🟢گفتمان بحران ساز !✍🏻مرتضی صارمی 🔱بحران در یک نظام سیاسی همیشه حاصل یک حادثه بیرونی نیست؛ گاهی خودِ…
انتشار: 2026/08/24 07:00 UTCدریافت: 2026/08/24 09:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/24 09:00 UTC
🟢گفتمان بحران ساز !✍🏻مرتضی صارمی 🔱بحران در یک نظام سیاسی همیشه حاصل یک حادثه بیرونی نیست؛ گاهی خودِ شیوه حکمرانی، بحران را تولید و بازتولید میکند. تفاوت مهم میان مدیریت بحران و گفتمان بحرانساز همینجاست: مدیریت بحران میکوشد دامنه اختلاف را کاهش دهد، قانون را مبنا قرار دهد و اعتماد عمومی را حفظ کند؛ اما گفتمان بحرانساز، جامعه را پیوسته به «خودی» و «غیرخودی» تقسیم میکند و از هر اختلافی، مسئلهای امنیتی و هویتی میسازد.⚜️از نخستین سالهای پس از انقلاب، بخشی از جریان راست سیاسی با روند عرفیشدن اداره کشور و حاکمیت قواعد بوروکراتیک و قانونی همواره مسئله داشته است. هرجا سازوکارهای عادی اداره کشور میتوانستند مبنای تصمیمگیری قرار گیرند، گرایش به تفسیرهای فراقانونی و پناه گرفتن پشت عناوین شرعی، امکان شکلگیری یک نظم اداری پاسخگو و قابل پیشبینی را محدود کرده است.⚠️در دهه ۷۰، این روند با گسترش نظارت استصوابی وارد مرحله تازهای شد. مسئله دیگر صرفاً رقابت سیاسی نبود؛ تعریف «خودی» و «غیرخودی» به سازوکاری برای محدود کردن دایره مشارکت سیاسی تبدیل شد. نتیجه طبیعی چنین رویکردی، تضعیف تدریجی رقابت، کاهش تنوع نیروهای سیاسی و فاصله گرفتن نهادهای انتخابی از بخشهایی از جامعه بود.مشکل اساسی اینجاست که وقتی «خودی بودن» به معیار اصلی دسترسی به قدرت تبدیل شود، قانون از یک قاعده عمومی به امتیازی برای حلقههای خاص تبدیل میشود. 〽️در چنین شرایطی، بوروکراسی به جای شایستهسالاری، گرفتار ملاحظات باندی میشود و دموکراسی نیز به جای آنکه سازوکار حل اختلاف باشد، به نهادی کماثر و بحران ساز تبدیل میشود.🪻مجلس نمونه روشن این وضعیت است. مجلسی که باید محل گفتوگو، چانهزنی، نمایندگی مطالبات جامعه و تبدیل اختلافات اجتماعی به راهحلهای قانونی باشد، هنگامی که از رقابت واقعی و تنوع سیاسی تهی شود، حتی در صورت فعالیت رسمی نیز ممکن است اثرگذاری خود را از دست بدهد. تعطیلی یا کماثر شدن مجلس در مقاطع بحرانی، صرفاً یک مشکل تقویمی یا اداری نیست؛ نشانهای از تضعیف یکی از مهمترین کانالهای گفتوگوی حکومت و جامعه است.🍃این وضعیت با تجربه دوران جنگ نیز قابل مقایسه است. در آن دوره، با وجود همه محدودیتها و شرایط فوقالعاده، نهادهای رسمی کشور از کارکرد خود خارج نشدند و ضرورت تصمیمگیری در شرایط بحرانی، بهانهای برای حذف کامل سازوکارهای قانونی و سیاسی نبود. امروز اما پرسش مهم این است که چرا در شرایط بحران، به جای تقویت نهادهای مدنی و قانونی، دوباره ادبیات بسیج عمومی و تفکیک «خودی و غیرخودی» برجسته میشود؟فرمان یا شعار «هر ایرانی یک بسیجی» اگر قرار باشد معنایی فراتر از دعوت به همبستگی ملی پیدا کند، میتواند همان الگوی قدیمی را بازتولید کند: با تاسف فراوان تعریف شهروند مطلوب بر اساس میزان همراهی سیاسی است نه بر اساس حقوق برابر شهروندی.