.منتشر شد چیـستی ایـراننشانهشناسی مفهوم ایران در ادبیات درباریمحمود فتوحیانتشارات سخن، ۱۴۰۵کتاب چیستی ایران، کاوشی نشانهشناختی است پیرامون مفهوم ایران در گفتمان هزاروصد سالۀ سلطنت در جغرافیای جیحون تا فُرات پس از اسلام. ایران در این گفتمان، یک سپهر فرهنگی درتنیده با سیاست است؛ و نه یک قلمرو جغرافیایی یا حکمرانی صرف. سخن از یک سپهر نشانهشناختی است که در آن یک هویت تمدنی، فرهنگی و سیاسی خود را با نام ایران بازتولید و ارزشگذاری میکند. فضایی درهمبافته از شش نظام نشانهایِ جغرافیا، زبان، تقویم، آیینها، تاریخ و اساطیر و سیاست که ایدۀ ایران را طی یازده قرن در بیش از سی و پنج دربار پادشاهی بطور همسان صورتبندی کرده است. نشانهها در این نظامهای همبسته بهروشنی، ایران را از «ناایران» جدا میساختند و مفهوم یک «مملکت باستانیِ نوشونده» را برای شهریاران سلسلههای مختلف ترسیم میکردند. این پژوهش نظریۀ ایران را از منظر پایدارترین نهاد قدرت سیاسی، بر پایۀ اطلاعاتِ چکامههای سلطنتی تبیین میکند.
کتاب، فقط مجموعهای از واژهها در میان دو جلد نیست؛ پنجرهایست به جهان اندیشه و فرصتی برای عمیقتر دیدن و بهتر زیستن. مطالعه به ما میآموزد مکث کنیم، بیندیشیم و برای فهمیدن، شتاب نکنیم. در روزگاری که فضای مجازی و اینستاگرام ذهن ما را از تصویری به تصویر دیگر میبرند، شاید بیش از همیشه به بازگشت به کتاب و مطالعه عمیق نیاز داریم.باید کتابخانهها را دوباره پر کنیم؛ نه فقط قفسهها را، که صندلیها را. کتابخانه، پناهگاه اندیشه و جایی برای فاصله گرفتن از هیاهوی جهان است. من سالهاست در کتابخانه امیرالمؤمنین(ع) رشت مطالعه میکنم و کتابهای بسیاری را در اینجا خواندهام. ساعتهایی که در میان کتابها گذراندهام، شاید در خاطرم نمانده باشند، اما بیتردید بخشی از آنچه امروز هستم، حاصل همان ساعتهاست.این چند خط، ادای دینیست به کتابخانهای که سالها برای من جای خواندن، آموختن و اندیشیدن بوده است.امیدوارم کتابخانهها دوباره پر از کتابخوان شوند و تلفنها، دستکم گاهی، جای خود را به کتاب بدهند.برای همه سالهایی که اینجا خواندم و آموختم،فقط یک واژه دارم:سپاس@shahnamehferdowsiii
🔅به فرهنگ باشد روان تندرست🔸ایران سرزمینی است کهن، سرشار از نیکیها و مردمانی نجیب که ستایشگر داد و دانش و راستی و نکوهشگر ستم و دروغ و دشمنی بودهاند. باید از ایران گفت و نوشت. باید زبان فارسی، این سرمایۀ جاودان ایرانی را پاس داشت و برای گسترش آن دریغ نکرد. باید فرزندان کشور را با بزرگمهرها، فردوسیها و ابنسیناها آشنا کرد. اگر ایدۀ ایران به میان مردم و سیاستگذاران کشیده شود، امنیت و منافع ملی معنا میشود. ایران و داشتههای تاریخی و فرهنگی آن را دوست بداریم.فهرست زیر ازجمله دغدغهمندان مستقل برای رسیدن به این هدفاند. با پیوستن به آنها به توسعۀ فرهنگی در جامعه یاری رسانیم. 💧تدریس مکاتب فلسفی و روانی💧یافتههای مهم روانشناسی💧موسیقی سنتی (تکنوازی سنتور)💧جملگی روانکاوی💧کتاب گویا (لذت مطالعه با چشمان بسته)💧صادق هدایت💧زین قند پارسی (درست بنویسیم، درست بگوییم).💧کتابخانه بزرگ ادیان و فرهنگ باستان💧دکتر محمّدعلی اسلامینُدوشن💧باغ سبز مولانا (زهراغریبیان)💧رازها و نمادها و آموزههای شاهنامه💧بهترین داستانهای کوتاه جهان💧نجوای داستان💧کتابخانهٔ ادب و فرهنگ💧حافظ/ خیام (صوتی)💧خردسرای فردوسی(آینهای برای پژواک جلوههای دانش و فرهنگ ایران زمین).💧بنیاد فردوسی خراسان(كانون شاهنامه فردوسی توس).💧سرو سایـهفکن(رسانهای برای پاسداشت زبان و ادبیات فارسی).