❎انتقال و انتقال متقابل در اتاق درمان 📘کتاب طرحوارهدرمانی برای درمانگران مبتدی نوشته دکتر عباس شف…
انتشار: 2026/08/07 07:12 UTCدریافت: 2026/08/10 15:46 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 15:46 UTC
پستهای تلگرام — آکادمی طرحواره درمانی ایران با مدیریت دکتر عباس شفیعی
🔥 اینجا زوجدرمانی واقعی شروع میشود.در زوجدرمانی مبتنی بر طرحواره، فقط نمیگوییم:❌ «تو اشتباه کردی.»یا:❌ «او مقصر است.»بلکه بررسی میکنیم:محرک چیست؟⬇️کدام طرحواره فعال شد؟⬇️چه هیجانی ایجاد شد؟⬇️کدام ذهنیت/حالت فعال شد؟⬇️فرد چه رفتاری انجام داد؟⬇️این رفتار چگونه طرحواره طرف مقابل را فعال کرد؟⬇️و چرخه چگونه ادامه پیدا کرد؟⚠️ یک هشدار بسیار مهمفهمیدن علت روانشناختی یک رفتار، به معنای توجیه آن رفتار نیست.اینکه بگوییم:«او به دلیل طرحواره رهاشدگی کنترل میکند»به این معنا نیست که:«پس کنترلگری اشکالی ندارد.»یا:«او به دلیل طرحواره استحقاق خشونت میکند»به این معنا نیست که:«پس باید خشونت را تحمل کرد.»در خشونت، تهدید جدی، اجبار جنسی و سوءاستفاده مستمر، امنیت و مرزبندی اولویت دارند.🧠 یک آزمون ساده برای رابطهتاناز خودتان بپرسید:وقتی من «نه» میگویم، همسرم چه میکند؟وقتی اشتباه میکند، مسئولیت میپذیرد؟وقتی عصبانی میشود، من میترسم؟آیا میتوانم بدون ترس درباره نیازهایم صحبت کنم؟آیا برای حفظ رابطه مجبورم خودم را دائماً حذف کنم؟آیا اختلاف نظر به تحقیر تبدیل میشود؟آیا بعد از تعارض، رابطه واقعاً ترمیم میشود؟اگر پاسخ چند مورد از این سؤالات برایتان نگرانکننده است، بهتر است به جای منتظر ماندن برای بحرانیتر شدن رابطه، الگوی رابطه را جدی بررسی کنید.❤️ رابطه سالم، رابطه بدون تعارض نیست.رابطه سالم رابطهای است که در آن:اختلاف داریم، اما تحقیر نمیکنیم.عصبانی میشویم، اما نمیترسانیم.نیاز داریم، اما کنترل نمیکنیم.اشتباه میکنیم، اما مسئولیت میپذیریم.زخم داریم، اما زخمهایمان را به سلاح علیه هم تبدیل نمیکنیم.اگر احساس میکنید رابطه شما وارد چرخهای تکراری شده است...اگر هر بار یک دعوا با همان الگوی قبلی شروع و با همان نتیجه قبلی تمام میشود،اگر یکی از شما کنترل میکند و دیگری فاصله میگیرد،اگر یکی مدام دنبال محبت و اطمینان است و دیگری مدام عقبنشینی میکند،اگر اعتماد از بین رفته،یا اگر تعارضهای زوجی دیگر با گفتوگوی معمولی حل نمیشوند،مسئله ممکن است فقط «اختلاف نظر» نباشد؛ ممکن است یک چرخه طرحوارهای فعال شده باشد.برای ارزیابی و مشاوره تخصصی زوجدرمانی و طرحوارهدرمانی:📞 رزرو نوبت مشاوره و هماهنگی دورهها0933497729909108040819🌐 irsta.ir📱 Instagram: @dr.abas.shafieeآکادمی طرحوارهدرمانی ایرانبا مدیریت دکتر عباس شفیعی🔴 این پست را برای کسی بفرستید که ممکن است به خواندنش نیاز داشته باشد.گاهی یک جمله میتواند باعث شود کسی بفهمد:«مشکل من فقط دعوای زن و شوهری نیست؛ یک الگوی تکرارشونده در رابطه وجود دارد.»📌 دکتر عباس شفیعیروانشناس و طرحوارهدرمانگر. متخصص در حوزه طرحوارهدرمانی و مشکلات زوجی❎ آکادمی طرحوارهدرمانی ایران با مدیریت دکتر عباس شفیعی