🌾ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به هر ایرانی یک شهروند نیاز دارد؛ شهروندی که فارغ از گرایش سیاسی، عقیده، سبک زندگی و میزان نزدیکیاش به قدرت، از حقوق برابر برخوردار باشد.🌿جامعهای که دائماً میان خودی و غیرخودی تقسیم شود، ظرفیتش برای حل بحران کاهش مییابد؛ زیرا بحران واقعی فقط در بیرون از حکومت نیست، بلکه در شکاف میان حکومت و جامعه نیز شکل میگیرد. مدیریت بحران بدون اعتماد عمومی ممکن نیست و اعتماد عمومی بدون برابری حقوقی و سیاسی پایدار نمیماند.بنابراین مسئله امروز فقط این نیست که چه کسی بحران را مدیریت میکند؛ پرسش بنیادیتر این است که چه نوع حکمرانی دائماً بحران تولید میکند و سپس خود را منجی بحران معرفی میکند؟🪹راه خروج از این چرخه بحران ساز و معیوب ، خالصسازی بیشتر نیست؛ گسترش دایره شهروندی، بازگشت نهادهای قانونی به کارکرد واقعی خود، تقویت رقابت سیاسی و پذیرش تکثر اجتماعی ایرانیان است.🔻عضوشوراي مركزي حزب مجمع ايثارگران@sobhema_ir
پستهای تلگرام — صبح ما🕊
❌🟢جواد امام، سخنگوی جبهه اصلاحات ایران و دبیرکل حزب مجمع ایثارگران، در واکنش به اظهارات عبدالرضا داوری، با لحنی تند از آنچه تغییر مواضع سیاسی متناسب با فضای روز خواند، انتقاد کرد.🔻امام با اشاره به استناد داوری به ماجرای صلح حدیبیه تأکید کرد که نمیتوان تاریخ و قرآن را متناسب با مواضع سیاسی روز، گزینشی روایت کرد. او نوشت پیام حدیبیه این است که «همه پیروزیها در میدان جنگ به دست نمیآیند و همه مصالحهها شکست نیستند.»⚜️او همچنین تأکید کرد هیچکس مدعی نیست هر مذاکره یا تفاهمی الزاماً موفق است، اما معیار تصمیمگیری باید منافع ملی، امنیت مردم و نتیجه واقعی سیاستها باشد؛ نه اینکه مذاکره از پیش نشانه ضعف و تقابل و جنگ همواره نشانه قدرت معرفی شود.🪷جواد امام در پایان با کنایهای صریح خطاب به داوری نوشت: «بد نیست برخی به کارنامه مواضع خود نگاه کنند تا روشن شود چه کسی پایدار بر سر یک موضع ایستاده و چه کسی با هر تغییر باد، قبای سیاسی تازهای پوشیده است.»#جواد_امام #عبدالرضا_داوری #جبهه_اصلاحات #مجمع_ایثارگران #صبح_ما@sobhema_ir
🟢فاطمه هاشمی رفسنجانی خطاب به رئیسجمهور پزشکیان: بابت شجاعت و ازخودگذشتگی شما در تنظیم و امضای تفاهمنامه تبریک میگویم؛ امیدواریم این کار به صلح پایدار شرافتمندانه منجر شود👤سخنان فاطمه هاشمی رفسنجانی در نشست «زنان امروز، ایران فردا»:🔱آقای دکتر پزشکیان، اول باید به شما تبریک بگوییم به خاطر شجاعت و ازخودگذشتگیای که در تنظیم تفاهمنامه و امضای آن داشتید و واقعاً درصد زیادی از مردم ایران را خوشحال کردید. امیدوار هستیم و مردم چشمبهراه هستند که این کار شما ادامه پیدا کند و منجر به یک صلح پایدار شرافتمندانه در کشور شود و واقعاً شجاعت شما میتواند این کار را به ثمر و سامان برساند.