شرحی بر چگونگی ثبت جهانی قنات مزدآباد میمه در فهرست آثار یونسکوقسمت اول محسن فخریان مرداد ماه ۱۴۰۵…
انتشار: 2026/08/13 00:20 UTCدریافت: 2026/08/15 04:38 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 04:38 UTC
شرحی بر چگونگی ثبت جهانی قنات مزدآباد میمه در فهرست آثار یونسکوقسمت اول محسن فخریان مرداد ماه ۱۴۰۵ تمام قناتهایی که در ایران وجود دارند دارای ساختار مشترکی هستند، ولی تعدادی از این قناتها بهدلیل وجوه تمایز خود به لحاظ قدمت، نوع معماری، عمق، طول ، سازه های آبی و مشخصاتی از این دست، منحصر به فرد و بی نظیر هستند و در زمرهی قناتهای برتر ایران و جهان قرارگرفتهاند. قنات مزدآباد میمه یکی از سوژه های جالب و منحصر به فرد بود که من را به سمت خود کشاند. وجود سد یا بند زیرزمینی در قنات مزدآباد میمه وجه تمایز بارزی بود که میتوانست بر معرفی بیشتر این اثر فرهنگی و ملموس کارساز باشد. در نخستین قدم و در خرداد سال ۱۳۸۷، پیرو بدست آوردن اطلاعات عمومی قنات مزدآباد میمه متوجه شدم، با تلاش های مرحوم علی جمالی و پیگیری های انجام شده، قنات مزدآباد شهرميمه در تاريخ ۱۳۸۵/۱۲/۲۰ به شماره ۱۸۰۹۷ به ثبت آثار ملي رسیده است و من نیز در ابتدای سال ۱۳۸۸ به دلیل لزوم بیشتر معرفی قنات مزدآباد میمه، مصمم بر اطلاعرسانی وجه تمایز این قنات به جامعهی علمی و دانشگاهی شدم و حتی راهکارهايي که به ثبت جهاني شدن اين قنات کمک ميکند را بررسي کنم. با همفکري آقاي مهندس طاهري و سرکار خانم مهندس احمدي از مسئولين وقت سازمان ميراث فرهنگي استان اصفهان اين کار را شروع کردم. پيش نياز ثبت جهاني شدن يک اثر، اين است که ابتدا ثبت ملي شود که خوشبختانه قنات مزدآباد میمه به عنوان يک اثر ملي شناخته شده بود. در اردیبهشت ماه ۱۳۸۸ با مکاتبه با سازمان ميراث فرهنگي کل کشور نامه من به اصفهان ارجاع داده شد و همزمان به کميسيون ملي يونسکو معرفي شدم. در شهریورماه ۱۳۸۸، و درادامه صحبت با آقاي دکتر سعيد آبادي مدير کل کميسيون ملي يونسکو در ايران، درخواستم مبني بر ثبت قنات مزدآباد ميمه در ليست آثار تاريخي و فرهنگي سازمان جهاني يونسکو مطرح شد. بعد از گذشت چند ماه و مذاکرات متعددي که با سرکار خانم دکتر گزاني رييس اداره علوم يونسکو و سرکارخانم دکترفراهاني رييس اداره فرهنگ يونسکو داشتم ، در نهايت به مرکزبين المللي قنات و سازه هاي تاريخي آب ايران معرفي شدم. اين در حالي بود که به طور همزمان مکاتبات و مذاکرات لازم با اين مرکز را انجام داده بودم و ارجاع نامه ازکمیسیون ملی يونسکو در ایران به مرکز بين المللي قنات تاکيدي بود بر خواسته ارائه شده. چندي بعد، مطلع شدم مرحوم عيسي خان گرانمايه به عنوان قنات دار نمونه کشور انتخاب شدند و پس از صحبت با آقاي گرانمايه و ديدن زحماتي که دوستان شوراي کشاورزي میمه جهت لایروبی قنات، به صورت خودجوش ميکشيدند مصمم شدم با جديت بيشتري راهي را که شروع کرده بودم ادامه دهم. آشنايي با مرکز بين المللي قنات توسط کارشناسان حوزه مطالعات آبهاي زيرسطحي وزارت نيرو انجام شد و تماس با آقاي مهندس تفتي از کارشناسان اين مرکز، منجر به ارتباط با آقاي دکتر علي اصغر سمساريزدي مديرمرکزبين المللي قنات و سازه هاي تاريخي