✅ سهمیهها و فرسایش تدریجی عدالت و امید ✍️دکتر مجتبا ترکارانیبعضی خبرها فقط اطلاعرسانی نمیکنند؛ ذ…
انتشار: 2026/07/21 08:24 UTCدریافت: 2026/07/31 23:51 UTCآخرین مشاهده: 2026/07/31 23:51 UTC
✅ سهمیهها و فرسایش تدریجی عدالت و امید ✍️دکتر مجتبا ترکارانیبعضی خبرها فقط اطلاعرسانی نمیکنند؛ ذهن یک نسل را به هم میریزند.خبر اینکه حدود ۶۰ درصد پذیرفتهشدگان رشتهی پزشکی از طریق انواع سهمیهها وارد دانشگاه میشوند، از همین جنس است. این فقط یک عدد نیست که در میان خبرهای روز گم شود. پشت این عدد، دنیایی از اضطراب، مقایسه، احساس عقبماندن و پرسش دربارهی عدالت نهفته است؛ بهویژه برای جوانانی که در سالهای سرنوشتساز زندگیشان، کنکور را نه فقط یک آزمون، بلکه میدان تعیین جایگاه آینده خود میبینند.در جامعهای که هنوز بخش مهمی از امید به تحرک اجتماعی از مسیر آموزش عالی میگذرد، هر نشانهای از نابرابری در دسترسی به فرصتهای تحصیلی، فقط یک مسئلهی اداری یا آموزشی نیست؛ بلکه مستقیماً به ذهنیت جوانان دربارهی آینده، دربارهی خودشان و دربارهی نسبتی که با جامعه و نهادهای آن دارند، گره میخورد. مسئلهي سهمیهها، پیش از آنکه در آییننامهها تعریف شود، در روان و ادراک نسل جوان امروز معنا پیدا میکند. در اینجا به پیامدهای اینگونه سیاستها بر نسل جوان میپردازیم.از منظر جامعهشناسی، آنچه در اینجا اهمیت دارد فقط وجود سهمیه نیست، بلکه «تجربه و ادراک اجتماعی از سهمیه» گاه اهمیت بیشتری دارد. بسیاری از جوانان، سهمیه را نه در قالب یک سیاست جبرانی برای بعضی اقشار خاص، بلکه در هیئت نوعی تفاوتگذاری نهادی تجربه میکنند؛ تفاوتی که به آنها القا میکند قواعد رقابت برای همه یکسان نیست. مسئله دقیقاً از همینجا آغاز میشود: از لحظهای که فرد احساس میکند تلاش او در میدانی سنجیده میشود که از پیش شرایط برابر برای همه در آن وجود ندارد. این همان چیزی است که نابرابری ادراکشده نام دارد.«نابرابری ادراکشده» یعنی حتا پیش از آنکه کسی عملاً از فرصتی محروم شود، این احساس شکل میگیرد که فرصتها به شکلی بیطرفانه توزیع نمیشوند. بنابراین، این برداشت در همان آغاز کار، تیر خلاص خود را بر امید و آرزوی فرد خواهد زد. در جامعهی امروز ایران، که کنکور همچنان یکی از معدود مسیرهای معتبر دستیابی به موقعیت تحصیلی، منزلت اجتماعی و امنیت شغلی تلقی میشود، تضعیف این احساس بیطرفی میتواند آثار روانی و اجتماعی گستردهای بر جای بگذارد.🌐ادامه و متن کامل این یادداشت در تارنمای آوای سیمره:https://avayeseymare.ir/?p=34008به کانال تلگرامی سیمره بپیوندیدhttps://t.me/seymareweekly

