🔺ایزدی، کرد یا ایزدی کرد؟✍صلاح الدین خدیودر آیینهای یادبود دوازدهمین سالگرد نسلکشی ایزدیها به دس…
انتشار: 2026/08/07 12:17 UTCدریافت: 2026/08/09 10:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 10:50 UTC
🔺ایزدی، کرد یا ایزدی کرد؟✍صلاح الدین خدیودر آیینهای یادبود دوازدهمین سالگرد نسلکشی ایزدیها به دست داعش، برخی از سخنگویان این جامعه در عراق و اروپا اعلام کردند که خود را نه کرد، بلکه ایزدی میدانند. این سخن صریح و تا اندازهای کمسابقه، بازتابی ناخوشایند در میان مخاطبان کرد در شبکههای اجتماعی داشت.آنچه رهبران ایزدی گفتند، چیزی جز خودتعریفی هویت نیست. هویت برچسبی معنایی برای توضیح کیستی و چیستی است که یا از سوی «خود» اطلاق میشود یا از بیرون و توسط دیگران. اگر میان این دو تعریف انطباق و هماهنگی وجود داشته باشد، مسئلهای پیش نمیآید؛ اما هرگاه میان آنها تعارض ایجاد شود، هویت به موضوعی مناقشهبرانگیز بدل میشود.مسئلهمند شدن ایزدیها در ادبیات ناسیونالیسم کرد، سابقه چندانی ندارد. در دو سه دهه اخیر، گرایشی نیرومند در بخشی از ملیگرایی کرد کوشیده است اقلیتهای مذهبی درون جامعه کرد، مانند ایزدیها، یارسانها، علویها و کاکهایها را به عنوان کردان اصیل و آیین آنان را به مثابه مذهب باستانی کردها بازشناسی کند. هدف اصلی این رویکرد، اختراع نوعی دین ملی برای کردها و بازتعریف مرزهای مذهبی و تمدنی جامعه کرد با همسایگان مسلمان، یعنی ایرانیان، عربها و ترکهاست؛ همسایگانی که هر یک به نوعی در مسئله حلنشده کرد سهیماند و ناسیونالیسم کرد برای دیگریسازی در برابر آنان، به ترسیم خطوط هویتی تازه نیاز دارد.این گرایش که کمابیش در میان نحلههای مختلف ناسیونالیسم سکولار کرد دیده میشود، با بازاندیشی ایدئولوژیک حزب کارگران کردستان ابعاد تازهای یافت. پ.ک.ک، مانند بسیاری از جریانهای چپ پس از فروپاشی شوروی، به تدریج از محوریت طبقه کارگر فاصله گرفت و به حمایت از اقلیتهای قومی، مذهبی، جنسیتی، مهاجران و دیگر خردههویتها روی آورد. به این ترتیب، حتی پیش از آنکه این گروهها به سرمایه نمادین ناسیونالیسم راستگرای کرد تبدیل شوند، به کانون توجه چپ کردی بدل شده بودند.سرخوردگی امروز نیز از همینجا ناشی میشود. ایزدیها به شاخهای از زبان کردی سخن میگویند و دستکم از منظر زبانی و تاریخی، پیوندهای عمیقی با جامعه کرد دارند. ناسیونالیستهای کرد نیز جایگاهی ممتاز برای آنان در اجتماع تصوری ملت قائل شدهاند. پس این فاصلهگیری برای چیست؟واقعیت پیچیدهتر از این است. ایزدیها بیش از آنکه یک اجتماع قومی باشند، یک اجتماع آیینیاند. همانند بسیاری از فرقههای باطنی و رازورز خاورمیانه، از جمله علویها، دروزیها و یارسانها، آنان نیز غالباً ترجیح میدهند پیش از هر چیز با هویت دینی خود شناخته شوند، نه با برچسب قومی یا زبانی. نمونه علویهای ترکیه روشن است؛ یک علوی ممکن است کرد، ترک یا زازا باشد، اما بیش از هر چیز خود را علوی میداند.ممکن است گفته شود خاندان اسد در سوریه، که علوی بودند، دههها در رأس مهمترین حزب ملیگرای عرب قرار داشتند. این درست است، اما لزوماً به این معنا نیست که عروبت در رأس منظومه هویتی همه علویها قرار داشته است. اینجا نیز با مسئلهای هویتی روبهرو هستیم که دگرگونی آن، بخشی از معمای امروز را توضیح میدهد.در دهههای نخست قرن بیستم، ایدئولوژیهای جهانروا مانند کمونیسم و لیبرالیسم و حتی ناسیونالیسم، برای بسیاری از اقلیتهایی که از سلطه معیارهای راستکیشانه مذهبی رنج میبردند، افق رهایی و پیشرفت اجتماعی بود.حضور پررنگ یهودیان در جنبشهای سوسیالیستی اروپای شرقی، نقش مسیحیان در پیدایش ناسیونالیسم عربی، رهبری یک کرد بکتاشی بر حزب کمونیست سوریه و بنیانگذاری حزب کمونیست عراق به دست یک مسیحی آشوری، همگی در همین چارچوب قابل فهماند.به دروزیهای سوریه بنگرید که امروز به ستون پنجم اسرائیل در جنوب دمشق بدل شدهاند؛ حال آنکه چند دهه پیش، همکیشان آنان در لبنان به رهبری کمال جنبلاط از مهمترین متحدان فلسطینیها بودند.