«حالم خوب نیست.»و پاسخ میشنود:«باز شروع کردی؟»«حساس نباش.»«این مشکل خودته.»🧠 تحلیل طرحوارهایاینجا محرومیت هیجانی اهمیت ویژهای دارد.گاهی فرد در خانوادهای بزرگ شده که در آن احساسات جدی گرفته نمیشدهاند.اما در رابطه سالم:«میفهمم چه احساسی داری»با«من با برداشتت موافقم»یکی نیست.میتوانیم احساس همسرمان را ببینیم، حتی اگر با نظر او موافق نباشیم.🟥 کارت قرمز شماره ۱۰استفاده از رابطه جنسی برای قدرت و تنبیه«تا وقتی فلان کار رو نکنی، رابطه نداریم.»یا:فشار، اجبار، تهدید و نادیدهگرفتن رضایت همسر.🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است استحقاق، اطاعت، بیاعتمادی/بدرفتاری یا محرومیت هیجانی در این الگو نقش داشته باشد.رابطه جنسی سالم باید بر پایه:رضایت + امنیت + احترام + ارتباطباشد.نه قدرت و اجبار.🟥 کارت قرمز شماره ۱۱دخالت دادن خانواده برای فشار آوردن«الان به مادرم میگم چه کار کردی.»«همه خانوادهام باید بفهمن چه آدمی هستی.»«اگر حرف منو گوش نکنی، خانوادهام رو وارد میکنم.»🧠 تحلیل طرحوارهایاینجا ممکن است وابستگی/بیکفایتی، درهمتنیدگی، اطاعت یا استحقاق نقش داشته باشد.خانواده میتواند منبع حمایت باشد.اما نباید تبدیل به:«ارتشِ یکی از زوجین علیه دیگری»شود.🟥 کارت قرمز شماره ۱۲عذرخواهی بدون تغییر«ببخشید.»چند روز بعد:همان رفتار.دوباره:«باشه، ببخشید دیگه!»و دوباره تکرار.🧠 تحلیل طرحوارهایدر اینجا باید به جای کلمات، الگوی رفتاری را ببینیم.عذرخواهی واقعی یعنی:پذیرش مسئولیت + درک آسیب + اصلاح رفتار + تداوم تغییرنه صرفاً گفتن «ببخشید».🟥 کارت قرمز شماره ۱۳اطاعت اجباری«تو باید همونی رو انجام بدی که من میگم.»«بحث نکن.»«تصمیم با منه.»🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است استحقاق در یک نفر و اطاعت در دیگری فعال شود.و یک چرخه خطرناک شکل بگیرد:استحقاق → کنترل → اطاعت → خشم پنهان → فاصله → کنترل بیشتر🟥 کارت قرمز شماره ۱۴فداکاری افراطی و فراموشکردن خود«هرچی تو بگی.»«مهم نیست من چی میخوام.»«فقط تو ناراحت نشو.»در ظاهر این رفتار بسیار فداکارانه به نظر میرسد.اما همیشه عشق نیست.🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است ایثار، اطاعت، پذیرشجویی یا تأییدطلبی در پس آن باشد.فرد برای حفظ رابطه، دائماً نیازهای خودش را حذف میکند.تا اینکه یک روز:«فداکاری» تبدیل به «خشم و دلزدگی» میشود.🟥 کارت قرمز شماره ۱۵استانداردهای غیرواقعبینانه«همسر من باید همیشه منو بفهمه.»«نباید هیچوقت اشتباه کنه.»«اگر عاشق من باشه باید خودش بفهمه چی میخوام.»🧠 تحلیل طرحوارهایاین رفتار با معیارهای سختگیرانه/عیبجویی افراطی مرتبط است.مشکل اینجاست:انتظار کمال از همسر، عشق را به آزمون دائمی تبدیل میکند.🟥 کارت قرمز شماره ۱۶نیاز دائمی به تأیید«دوستم داری؟»«واقعاً منو از همه بیشتر میخوای؟»«چرا به فلانی نگاه کردی؟»«چرا اینقدر دیر جواب دادی؟»اگر این رفتار به شکل مداوم و شدید وجود داشته باشد، ممکن است رابطه را فرسوده کند.🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است تأییدطلبی/جستوجوی پذیرش، ترکشدن یا نقص/شرم فعال شده باشد.فرد برای آرامکردن اضطراب درونی، دائماً از همسر تأیید میگیرد.اما تأیید بیرونی معمولاً فقط برای مدت کوتاهی اضطراب را کاهش میدهد.🟥 کارت قرمز شماره ۱۷بدبینی و تفسیر منفی دائمیپیام دیر پاسخ داده شد:«حتماً با یکی دیگه بوده.»همسر خسته است:«دیگه منو دوست نداره.»با دوستانش صحبت میکند:«حتماً پشت سر من حرف میزنن.»🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است بیاعتمادی/بدرفتاری، ترکشدن یا نقص/شرم فعال شده باشد.فرد به جای دیدن واقعیت، از فیلتر طرحواره به رابطه نگاه میکند.طرحواره میتواند واقعیت را تحریف کند.🟥 کارت قرمز شماره ۱۸فرار از مسئولیت و مقصر دانستن همسر«اگر تو اینطوری نبودی، من عصبانی نمیشدم.»«خودت باعث شدی خیانت کنم.»«اگر تو بهتر رفتار میکردی، من کتکت نمیزدم.»🚨 این جملهها بسیار خطرناکاند.ممکن است در پس آن استحقاق، خودکنترلی ناکافی، بیاعتمادی/بدرفتاری یا ذهنیت سرزنشگر وجود داشته باشد.اما مسئولیت رفتار هر فرد با خودش است.هیچکس مسئول انتخاب خشونت، خیانت یا تحقیر دیگری نیست.🧠 حالا قسمت مهمتر ماجرا...گاهی در زوجدرمانی با یک «رفتار» مواجه نیستیم؛با یک چرخه طرحوارهای مواجهیم.مثلاً:زن:طرحواره ترکشدن فعال میشود.⬇️مدام پیام میدهد و اطمینان میخواهد.⬇️مرد:طرحواره اطاعت یا محرومیت هیجانی فعال میشود.⬇️احساس خفگی میکند و عقب میکشد.⬇️زن:«دیدی؟! داره ترکم میکنه.»⬇️کنترل بیشتر.⬇️مرد:فاصله بیشتر.⬇️زن:ترس بیشتر.و چرخه ادامه پیدا میکند.
آکادمی طرحواره درمانی ایران با مدیریت دکتر عباس شفیعی:🚨 ۱۸ رفتاری که در ازدواج «کارت قرمز» میگیرند!بعضی رفتارها فقط «بد» نیستند؛ممکن است زنگ خطر فعالشدن طرحوارههای ناسازگار باشند.همه زوجها دعوا میکنند.همه زوجها گاهی عصبانی میشوند.همه زوجها گاهی از یکدیگر دلخور میشوند.اما بین «تعارض طبیعی» و «الگوی آسیبزای رابطه» تفاوت بزرگی وجود دارد.تعارض طبیعی میتواند با گفتوگو، عذرخواهی و اصلاح رفتار حل شود.اما وقتی یک رفتار به تحقیر، تهدید، کنترل، خشونت، اجبار یا سوءاستفاده مداوم تبدیل میشود، دیگر نباید آن را صرفاً «اختلاف زن و شوهری» نامید.در طرحوارهدرمانی، سؤال فقط این نیست:«چه کسی مقصر است؟»بلکه میپرسیم:«چه طرحوارهای فعال شده و چگونه دارد رابطه را هدایت میکند؟»🟥 کارت قرمز شماره ۱تحقیر و کوچککردن همسر«تو هیچی نمیفهمی!»«تو عرضه هیچ کاری نداری.»«واقعاً نمیدونم چرا با تو ازدواج کردم.»🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است در پس این رفتار، استحقاق/بزرگمنشی، معیارهای سختگیرانه، نقص/شرم یا بیاعتمادی/بدرفتاری فعال باشد.گاهی فرد برای اینکه احساس برتری یا امنیت کند، دیگری را کوچک میکند.اما:شناخت طرحواره، هرگز توجیهکننده تحقیر نیست.🟥 کارت قرمز شماره ۲تهدید به طلاق برای کنترل«اگر این کار رو بکنی، طلاقت میدم.»«اگر با خانوادهات رفتوآمد کنی، زندگی تمومه.»«اگر حرف منو گوش نکنی، میرم.»