⚡️جناب آقای پزشکیان، در دورهای که قرار بود انتخاب شوند، مطالبی در مورد زنان مطرح کردند. مهمترین بحثشان این بود که آزادی را برای زنان بیاورند، اختیار به زنان بدهند، بتوانند راحت زندگی کنند و همچنین، بالاخره، بحث اعتدال، بحث تبعیضآمیزی که بین مردان و زنان وجود دارد، بحث سانسور و فیلتر کردن؛ خب، این موارد را تا حدود خیلی خوبی دنبال کردند...#فاطمه_هاشمی_رفسنجانی #زنان #پزشکیان #صلح #ایران@sobhema_ir🟢فاطمه هاشمی رفسنجانی خطاب به رئیسجمهور پزشکیان: بابت شجاعت و ازخودگذشتگی شما در تنظیم و امضای تفاهمنامه تبریک میگویم؛ امیدواریم این کار به صلح پایدار شرافتمندانه منجر شود👤سخنان فاطمه هاشمی رفسنجانی در نشست «زنان امروز، ایران فردا»:🔱آقای دکتر پزشکیان، اول باید به شما تبریک بگوییم به خاطر شجاعت و ازخودگذشتگیای که در تنظیم تفاهمنامه و امضای آن داشتید و واقعاً درصد زیادی از مردم ایران را خوشحال کردید. امیدوار هستیم و مردم چشمبهراه هستند که این کار شما ادامه پیدا کند و منجر به یک صلح پایدار شرافتمندانه در کشور شود و واقعاً شجاعت شما میتواند این کار را به ثمر و سامان برساند.⚡️جناب آقای پزشکیان، در دورهای که قرار بود انتخاب شوند، مطالبی در مورد زنان مطرح کردند. مهمترین بحثشان این بود که آزادی را برای زنان بیاورند، اختیار به زنان بدهند، بتوانند راحت زندگی کنند و همچنین، بالاخره، بحث اعتدال، بحث تبعیضآمیزی که بین مردان و زنان وجود دارد، بحث سانسور و فیلتر کردن؛ خب، این موارد را تا حدود خیلی خوبی دنبال کردند...#فاطمه_هاشمی_رفسنجانی #زنان #پزشکیان #صلح #ایران@sobhema_ir
.🟢سيدحسن خمینی، نوه امام خمینی، روز یکشنبه اول شهریور در مراسمی با حضور اعضای دولت، از پایان جنگ و «مصالحه» با آمریکا دفاع کرد.🔱او با اشاره به تاریخ صدر اسلام گفت: «فتح مبین مربوط به احد و بدر و خندق و تبوک نیست، مربوط به صلح حدیبیه است. گاهی ثمرات مصالحه درست از صدها جنگ بیشتر است.»🌿این سخنان در شرایطی مطرح شده که بحث مذاکره، مصالحه و گفتوگو با آمریکا بار دیگر به یکی از موضوعات اختلافی میان جناحهای سیاسی جمهوری اسلامی تبدیل شده است. از همین رو، اشاره حسن خمینی به صلح حدیبیه میتواند بهعنوان تأکید بر امکان ترجیح مذاکره و توافق بر ادامه تقابل با آمریکا تعبیر شود.⚜️موضع سیدحسن خمینی با سخنان حدود دو ماه پیش برادرش علی خمینی متفاوت است؛ او در آن زمان بر لزوم ادامه جنگ و انتقام تأکید کرده بود.⚡️صلح حدیبیه در سال ششم هجری میان پیامبر اسلام و قریش مکه منعقد شد@sobhema_ir
.🟢گفتار سید محمد خاتمی درباره وطن:🔱با هر گرایش، با هر بینش و هر سلیقهای که داشته باشیماگر راست بگوییم، اگر ایرانی باشیم، چه نقطه پیوندی برای همه ما بالاتر از اینکه ایران را عزیز و ملت ایران را سرافراز بخواهیم.اندیشیدن به وطن نقطه پیوند و اشتراک همه ما است.🍃آنچه که وطن را ارزشمند میکند اینکه این سرزمین نقطه تجربه مشترک اقوام یا قومهایی است که خاطره تاریخی مشترک دارند. یعنی وطن در درون ما است، وطن عقاید ماست، گرایشهای ما است؛ اصلا انسان نمیتواند از وطن فرار کند مگر اینکه از خویش فرار کند.#سید_محمد_خاتمی #ایران #وطن@sobhema_ir
