🔴 ۲۵ امرداد سالروز آغاز رویدادهایی‌ست که به عزل مصدّق ۲۸ امرداد انجامید؛ رویدادی که سرآغاز بحث‌ها و…

🔴 ۲۵ امرداد سالروز آغاز رویدادهایی‌ست که به عزل مصدّق ۲۸ امرداد انجامید؛ رویدادی که سرآغاز بحث‌ها و جدال‌های تکراری و پایان‌ناپذیر تا به امروز بوده است. فارغ از بحث‌های درون‌جناحی (بین دو فرقه‌ی ناسیونال‌سوسیالیست) و دعواهای قدرت‌طلبانه، شناخت مصدّق امری حیاتی در فهم وضعیّت کنونی و علاج آن است.مرض مهلکی که فضای سیاسی ما بدان مبتلاست ریشه در عفونتی دارد که مصدّق و فرقه‌ی موسوم به جبهه‌ی ملّی‌اش برجای نهادند. ناسیونالیسم غرب‌ستیز، اردوکشی خیابانی و دولتی‌سازی صنایع اموری بودند که مصدّق ابداع کرد یا در ترویج آن نقش پررنگی داشت. مهم‌تر از اینان میراثی است که می‌توان آن را مصدّق‌مسلکی نامید: حیثیّتی کردن مسائل، هیاهو و انگ‌زدن برای پیشبرد اهداف سیاسی، پوپولیسم.دموکراسی و مشروطیّت ایرانی هرچه بود و هرطور که عمل می‌کرد داوری‌اش در جای خود، و اگرچه شاید ردّ پایی از ترور مخالفین یا فشار بر آنان در ایرانِ پسامشروطه و پیشامصدّق بتوان یافت، مصدّق نخستین کسی بود که مخالفان خود را صریحاً و در مجلس ملّی تهدید به ترور کرد (و این ترور خیلی زود عملی شد). مصدّق و جبهه‌ی ملّی‌اش مروّج اصطلاحات اسلامی برای حذف مخالفان بودند؛ رزم‌آرا را مهدورالدّم نامیدند (کلمه‌ای که عیناً در لایحه‌ی عفو قاتل رزم‌آرا آمده بودند؛ با اینکه مداخله‌ی قوّه‌ی مقنّنه در کار قوّه‌ی قضائیّه امری غیرقانونی بود کاری نداریم)، قوام‌السّلطنه را مفسد فی‌الارض خواندند و در پی مصادره‌ی اموالش برآمدند. اردوکشی خیابانی که روشی معمول در اعتراضات علیه دولت‌هاست، آلتی در دست مصدّق، به‌عنوان مسئول دولتی، شد تا مخالفانش را -که عمدتاً افرادی با استدلال‌های منطقی در زمینه‌ی روابط خارجه و مسئله‌ی نفت بودند- ساکت کند (من این‌قدر پشتیبانی مردمی دارم پس من درست می‌گویم!). این توده‌گرایی روشی بود که بعدها مورد تقلید مسئولان دیگر برای پیشبرد اهداف‌شان قرار گرفت. عوام‌گرایی دیگر مصدّق در چهره‌ی توسّل به رفراندوم برای نیل به اهداف، خود را نشان داد که بعدها دو بار دیگر در تاریخ ایران به کار گرفته شد.مصدّق که فکر دولتی‌سازی صنعت نفت را با خیال واهی و افکار نسنجیده رواج داد، مسئله را حیثیتی کرد و هر انتقاد و سفارش خیرخواهانه را با تهمت و افترا پاسخ می‌داد.او صدای منتقدان با انگ‌هایی مانند خائن و وطن‌فروش و عامل استعمار خاموش می‌کرد.با گذشت زمان منتقدان از ترس بی‌آبرویی و برچسب خوردن از میدان بیرون رفتند و مصدق را با لجبازی و حماقت‌های منحصربه‌فردش تنها گذاشتند.انگ و تهمت، اردوکشی خیابانی و تهدید مخالفان اصول مصدّق‌مسلکی هستند که گرچه مصدّق را در باتلاق فرو بردند ولی با مصدّق به گور نرفتند و در عرصه‌ی سیاست ایران، تا به امروز، دوام آوردند. هنوز هم سیاستمدار ایرانی بر این است تا با اشغال خیابان کار را پیش ببرد، با گسیل فحّاشان و انگ‌زنی، با حیثیّتی کردن قضایا، مخالفان را منکوب کند. بعید است سرنوشت مصدّقی‌مسلکان چیزی جز اسلاف‌شان باشد.#مصدق‌مسلکی #عوام‌گرایی@sarzaminariyai