🟢فیلترینگ؛ سیاستی که مردم را فیلترشکنفروش کرد🌱وقتی وزیر ارتباطات میگوید «پرونده فیلترینگ باید بس…
انتشار: 2026/08/26 14:55 UTCدریافت: 2026/08/26 17:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/26 17:35 UTC
🟢فیلترینگ؛ سیاستی که مردم را فیلترشکنفروش کرد🌱وقتی وزیر ارتباطات میگوید «پرونده فیلترینگ باید بسته شود»، یعنی خود سیاستگذار هم دیگر نمیتواند هزینههای این سیاست را نادیده بگیرد⚡️سالهاست فیلترینگ با عنوانهایی همچون «صیانت»، «امنیت» و «حفاظت از فضای مجازی» توجیه شده است؛ اما حاصل چه بوده؟مردمی که برای دسترسی به اینترنت عادی باید VPN نصب کنند؛ کسبوکارهایی که برای فعالیت روزمره به فیلترشکن وابسته شدهاند؛ کاربرانی که هزینه اینترنت میدهند و دوباره برای رسیدن به همان اینترنت، هزینه فیلترشکن پرداخت میکنند.🔻حالا وزیر ارتباطات صریح میگوید:«پرونده فیلترینگ باید در کشور بسته شود.»و مهمتر از آن، هشدار میدهد که استفاده گسترده از فیلترشکنها خسارت بزرگی ایجاد کرده است.این جمله را نباید یک اظهارنظر معمولی تلقی کرد. این سخن در واقع اعترافی به یک واقعیت است: سیاستی که قرار بود دسترسی مردم را کنترل کند، در عمل یک بازار عظیم برای دور زدن فیلترینگ ساخته است.🔻فیلتر کردیم؛ مردم فیلترشکن خریدنداگر هدف فیلترینگ حذف پلتفرمهای مسدودشده از زندگی مردم بود، نتیجه چندان موفقیتآمیز نبوده است.🪷کاربر ایرانی راه خودش را پیدا کرده است.VPN، پروکسی، DNS و انواع ابزارهای دور زدن محدودیتها، بخشی از زندگی روزمره میلیونها کاربر شدهاند.یعنی به جای آنکه مسئله حل شود، یک لایه اضافی و پرهزینه به اینترنت اضافه شده است.کاربر ابتدا پول اینترنت میدهد؛ بعد برای دسترسی به سایت یا پلتفرمی که مسدود شده، پول فیلترشکن میدهد؛ سپس با اینترنت کندتر، ناپایدارتر و گاه ناامنتر مواجه میشود.🔻سؤال ساده است:این چه نوع حکمرانی اینترنتی است که شهروند را مجبور میکند برای استفاده از اینترنت، از اینترنت فرار کند؟فیلترینگ فقط مردم را محدود نکرد؛ هزینه روی دست اقتصاد گذاشتاقتصاد امروز بدون اینترنت عملاً نمیتواند به شکل عادی فعالیت کند.فریلنسر، برنامهنویس، فروشنده اینترنتی، تولیدکننده محتوا، دانشجو، استاد دانشگاه، خبرنگار، صادرکننده خدمات و هزاران کسبوکار دیگر به اینترنت جهانی نیاز دارند.🔻هر اختلال در اینترنت یعنی:کاهش بهرهوری، از دست رفتن مشتری، اختلال در ارتباطات، افزایش هزینه و کاهش فرصتهای اقتصادی.🌾در چنین شرایطی، استمرار محدودیتهای گسترده دیگر فقط یک تصمیم فرهنگی یا سیاسی نیست؛ مستقیماً به اقتصاد کشور مربوط میشود.کشوری که میخواهد اقتصاد دیجیتال توسعه دهد، نمیتواند همزمان اینترنت را به یک میدان مین دائمی تبدیل کند.🔻تناقض بزرگ؛ امنیت یا ناامنی؟یکی از استدلالهای اصلی طرفداران محدودیت اینترنت، افزایش امنیت است.👈🏻اما یک سؤال جدی وجود دارد:وقتی میلیونها کاربر برای عبور از فیلترینگ به ابزارهای ناشناخته و بعضاً ناامن متوسل میشوند، آیا امنیت بیشتر شده است؟کاربری که VPN ناشناس نصب میکند، ممکن است نداند چه کسی پشت آن سرویس قرار دارد و دادههای او چگونه مدیریت میشود.بنابراین سیاستی که با هدف «امنیت» اجرا میشود، میتواند کاربران را به سمت ابزارهایی سوق دهد که خودشان ریسک امنیتی دارند.این تناقض باید جدی گرفته شود.🔻فیلترینگ؛ کارخانه تولید بیاعتمادیمشکل فقط سرعت اینترنت نیست.فیلترینگ گسترده یک پیام اجتماعی هم دارد:«ما بهتر از شما میدانیم چه چیزی باید ببینید و چگونه باید به اینترنت دسترسی داشته باشید.»وقتی این نگاه برای سالها ادامه پیدا کند، فاصله میان سیاستگذار و جامعه بیشتر میشود.🎋بهخصوص وقتی مردم میبینند بسیاری از محدودیتها را میتوان با یک VPN دور زد.در این شرایط، فیلترینگ از یک ابزار بازدارنده به یک مسابقه دائمی میان فیلترکننده و فیلترشکنساز تبدیل میشود.و در این مسابقه، هزینه را چه کسی میدهد؟مردم.🔻اینترنت طبقاتی؛ خطرناکتر از خود فیلترینگماجرا وقتی حساستر میشود که دسترسی به اینترنت برای همه یکسان نباشد.🎋اگر گروهی بتوانند بدون محدودیت به اینترنت جهانی دسترسی داشته باشند و گروه دیگری برای سادهترین ارتباطات مجبور به استفاده از VPN باشند، دیگر بحث فقط «فیلترینگ» نیست.🔻بحث بر سر عدالت دیجیتال است.اینترنت نباید تبدیل به امتیاز گروههای خاص شود.حق دسترسی به اطلاعات و ارتباطات نباید به جایگاه شغلی، سیاسی یا اجتماعی افراد وابسته باشد.⚡️چه کسانی از ادامه این وضعیت سود میبرند؟این شاید حساسترین سؤال پرونده باشد.وقتی بازار بزرگی برای فروش VPN، کانفیگ و ابزارهای دور زدن فیلترینگ ایجاد میشود، طبیعی است که گروههایی از ادامه وضعیت موجود منتفع شوند.👈🏻اما منافع یک بازار غیرشفاف نباید بر منافع عمومی جامعه غلبه کند.@sobhema_ir