💧شرح غزلیات سعدی با امیر اثنیعشری💧موسسه پژوهشی چراغدارانمیراث دیجیتال و حافظه فرهنگی فارسی زبانان💧حافظخوانی با محمدرضاکاکائی💧شرح بوستان سعدی با امیر اثنی عشری💧شاهنامه کودک هما💧مأدبۀ ادبی، شرح کلیله و دمنه و آثار ادبی فارسی (رسانۀ دکتر محمّدامین احمدپور).💧ستیغ، خوانش اشعار حافظ و سعدی و...(رسانه سهیل قاسمی)💧تاریخ، فرهنگ، هنر و ادبیات ایران زمین💧شاهنامه برای کودکان(قصه های شاهنامه و خواندن اشعار برای کودکان و نوجوانان)💧گاهگفـت(دُرُستخوانیِ شعرِ کُهَن)💧کتاب گویای ژیگ💧سفر به ادبیات (مرزباننامه و گلستان، تکبیتهای کاربردی )💧استاد بهرام بیضایی (آرشیو)💧ملیگرایی ایرانی/شاهنامهپژوهی💧تاریخ نگار (روایتی متفاوت از تاریخ ایران)💧کانون پژوهشهای شاهنامه(معرفی کتابها و مقالات و یادداشتها پیرامون شاهنامه).💧هفت هزار سالگان💧انجمن دوستداران شاهنامه البرز (اشا)💧فرهنگ یاریگری، توسعۀ پایدار و زیست بومداری💧رهسپر کوچۀ رندان(بررسی اندیشۀ حافظ).💧حماسهسرای آرخش؛ خانۀ فرهنگ، حماسه و زبانهای ایرانی💧کتابخانهٔ نسخ خطی سپهسالار💧تاریخ روایی ایران💧سخن و سخنوران(سخنرانی و گفتگوهای نایاب نام آوران وطن فارسی).💧کتاب و حکمت💧تاریخ میانه💧زبان شناسی و فراتر از آن (درگاهی برای آموختن دربارۀ زبانها و فرهنگها).💧خواندن و شرح تاریخ عالمآرای عبّاسی (میلاد نورمحمدزاده).💧هزار بادهٔ ناخورده (یادداشتهای امیرحسین مدنی دربارۀ ادبیات و عرفان).💧شرح کلیات سعدی(تصحیح و طبع شادروان محمدعلی فروغی).💧انجمن شاهنامهخوانی هما(خوانش و شرح بیتهای شاهنامه).💧نقش بر آب (یادداشتهای ادبی و تاریخی دکتر حامد خاتمیپور)☔️کانال میهمان: 💧یادداشتهای دکتر سید احمدرضا قائم مقامی☔️هماهنگی برای شرکت در تبادل@alireza_heidaree
مورخ قلم زن به تاریخ ایران که این بوم و بر شیر بسیار داردنگون باد تختی که تاج و نگینش محمدعلیشاه قاجار داردبنازم به ایرانزمینی که خاکش دلاور یلانی چو ستار داردبنازم به تبریز و آن ارض آذر که دریادلانی چو سالار داردعکس: مبارزان مشروطه، تیر ماه سال ۱۲۸۸.روزی که قوای سردار اسعد بختیاری، محمدولی خان تنکابنی و سپهدار اعظم، در نزدیکی تهران به هم رسیدند و تا سه روز برعلیه نیروهای استبداد مبارزه کردند تا سرانجام در روز ۲۵ تیر، محمدعلی شاه به سفارت روسیه پناهنده شد و پایتخت به کنترل مشروطهخواهان درآمد.@shahnamehferdowsiii
🏛 ۱۴ مرداد ۱۲۸۵؛ سالروز صدور فرمان مشروطیت و پیروزی ارادهٔ ملت بر استبداد، گرامی باد.فردا، چهاردهم مرداد، سالروز صدور فرمان مشروطیت در ایران است؛ رخدادی که به معنای دقیق کلمه یک «رویداد تاریخی» بود و پس از سدهها، یکی از اصیلترین و سرنوشتسازترین منازعات فکری ایران را پدید آورد: جدال میان سنت و تجدد، یا به تعبیری، میان «قدیم» و «جدید».با این همه، به دلایل گوناگون، این جدال بنیادین کمتر مورد توجه قرار گرفته است. اکنون که بیش از یکصد و بیست سال از صدور فرمان مشروطیت میگذرد، هنوز جریانهای غالب فکری و سیاسی ایران ــ که عمدتاً در قالب اصلاحطلبی دینی نمود یافتهاند ــ نتوانستهاند اهمیت و جایگاه واقعی این نهضت را دریابند. این در حالی است که بسیاری از بنیادیترین مفاهیم سیاسی و حقوقی امروز ایران، همچون حکومت قانون، تفکیک قوا، حاکمیت ملی و حقوق شهروندی، میراث مستقیم انقلاب مشروطهاند.