امروز اما دیگر از آن ایدئولوژیهای جهانروا خبر چندانی نیست. جهان، با وجود همتنیدگی اقتصادی و فرهنگی، شاهد بازگشت و احیای خردههویتهاست. جهانیشدن، در کنار یکدستسازی، مقاومتهای هویتی تازهای نیز برانگیخته است. از مذهب و قومیت گرفته تا جنسیت، گروههای مختلف بیش از گذشته خواهان به رسمیت شناخته شدن هویت خاص خود هستند.بخش بزرگی از تاریخ اندیشه قرن بیستم در سودای سادهسازی هویتها به سود گذار به کلان هویتهای فراگیر گذشت؛ در چنین جهانی صرف نظر کردن از هویتهای انضمامی به سود چترهای فراگیری مانند سوسیالیسم و لیبرالیسم شدنی بود اما جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به سوی تکثر هویتی حرکت کرده است. در چنین جهانی، نمیتوان ایزدیها را سرزنش کرد که چرا خود را پیش از هر چیز ایزدی میدانند. شاید تلاش برای ساختن یک مذهب ملی برای کردها و عبور از میراث سنگین اسلام، بیش از آنکه پاسخی به مسائل امروز باشد، پروژهای عقیم باشد.
پستهای تلگرام — سیروان
دیدار عبدی، بارزانی و الشرع؛ ادغام SDF میان پیشرفت میدانی و نگرانیهای کردی✍محمدعلی سوره- ارشد علوم سیاسیدیدار سهجانبه مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، و احمد الشرع، رئیس دوره انتقالی سوریه، در دمشق را میتوان یکی از مهمترین نشستهای سیاسی ماههای اخیر این کشور دانست؛ نشستی که در ادامه توافق چارچوب ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ میان دمشق و SDF برگزار شد و بر سر مسائل حساس و مناقشهبرانگیزی چون ادغام نیروهای کردمحور در ساختار رسمی نظامی و امنیتی دولت و نحوه تقسیم برخی پستهای حساس، تفاهمهایی به دست آمد.باید به این نکته توجه داشت که مسیر رسیدن به این نشست هموار نبود. توافق ۲۹ ژانویه خود پس از هفتهها درگیری نظامی و با میانجیگری تام باراک، نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه، شکل گرفت. در ماههای پس از آن نیز اجرای توافق بارها با کندی و بحران مواجه شد: حادثه پایین کشیدن پرچم سوریه در مراسم نوروز کوبانی، حملات به شهروندان کرد در عفرین و شمال حلب، و اختلاف بر سر ساختار حکمرانی، وضعیت زندانیان، جایگاه زنان در نهادهای نظامی و پرونده دستگاه قضایی، بارها اعتماد دو طرف را متزلزل کرد. گزارشهای میدانی در همین بازه از فاصله میان متن توافق و واقعیت اجرای آن حکایت داشتند.در این میان، نچیروان بارزانی نقشی کلیدی در نزدیک کردن مواضع دمشق و رهبری SDF ایفا کرد؛ نقشی که با دیپلماسی موازی مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان عراق، از طریق تماسهای تلفنی مستقیم با احمد الشرع تکمیل شد. از منظر راهبردی، این روند دو مسیر موازی و گاه متناقض را نشان میدهد. از یک سو، حکومت دمشق به رهبری احمد الشرع بدون ورود به رویارویی نظامی گسترده، گامهای محسوسی در بازگرداندن حاکمیت بر شرق فرات برداشته است؛ چنانکه بر اساس آخرین اظهارات مقامات ریاستجمهوری سوریه (اوایل مرداد ۱۴۰۵)، روند اجرای ادغام به مراحل پایانی رسیده، ارتش سوریه کنترل شماری از پاسگاهها را از قسد تحویل گرفته و مسئولان اداری جدیدی در برخی مناطق منصوب شدهاند. حتی گزارشهایی از نزدیک بودن اعلام رسمی انحلال ساختار «قسد» و «اداره خودگردان» منتشر شده است.از سوی دیگر، همین سرعت در جمعکردن ساختارهای موازی است که نگرانیهای جدی برانگیخته: منابع نزدیک به مدیریت خودگردان از کاهش محسوس اختیارات محلی، محدودشدن نقش زنان، ابهام در سرنوشت زندانیان و نادیدهگرفتن حقوق سیاسی و فرهنگی کردها سخن میگویند. به بیان دیگر، آنچه در نگاه نخست «ادغام توافقی» به نظر میرسد، از زاویه بخشی از نیروهای کرد بیشتر به تحلیل تدریجی قدرت محلی زیر فشار زمان شبیه است.بنابراین، پیش از آنکه این توافق را نشانه قطعی گشودهشدن یکی از گرههای چندساله بحران سوریه بدانیم، باید در نظر داشت که میان امضای توافق، اعلام رسمی ادغام و اجرای واقعی و منصفانه آن، فاصلهای است که تجربه هشت ماه گذشته بارها نشان داده بهآسانی پر نمیشود. آینده این روند، بیش از آنکه به متن توافقنامهها گره خورده باشد، به میزان پایبندی دمشق به تعهدات خود درباره حقوق محلی و فرهنگی کردها، و تداوم میانجیگری فعال اربیل و واشنگتن بستگی دارد.