آب ايران شد تا اطلاعات کاملي را در مورد قناتهاي بخش ميمه براي ايشان ارسال کنم. درخواست مونوگرافي (تک نگاري)قنات مزدآباد نخستین اقدام اداری بود که با نامه آقای عبدالرضا شیبانی بخشدار وقت میمه از سوی آقای مهندس لباف خانیکی برای قنات مزدآباد میمه مورد موافقت قرار گرفت. البته در آن زمان فيلمي که از قنات توسط مرحوم علی جمالي تهيه شده بود و کليه عکس هايي هم توسط شوراي کشاورزي گرفته شده بود را به همراه اطلاعات ديگر براي يزد ارسال کردم. با ارسال نامه مديرکل يونسکو به يزد کمي کار قوت گرفت و آقاي دکتر سمساریزدی قول مساعدتري به من دادند تا اينکه ۱۳۸۸/۱۰/۲۱ آقاي دکتر سمسار ضمن تماس تلفني به من اطلاع دادند که ميخواهند در مسير رفتن به تهران از قنات مزدآباد بازديد داشته باشند. با هماهنگي هايي که با آقاي شيباني و شوراي شهر و کشاورزي وقت میمه انجام شد اين بازديد با موفقيت به سرانجام رسید. در ادامه در چند مرحله کارشناسان اين مرکز از اين قنات بازديد داشتند که همه اين بازديدها منجر به این شد که در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۹ آغاز مطالعات جامع قنات مزد آباد میمه و قنات وزوان تا مرحله ارسال گزارش از طرف سازمان میراث فرهنگی کشور به یونسکو با هدف ثبت در ردیف میراث جهانی در مرکز بین المللی قنات تصویب گردد و این یعنی نخستین قدم در ثبت جهانی قنات مزدآباد میمه و قنات وزوان برداشته شد. با تصویب طرح، شرکت مشاور انتخاب شد و گروه مشاوران این شرکت با حضور در شهر میمه در طول ۶ سال، تمام شرایط قنات را بررسی نمودند . @sobhemeymeh
پستهای تلگرام — صبح میمه
شرحی بر چگونگی ثبت جهانی قنات مزدآباد میمه در فهرست آثار یونسکوقسمت دوم محسن فخریان با انجام بازدیدها و بررسی های محلی توسط کارشناسان شرکت مهارآب نوبت به تکمیل مطالعات پایه شد.بررسی نقشه های توپوگرافی منطقه طرح، شناخت موقعيت زيرحوضهها و واحدهاي مطالعاتي، بررسی موقعیت حوضه آبریز قنات و اراضی واقع در محدوده قنات، مشخصات فیزیکی حوضه یا حوضه های آبریز مرتبط با قنات بخشی از این اقدام ها بود. در ادامه پارامترهاي فيزيوگرافي شامل مساحت و محيط حوضه، پارامترهاي مشخصه شكل حوضه، شبكه آبراهه ها، پروفيل آبراهه اصلي انجام شد و در طی شش سال قنات مزدآباد میمه و قنات وزوان هردو باهم در موضوع های هواشناسی ، زمین شناسی، منابع آبی (هیدرولوژی و هیدروژئولوژی)، اقتصادی و اجتماعی، زیست محیطی، سابقه تاریخی قنات، وضعیت ساختمانی و مورفولوژی قنات، دانش و فن آوری های بومی مرتبط با قنات، سابقه نظام مالکیت و مدیریت قنات، نظام بهره برداری از قنات، تاثیر عوامل مختلف بر قنات، تاثیر قنات بر محیط زیست و زندگی اقتصادی و اجتماعی منطقه ومسائل حقوقی و مستندات قانونی مورد بررسی دقیق و کارشناسی ویژه قرار گرفت و با تهیه پلان از مسیر قنات در مقیاس ۱:۲۰۰۰ پس از برداشت طول ها و زوایای مسیر قنات و شاخه های فرعی مربوطه از محل مادرچاه تا مظهر و نهایتا تا هرنج و نیز برداشت طول ها و زوایای مسیر قنات، نقشه برداری و نمایش کلیه عوارض مسطحاتی که مسیر قنات را قطع می کند مانند جاده ، رودخانه ، مسیل ، خط لوله گاز و مناطق مسکونی و ... با استفاده GIC و دوربین نقشه برداری