شاید علت اصلی این بیاعتنایی را باید در تأکید مشروطه بر استقرار حکومتی عرفی و مبتنی بر قانون جستوجو کرد؛ حکومتی که با ویژگیهای خاص خود، در چارچوب اندیشههای برآمده از دین نمیگنجد. از اینرو، اختلافات میان روشنفکران دینی و اصولگرایان نباید موجب این پندار شود که گروه نخست مدافع آرمانهای مشروطهاند. بیاعتنایی و گاه حتی مخالفت با مشروطه در آثار و آرای بسیاری از چهرههای این نحله فکری، خود گواهی بر این مدعاست.یاد و نام همهٔ شهیدان و پیشگامان انقلاب بزرگ مشروطه گرامی باد.🪶 برخی از مهمترین منابع برای مطالعهٔ تاریخ مشروطیت ایران:• انقلاب مشروطیت ایران، دکتر محمداسماعیل رضوانی (برای آغاز مطالعه، اثری بسیار مناسب است.)• تاریخ مشروطهٔ ایران، احمد کسروی (دو جلد).• تاریخ هجدهسالهٔ آذربایجان، احمد کسروی (ادامهٔ تاریخ مشروطه).• حیات یحیی، یحیی دولتآبادی (پنج جلد).• روزنامهٔ خاطرات اعتمادالسلطنه، محمدحسن صنیعالدوله، به کوشش ایرج افشار.• شرح زندگانی من، عبدالله مستوفی.• تاریخ بیداری ایرانیان، ناظمالاسلام کرمانی (از مهمترین منابع دست اول دربارهٔ نهضت مشروطه).• خاطرات و خطرات، مهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه)، با عنوان فرعی «توشهای از تاریخ شش پادشاه و گوشهای از دورهٔ زندگی من».• خاطرات احتشامالسلطنه، محمود علامیر، به کوشش محمدمهدی موسوی.• خاطرات امینالدوله، به کوشش حافظ فرمانفرماییان، زیر نظر ایرج افشار.• قیام آذربایجان و ستارخان، اسماعیل امیرخیزی.• جلد نخست مجموعهٔ هجدهجلدی مقالات تقیزاده با عنوان مشروطیت.• جلد هفتم مجموعهٔ مقالات تقیزاده با عنوان زندگی طوفانی.• جلد هشتم مجموعهٔ مقالات تقیزاده با عنوان تقیزاده در مجلس.• تاریخ انقلاب مشروطهٔ ایران، مهدی ملکزاده.• آثار اندیشمندان تجددخواهی ایران، بهویژه:- میرزا فتحعلی آخوندزاده- میرزا آقاخان کرمانی- عبدالرحیم طالبوف تبریزی- میرزا ملکمخان ناظمالدوله- حاج زینالعابدین مراغهای • آثار پژوهشگرانی چون فریدون آدمیت، سیدجواد طباطبایی، هما ناطق، غلامحسین زرگرینژاد و منصوره اتحادیه. • مجموعهٔ اسناد و رسالهها، از جمله نهضت مشروطهٔ ایران بر پایهٔ اسناد وزارت امور خارجه. • قبلهٔ عالم، عباس امانت. • سه جلد تأملی دربارهٔ ایران، سیدجواد طباطبایی. • مشروطهٔ ایرانی، ماشاءالله آجودانی. • یا مرگ یا تجدد (دفتری در شعر و ادب مشروطه)، ماشاءالله آجودانی. • علما و انقلاب مشروطیت ایران، لطفالله آجدانی. • آثار دکتر حسین آبادیان دربارهٔ تاریخ و اندیشهٔ مشروطه.با مهر و فروتنی@shahnamehferdowsiii
دکتر جلال متینی از شریفترین و فرهیختهترین انسانهایی است که تاکنون چشم روزگار به خود دیده است؛ مردی باوقار، متین، آدابدان و برخوردار از شخصیتی استوار و اندیشهای روشن.اگر به سخنان دکتر غنینژاد درباره علی شریعتی وقعی نمینهید، به گمان من شایسته است دیدگاههای استاد دکتر جلال متینی را نیز در این زمینه بخوانید و با تأمل در آثار و گفتار او، از منظری دیگر به این موضوع بنگرید. ایشان از جمله پژوهشگرانی است که با استدلال و مستندات، نقدهای خود را درباره اندیشههای شریعتی بیان کرده است.حقیقت، با انکار، هیاهو، تهدید یا تطمیع، حقیقت بودن خود را از دست نمیدهد. داوری نهایی را نه غوغا، بلکه استدلال، سند و گذر زمان رقم میزند.آنان که با روشنگری سرِ سازگاری ندارند، هرگز نخواهند توانست بر چهره خورشید خاک بپاشند و فروغ آن را خاموش کنند. تاریکاندیشی، همواره از روشنایی اندیشه و آزادی نقد هراس داشته است؛ همانگونه که حشرات شب، تابِ روشنایی روز را ندارند.پینوشت اول: نواندیشان دینیپینوشت دوم:۱)خاطرات جلال متینی: دکتر علی شریعتی در دانشگاه مشهد.۲)نگاهی به کارنامه سیاسی دکتر محمد مصدق.@shahnamehferdowsiii