🔵نچیروان بارزانی: ما مانع ایجاد هرگونه مشکلی برای ایران از طریق مرزهای اقلیم کُردستان شدهایم🔸رئیس اقلیم کُردستان: ما اصولاً مخالف تبدیل شدن عراق به منبع تهدید برای هیچیک از همسایگانمان هستیم. 🔹سیروان: رئیس اقلیم کُردستان در گفتوگوبا شبکه «الشرقیه» در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه «آیا گروههای کُرد مخالفِ ایران که در این منطقه، حضور دارند، ایران را مورد هدف قرار دادهاند؟» گفت: اجازه دهید بپرسم؛ آیا واقعاً هیچیک از اعضای این گروههای مخالف، دست به چنین کاری زدهاند؟ اما واقعیت این است که ما مانع از ایجاد هرگونه مشکلی برای همسایهمان، ایران؛ از طریق مرزهای اقلیم کُردستان شدهایم.🔹به گفته «نچیروان بارزانی»، اصل بنیادینِ عراق این است که به منبع تهدیدی برای هیچیک از همسایگان خود تبدیل نشود؛ و اقلیم کُردستان نیز به عنوان بخشی از عراق فدرال، نباید به منبع تهدیدی برای ایران یا هر کشور همسایه دیگری بدل گردد.🔹به گزارش کردپرس، او گفت:« ما به این گروهها اجازه عبور از مرز ندادهایم. اگر چه حضور آنها در اینجا واقعیت دارد؛ اما این حضور، مربوط به یکی دو سال اخیر نیست، بلکه سابقهای 40 ساله دارد و مسئلهای بهجامانده از گذشته و زمان رژیم بعث است.»🔹رییس اقلیم کردستان می گوید: «ما خواهان حل این مشکل هستیم، اما راهحل آن باید توسط اقلیم کُردستان و بغداد، با هماهنگی و همکاری همین گروهها و همچنین ایران، پیدا شود. با این حال، ما اصولاً با تبدیل شدن عراق به منبع تهدید برای هیچیک از همسایگانمان مخالفیم».#کردستان#اقلیم_کردستان#بارزانی#مرز#ایران
📊داده های جالب از آمار داوطلبان کردستانی آزمون سراسری سال ۱۴۰۵🔸۲۴ هزار و ۷۳۲ داوطلب کردستانی در آزمون سراسری ۱۴۰۵شرکت می کنند.🔸۶۵ درصد داوطلبان را بانوان و ۳۵ درصد را آقایان تشکیل میدهند. ۴۳ درصد داوطلبان در رشته علوم تجربی، ۳۵ درصد در علوم انسانی، ۹ درصد در زبان انگلیسی، هفت درصد در ریاضی و ۶ درصد در رشته هنر رقابت میکنند. 🔹سیروان: مسئول حفاظت آزمون استان کردستان گفت: آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ با حضور ۲۴ هزار و ۷۳۲ داوطلب، در کردستان برگزار می شود. سال ۱۴۰۴ در نوبت اول ۲۱ هزار و ۹۱۵ داوطلب و در نوبت دوم ۱۸ هزار و ۳۱۶ داوطلب در آزمون سراسری در کردستان رقابت کردند.محمد سمیعیفر امروز به ایرنا گفت: این آزمون روزهای پنجشنبه ۲۹ و جمعه ۳۰ مردادماه در سه نوبت و در ۱۰ شهرستان کردستان برگزار میشود.اوگفت: ۶۵ درصد داوطلبان را بانوان و ۳۵ درصد را آقایان تشکیل میدهند. نیز، ۴۳ درصد داوطلبان در رشته علوم تجربی، ۳۵ درصد در علوم انسانی، ۹ درصد در زبان انگلیسی، هفت درصد در ریاضی و ۶ درصد در رشته هنر رقابت میکنند. سال پیش ۶۳ درصد از شرکتکنندگان این آزمون را بانوان و ۳۷ درصد را مردان تشکیل می داد.@sirwan_weekly
💢«ستاد آبادانی روستایی» برای کردستان در تهران جلسه برگزار کرد 🔸سیروان: در جلسه ای به ریاست «علی آقا محمدی» رییس ستاد آبادانی روستایی، استاندار و مسئولان کردستان، مسایل توسعه ای کردستان بویژه چشم انداز توسعه روستاهای کردستان در تهران بررسی شده است.🔸علی آقا محمدی در صفحه شخصی اش نوشت:کردستان پایلوت ستاد آبادانی و پیشرفت منظومه روستایی/ جلسه ستاد آبادانی روستایی به ریاست دکتر علی آقا محمدی برای استان کردستان برگزار شد.🔸او نوشته است: در جلسه او و استاندار کردستان درباره ایجاد و تقویت بندر خشک، ساماندهی بازارچه های مرزی، بهره گیری از اختیارات ویژه، توسعه پوشش های بیمه ای، استعداد یابی، حمایت از فعالیت های دانش بنیان، ایجاد و تقویت اشتغال روستایی، پدافند طبیعی، توسعه صنایع کوچک، ظرفیت معادن، تدوین و اجرای نقشه توسعه استان، دستیابی به رشد اقتصادی هشت درصدی، تقویت اعتبارات بانکی و نوسازی و بهسازی استان گفت و گو شده است.🔸در توضیح ستاد آبادانی روستاهای ایران گفته شد: این ستاد با هدف آبادانی و پیشرفت روستاها با اولویت روستاهای کمتر برخوردار و رفع موانع و مشکلات جامعه محلی با تأکیدات مقام معظم رهبری در قالب 4040 منظومه از سال 1401 جهت هم افزایی دستگاهها و نهادهای حاکمیتی، دولتی و خصوصی آغازگردید. این ستاد با استناد به مصوبه هیئت وزیران در خصوص مناطق کمتر توسعهیافته و با هماهنگی معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم کشور تعداد 764 منظومه با 13542 روستا را در سطح کشور به عنوان مناطق هدف خود انتخاب کرده است.#کردستان#روستا#آبادانی#کردستان@sirwan_weekly
⚫️پزشک نخبه بوکانی در حال طبابت در بیمارستانی در تهران درگذشت ▪️سیروان: پزشک جوان و نخبه بوکانی درحالی که در بیمارستان محل کارش در تهران به طبابت مشغول بود، صبح امروز به علت آنچه ایست قلبی اعلام شده، به سرای ابدی شتافت.▪️دکتر «کیان رحمانی»، رتبه ۳ منطقه سه و رتبه ۲۶ کشوری کنکور سراسری رشته علوم تجربی در سال ۱۳۹۸ بود. او بهتازگی از دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران فارغالتحصیل شده بود ودر حالی در بیمارستان لقمان حکیم تهران مشغول انجام کشیک پزشکی بود بر اثر ایست قلبی جان خود را از دست داد.#بوکان#پزشک#کیان_رحمانی@sirwan_weekly
🔴یک شرکت در شهر دهوک در اقلیم کردستان، مدعی ساخت« تانک جنگی» شد 🔸سیروان: یک شرکت در شهر دهوک در اقلیم کردستان از یک خودروی زرهی 25 تنی تحت عنوان « تانک جنگی» رونمایی کرده که به گفته مسئولانش توسط مهندسان و تکنسینهای بومی طراحی شده و از قطعات خارجی مونتاژ نشده است. 🔸انور سعید مالک شرکت «شیلد» وسازنده این تانک گفت: این خودرو به حسگرها و سامانههای مبتنی بر لیزر مجهز است و آزمایشهای لازم در مناطق کوهستانی، آب و زمینهای باز روی آن انجام شده است. او گفته: برخی بخشهای سامانه حرکتی و ردیابی B70 همچنان در حال تکمیل است و شرکت در صورت دستیابی به ظرفیت کامل، توان تولید حدود یک دستگاه در ماه را خواهد داشت.🔸به نوشته«کردستان باس»، شرکت شیلد در سال ۲۰۱۴ تأسیس شده، فعالیت خود را با تعمیر و بازسازی خودروهای زرهی آغاز کرد و در حال حاضر به مرحله تولید خودروهای نظامی و امنیتی رسیده است.#ساخت#تانک#دهوک@sirwan_weekly
