاش نمود تا ارتباط میان ایدئالیسم فلسفی و مذهب را ثابت کند. در رد فلسفه هگل و دفاع از ماتریالیسم، نقد ایدئالیسم و مذهب، فویرباخ بر طبیعت «بیولوژیک» خالص و فردی آدمی تأکید کرد. او اندیشه را به صورت فرایندی صرفاً انعکاسی میدید و در فهمش از تاریخ یک ایدئالیست باقیماند. نقد او بر ایدئالیسم هگلی بستر کار ِ مارکس و انگلس را فراهم نمود. فویرباخ که مارکس او را «فاتح راستین فلسفه قدیم» مینامید، دو سال پیش از مرگش به حزب سوسیال دموکراتیک آلمان پیوست، اما از نظر سیاسی فعال نبود .🥀🥀....🟣@TalareAndisheH
🟡چرا در روند تکامل، «نر» و «ماده» به وجود آمدند؟نر و ماده از ابتدا وجود نداشتند. در مراحل اولیهٔ تکامل، بسیاری از جانداران شکلهای سادهتر و متفاوتی از تولیدمثل داشتند. با تکامل تولیدمثل جنسی، یک تغییر مهم رخ داد: تقسیم نقش بین دو نوع گامت.گامتهای کوچک و متحرک، مانند اسپرم، برای جستوجو و رساندن مادهٔ ژنتیکی مناسب شدند؛ در مقابل، گامتهای بزرگتر و پرانرژی، مانند تخمک، برای تأمین منابع و حمایت از آغاز رشد جنین تخصص یافتند.این تفاوت که به آن ناهماندازهشدن گامتها (Anisogamy) گفته میشود، یکی از پایههای مهم تکامل دو جنس زیستی است.در ادامهٔ تکامل، همین تفاوت در سرمایهگذاری تولیدمثلی میتوانست به شکلگیری تفاوتهای رفتاری، فیزیولوژیک و ظاهری میان نرها و مادهها منجر شود.پس داستان نر و ماده، داستانی ناگهانی نیست؛ بلکه نتیجهٔ میلیونها سال تغییر، انتخاب طبیعی و تخصصیشدن نقشهای تولیدمثلی است.🥀🥀....🟣@TalareAndisheH
🟡چه پیام زیبایی داره این فیلم :"در زمانه ی ما نگاه کردن را نیاموخته اند! "🖌سهراب_سپهری📻 سکانسی از فیلم بید و باد (۱۳۷۷) ساختهی محمدعلی طالبی و نویسندگی محمدعلی طالبی و عباس کیارستمی🥀🥀....🟣@TalareAndisheH
🟡( وطن بی کفن )دگر ایران ما ایران من نیستدگر این گربه زیبا در چمن نیست چگویم از غم و درد گرانبار که جای گریه و اشک و سخن نیست تمام حاکمان در فکر خویشندکسی در فکر بهبود وطن نیستخدایا مردم بیچاره مردند دگر آه و توانی نای من نیست ببین ترک و بلوچ و کرد خستهکه تاب و طاقتی در ترکمن نیستامان از دست این حکام ظالمگناه مردمان و مرد و زن نیستندیدم رنگ آزادی ، اهورا کس ایمن که از این اهرمن نیست بهاری بود و گل بود و بنفشه کنار من که یار و یاسمن نیست نه نوری می دمد در نا امیدی امیدی در من و در نسترن نیستنه فریادی توان زد در سیاهی دگر تاب و توانی جان و تن نیست در این سلول تاریکی اسیریمدگر سلول سالم در بدن نیستهمه یاران من رفتند زینجا دگر جایی برایم در وطن نیستدگر شعر و غزل هم گشته بی جان دگر جایم میان انجمن نیست بمیرم ای وطن ، از بس غریبیمنشان از آشنایان سخن نیست صدای ناله ی بلبل نیامد به گلخن جز خر و زاغ و زغن نیست شده فریاد فرهاد تو خاموش وطن از دست رفت و تن ، کفن نیست 🖌 شکوهی🥀🥀....🟣@TalareAndisheH
🟡وقتی «چرایی» روشنی داشته باشی،سختیها نمیتوانند بهسادگی تو را متوقف کند🥀🥀....🟣@TalareAndisheH