انجام گردید. پس از پیگیری نگارنده و همراهی مدیران و کارشناسان مرکز بینالمللی قنات و حمایت ویژهی آقای دکتر محمدحسن طالبیان معاون وقت میراث فرهنگی، پروندهی مطالعات قنات مزدآباد میمه با بیش از یکهزار صفحه طرح مطالعاتی از سوی شرکت مشاور مهارآب تهیه و نهایی شد. با تکمیل طرح مطالعات قنات مزدآباد میمه و تحویل به سازمان میراث فرهنگی، نماینده و کارشناس یونسکو همراه با آقای دکتر طالبیان معاون وقت میراث فرهنگی کشور با حضور در میمه و بازدید میدانی از قنات مزدآباد و قنات وزوان پرونده قنات های بخش میمه را جهت طرح در صحن یونسکو تایید نمودند. این حرکت با همکاری همه جانبه در شهر و بخش میمه و استان اصفهان وحمایت آقای دکتر طالبیان معاون میراث فرهنگی کل کشور ادامه داشت تا آنکه کمیته میراث جهانی در چهلمین جلسه خود در استانبول ترکیه در ۱۰ جولای ۲۰۱۶ ( ۲۰ تیر ۱۳۹۵) برگزار شد و یازده قنات ایرانی به عنوان دومین پرونده زنجیره ای بعد از ثبت باغ های ایرانی و به عنوان بیستمین اثر ایران در لیست آثار میراث جهانی یونسکو ثبت گردید که قنات های ثبت شده «قصبه گناباد، بلده فردوس، زارچ حسن آباد، آسیاب آبی میرزا نصرالله مهریز، جوپار کرمان، اکبرآباد و قاسم آباد بروات بم، مون در اردستان، مزدآباد و وزوان در میمه و ابراهیم آباد اراک» را در شش استان خراسان رضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، مرکزی و اصفهان شامل می شود. در حقیقت ثبت پرونده زنجیره ای یازده قنات ایرانی با همکاری مرکز بینالمللی قنات، جهادکشاورزی و وزارت نیرو در حالی رقم خورد که نقش دکترعلی اصغر سمسار یزدی، پژوهشگر و مشاور ارشد مرکز بینالمللی قنات و سازههای تاریخی آبی ایران که در تهیه و تدوین پرونده ثبت جهانی قناتهای ایران زحمات فراوانی را متقبل شدند، نقشی انکارناپذیر بوده است. در پایان جاي دارد به نوبه خود از زحمات بخشدار وقت میمه آقای عبدالرضا شیبانی، شهردار وقت میمه آقای مهندس صدرالدین کرمی، اعضاي محترم شورای شهر دوره چهارم آقایان عباسعلی جمالی،خسرو مقصودی،مرتضی اسفندی،رضا اسد واکبر محمدیان و اعضای شورای کشاورزی میمه و عزيزاني که در اين راه قدم برداشته اند کمال تشکر و قدرداني داشته باشم و به نیکی یاد کنم از زحمات بی بدیل مرحوم عيسي خان گرانمايه با تقدیم احترام محسن فخریان مرداد ماه ۱۴۰۴@sobhemeymeh
*🎥 هشتاد و هفتمین نشست انجمن ادبی وصال میمه 🎼 نماهنگ : ره عشق 🎙خواننده : محمد معتمدی 🎬 تدوین و تصاویر: ناصر مالیان@adabmeymeh
امروز شنبه 1405/05/17 میزبان دو عزیز دوست داشتنی جناب آقای مهندس جعفری و جناب آقای مهندس جابرانصاری از اصفهان در قنات جهانی مزدآباد میمه بودیم.جناب آقای مهندس جعفری که در اداره کل تعاون استان اصفهان همیشه به مردم میمه لطف داشتند و از مردم میمه به نیکی یاد می کنند و در هر زمانی که به پایاب قنات جهانی مزدآباد میمه تشریف آوردند این اثر زیبا و هنر دست نیاکانمان را به نحوه شایسته توصیف کرده اند .@mozdabad_qanat
ملاقات مردمی جناب آقای حاجی در دفتر بخش ميمه ملاقات مردمی جناب آقای حاجی در دفتر بخش ميمه از ساعت ۹ تا ۱۰صبح روز جمعه ۱۶ مرداد ماه ۱۴۰۵ برگزار خواهد شددفتر ارتباطات مردمی@sobhemeymeh