🟢جواد امام سخنگوی جبهه اصلاحات ایران و دبیرکل حزب مجمعایثارگران در پاسخ به عبدالرضا داوری نوشت:🔻علیرغم میل باطنی و برخلاف توصیه دوستان که میگفتند به هر سخنی پاسخ نده و شأن خود را با پاسخ به هر فرومایهای پایین نیاور، ناچار شدم چند نکته را یادآوری کنم؛ نه برای صاحب این نوشته، که ظاهراً مواضعش با جهت وزش باد تغییر میکند، بلکه برای آنان که ممکن است روایت گزینشی تاریخ و قرآن را با تحلیل سیاسی اشتباه بگیرند.⚡️عجیب است که بعضی قلمبهمزدان، وقتی باد سیاسی تغییر میکند، رنگ عوض میکنند و برای توجیه موضع تازهشان، حتی #تاریخ_و_قرآن را هم گزینشی روایت میکنند!🍃اگر قرار است از حدیبیه سخن بگوییم، نخست باید به خود قرآن مراجعه کنیم؛ نه به روایتی که متناسب با موضع سیاسی امروزمان ساختهایم.〽️آیه شریفه «إِنّا فَتَحنا لَکَ فَتحًا مُبینًا» بلافاصله پس از #صلح_حدیبیه آمده است. قرآن «فتح مبین» را بهعنوان پیروزی یک غزوه یا نتیجه یک جنگ معرفی نکرده، بلکه آن را در پی همان صلح و توافقی مطرح میکند که در زمان خود برای برخی دشوار و حتی نابرابر به نظر میرسید.پس این استدلال که چون «فتح مکه» بعداً رخ داد، ارزش حدیبیه را باید صرفاً با نتیجه یک فتح نظامی سنجید، چیزی جز وارونه کردن منطق ماجرا نیست.🪽حدیبیه یک پیام روشن دارد: همه پیروزیها در #میدان_جنگ به دست نمیآیند و همه مصالحهها شکست نیستند. گاهی یک تصمیم سیاسی سنجیده، راهی را میگشاید که دهها جنگ و درگیری قادر به گشودنش نیست.🔻البته هیچکس نگفته هر تفاهمنامهای «حدیبیه» است یا هر مذاکرهای الزاماً موفق خواهد بود. معیار، #منافع_ملی، امنیت مردم و نتیجه واقعی تصمیمهاست. اما اینکه هر مذاکرهای را پیشاپیش «ضعف» بنامیم و هر جنگ و تقابلی را «قدرت»، نه تحلیل سیاسی است و نه فهم درست تاریخ.☀️تأسفبارتر آنکه برخی، یک روز مذاکره را خیانت میدانند، روز دیگر از مذاکره دفاع میکنند و روز بعد، با تغییر فضای سیاسی، روایت تازهای از تاریخ و سیاست ارائه میدهند؛ گویی مواضع سیاسیشان عقربهای است که با جهت باد تنظیم میشود!🪷ایران را نمیتوان با شعار اداره کرد و منافع ایران را نمیتوان قربانی رقابتهای جناحی، تسویهحسابهای سیاسی و خوشخدمتی به صاحبان قدرت کرد.حدیبیه را اگر میخواهید نقد کنید، قرآن را گزینشی نخوانید؛ مذاکره را اگر میخواهید رد کنید، هزینههای جنگ و تقابل را هم صادقانه به مردم بگویید؛ و اگر از «قدرت» سخن میگویید، یکبار هم از خود بپرسید این قدرت، در عمل چه چیزی برای #ایران_و_ایرانیان به ارمغان آورده است.🍃تاریخ برای توجیه #مواضع_متغیر ما نوشته نشده است؛ این ما هستیم که باید از تاریخ درس بگیریم، نه اینکه تاریخ را به خدمت مواضع روزمره خود درآوریم.و شاید بد نباشد برخی دوستان، پیش از آنکه دیگران را به ضعف متهم کنند، یکبار به کارنامه مواضع خود نگاه کنند؛ تا روشن شود چه کسی پایدار بر سر یک موضع ایستاده و چه کسی با هر تغییر باد، قبای سیاسی تازهای پوشیده است@sobhema_ir