🧠 تحلیل طرحوارهایدر اینجا ممکن است ترکشدن، بیاعتمادی/بدرفتاری، استحقاق یا وابستگی/بیکفایتی فعال باشد.فرد ممکن است از رهاشدن بترسد؛ اما به جای ایجاد امنیت، دیگری را تهدید به ترک کند.نتیجه؟ترس از ترکشدن، خودش تبدیل به عاملی برای تخریب رابطه میشود.🟥 کارت قرمز شماره ۳کنترل شدید همسرکنترل تلفن، پیامها، دوستان، لباس، رفتوآمد، حساب بانکی یا ارتباط با خانواده.«گوشیتو بده ببینم.»«با کی بودی؟»«من اجازه نمیدم با فلانی رفتوآمد کنی.»🧠 تحلیل طرحوارهایاین رفتار میتواند با بیاعتمادی/بدرفتاری، ترکشدن، آسیبپذیری نسبت به ضرر یا بیماری و استحقاق مرتبط باشد.اما یک اشتباه مهم:کنترل، اعتماد ایجاد نمیکند.اعتماد از تجربه مکررِ صداقت، ثبات و امنیت ساخته میشود.🟥 کارت قرمز شماره ۴خشونت فیزیکیسیلی.هلدادن.ضربه.پرتکردن اشیا.بستن راه خروج.ایجاد ترس فیزیکی.🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است خودکنترلی ناکافی، استحقاق، بیاعتمادی/بدرفتاری یا خشم ناشی از طرحوارههای عمیق در پس آن باشد.اما اینجا مرز کاملاً روشن است:هیچ طرحوارهای مجوز خشونت نیست.خشونت مسئلهای جدی است و نیازمند مرزبندی، ارزیابی و مداخله تخصصی است.🟥 کارت قرمز شماره ۵ارعاب و ایجاد ترسکوبیدن در.شکستن وسایل.فریادزدن نزدیک صورت.رانندگی خطرناک هنگام عصبانیت.تهدید به آسیب.🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است خودکنترلی ناکافی، بیاعتمادی/بدرفتاری یا استحقاق فعال باشد.اما سؤال اصلی این نیست که:«چه کسی حق دارد؟»سؤال این است:«آیا همسر من در این رابطه احساس امنیت میکند؟»🟥 کارت قرمز شماره ۶خیانت و پنهانکاری مستمرخیانت فقط رابطه جنسی نیست.رابطه عاطفی پنهانی، دروغهای مکرر، ارتباطات مخفی و زندگی دوگانه نیز میتوانند اعتماد رابطه را تخریب کنند.🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است جستوجوی تأیید، استحقاق، خودکنترلی ناکافی، محرومیت هیجانی یا بیاعتمادی/بدرفتاری درگیر باشد.اما نباید برای هر خیانتی یک طرحواره خاص تعیین کرد.خیانت را باید در بافت رابطه و تاریخچه فرد بررسی کرد.🟥 کارت قرمز شماره ۷قهر بهعنوان ابزار تنبیهاین دو جمله را با هم اشتباه نگیرید:🟢 «الان خیلی عصبانی هستم. کمی زمان میخواهم و بعد دربارهاش صحبت میکنیم.»🔴 «دیگه باهات حرف نمیزنم تا بفهمی کی رئیس این خونه است.»🧠 تحلیل طرحوارهایممکن است محرومیت هیجانی، ترکشدن، بیاعتمادی/بدرفتاری یا خودکنترلی ناکافی فعال شده باشد.فاصله گرفتن برای تنظیم هیجان سالم است.اما:سکوت برای تنبیه، ابزار قدرت است.🟥 کارت قرمز شماره ۸مقایسه دائمی با دیگران«شوهر خواهرت از تو بهتره.»«ببین فلانی برای زنش چه کار میکنه.»«تو چرا مثل همسر فلانی نیستی؟»🧠 تحلیل طرحوارهایاین رفتار میتواند نقص/شرم، معیارهای سختگیرانه یا جستوجوی تأیید را فعال کند.همسر نباید دائماً احساس کند در حال شرکت در یک مسابقه است.ازدواج، مسابقه انتخاب بهترین همسر نیست.🟥 کارت قرمز شماره ۹بیاعتنایی به نیازهای عاطفیهمسر ناراحت است و میگوید: