📌 در مورد توافق ایران با شیخ خالد بن محمد القاسمی، حاکم وقت شارجه، درباره ابوموسی در سال ۱۹۷۱ ، ماج…
انتشار: 2026/08/14 16:20 UTCدریافت: 2026/08/14 23:01 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 23:01 UTC
📌 در مورد توافق ایران با شیخ خالد بن محمد القاسمی، حاکم وقت شارجه، درباره ابوموسی در سال ۱۹۷۱ ، ماجرا کمی متفاوت از چیزی است که گاهی در فضای مجازی گفته میشود. توافق چه بود؟ در نوامبر ۱۹۷۱، با میانجیگری بریتانیا، ایران و شارجه به یک یادداشت تفاهم (Memorandum…📌تنب بزرگ و تنب کوچک داستانشان با ابوموسی تفاوت مهمی دارد. در مورد این دو جزیره، در سال ۱۹۷۱ هیچ توافقی با شیخ رأسالخیمه برای واگذاری جزایر به ایران امضا نشد.🇮🇷🇦🇪 ماجرا چه بود؟دو جزیره تنب بزرگ (Greater Tunb) و تنب کوچک (Lesser Tunb) تحت ادعای ایران و رأسالخیمه بودند. ایران ادعای تاریخی و حاکمیت خود را مطرح میکرد و رأسالخیمه نیز آنها را جزو قلمرو خود میدانست. اسناد دیپلماتیک بریتانیا نشان میدهد که بریتانیا در آن دوره حتی تلاش کرده بود رأسالخیمه را به پذیرش حضور نیروهای ایرانی در ازای کمک مالی متقاعد کند، اما رأسالخیمه این پیشنهاد را نپذیرفت. اتفاق تعیینکننده: ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱یک روز قبل از پایان رسمی نقش بریتانیا در دفاع از شیخنشینهای خلیج فارس، نیروهای ایرانی در تنب بزرگ و تنب کوچک پیاده شدند.اما برخلاف ابوموسی:شیخ رأسالخیمه با ورود نیروهای ایرانی موافقت نکرده بود.در تنب بزرگ، یک پاسگاه کوچک با حدود ۶ نیروی پلیس رأسالخیمه وجود داشت. آنها در برابر نیروهای ایرانی مقاومت کردند و درگیری مسلحانه رخ داد. طبق سند دیپلماتیک آمریکا، ۳ ایرانی و ۴ نفر از نیروهای رأسالخیمه کشته شدند.بنابراین از نظر تاریخی، ورود ایران به تنبها با مقاومت مسلحانه همراه شد؛ در حالی که ورود به ابوموسی طبق توافق ایران و شارجه انجام شد.مسئله به سازمان ملل هم رسیدرأسالخیمه بلافاصله اعتراض کرد و موضوع به شورای امنیت سازمان ملل رفت.در نامهای به شورای امنیت، حاکم رأسالخیمه اعلام کرد که نیروهای ایرانی در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱ دو جزیره را اشغال کردهاند و نیروهای محلی در برابر آنها مقاومت کردهاند. �Digital Libraryدر جلسه شورای امنیت نیز کشورهای عربی اقدام ایران را استفاده از زور و نقض تمامیت ارضی توصیف کردند. �Digital Library +1اما نکته مهم این است:شورای امنیت قطعنامهای که حاکمیت نهایی جزایر را به ایران یا رأسالخیمه بدهد تصویب نکرد.بنابراین از نظر وضعیت حقوقی بینالمللی، اختلاف حاکمیت حلوفصل نهایی نشد.🧠 حالا سؤال اصلی: «پس ایران این جزایر را گرفت یا از قبل مال ایران بود؟»اینجا باید دو ادعا را از هم جدا کنیم:موضع ایران:ایران معتقد بود این جزایر از نظر تاریخی متعلق به ایران بودهاند و در دوره حضور بریتانیا در منطقه از کنترل ایران خارج شدهاند. اسناد آمریکایی آن زمان نیز نشان میدهند که ایران برای ادعای خود مبنای تاریخی قائل بود. �Office of the Historianموضع رأسالخیمه/امارات:آنها معتقدند جزایر بخشی از قلمرو رأسالخیمه بودهاند و ایران در ۱۹۷۱ آنها را با استفاده از نیروی نظامی تصرف کرده است. این موضع در اسناد ارائهشده به سازمان ملل نیز منعکس شده است. �Digital Libraryبنابراین اگر بخواهیم کاملاً بیطرف و تاریخی بگوییم:ایران در ۳۰ نوامبر ۱۹۷۱ کنترل نظامی تنب بزرگ و تنب کوچک را به دست گرفت، در حالی که حاکم رأسالخیمه با این اقدام موافق نبود و در تنب بزرگ درگیری مسلحانه رخ داد. اختلاف ادعای حاکمیت از آن زمان تاکنون به یک توافق نهایی حقوقی منجر نشده است.🌍 @shahrestanqods
