#یادداشتروز🔵 نفت ۱۰۰ دلاری یا دلارِ یکصدم نفتی؟🔹شاید زمانی که بریتانیا قرارداد دارسی را با ایران ا…
انتشار: 2026/07/24 08:09 UTCدریافت: 2026/07/31 23:59 UTCآخرین مشاهده: 2026/07/31 23:59 UTC
#یادداشتروز🔵 نفت ۱۰۰ دلاری یا دلارِ یکصدم نفتی؟🔹شاید زمانی که بریتانیا قرارداد دارسی را با ایران امضا میکرد یا امتیازهای نفتی را از حاکمان عرب منطقه میگرفت، تصور نمیکرد روزی برای یک مایع سیاه و بدبو به تقلا بیوفتد. آن روزها استعمار غربی چنان سایه سنگینی بر جهان انداخته بود که کمتر کسی تصور میکرد معادلات انرژی روزی تا این اندازه تغییر کند.🔹اما امروز داستان متفاوت است. افزایش قیمت نفت تا مرز ۱۰۰ دلار، در پی اختلال در مسیرهای حیاتی مانند تنگه هرمز و دریای سرخ، تنها یک شوک انرژی نیست؛ بلکه نشانه بازگشت ژئوپلیتیک به قلب اقتصاد جهانی است. در چنین شرایطی، قیمت نفت دیگر صرفاً تابع عرضه و تقاضا نیست، بلکه بیش از هر چیز بر اساس «ریسک سیاسی» تعیین میشود.🔹نخستین پیامد این بحران، بازگشت تورم انرژی خواهد بود. افزایش قیمت نفت، هزینه حملونقل، تولید و حتی مواد غذایی را بالا میبرد و بانکهای مرکزی را برای کاهش نرخ بهره محتاطتر میکند. در چنین وضعیتی، خطر شکلگیری دوباره «رکود تورمی» افزایش می یابد ـ ترکیب ناخوشایند کاهش رشد اقتصادی و افزایش قیمتها ـ🔹کشورهای واردکننده انرژی مانند هند، ژاپن، کره جنوبی و بسیاری از کشورهای اروپایی بیشترین فشار را احساس خواهند کرد. چین نیز با وجود ذخایر استراتژیک نفت، از افزایش هزینه انرژی و آسیب به صنایع صادراتمحورش در امان نخواهد بود.🔹اما وضعیت آمریکا پیچیدهتر است. این کشور اگرچه به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت جهان تبدیل شده، اما همچنان یکی از بزرگترین مصرفکنندگان انرژی نیز هست و روزانه میلیونها بشکه نفت وارد میکند. نفت شیل آمریکا، با وجود نقش مهمش در افزایش تولید داخلی، عمدتاً سبک است و همه نیازهای پالایشگاهی این کشور را تأمین نمیکند. بنابراین افزایش قیمت جهانی نفت، حتی بدون وابستگی مستقیم آمریکا به نفت خاورمیانه، میتواند هزینه انرژی را برای اقتصاد این کشور افزایش دهد و فشار تورمی ایجاد کند. اتفاقی که در میان مدت می تواند تبعات سنگین سیاسی برای سیاستمداران این کشور داشته باشد.🔹این بحران بار دیگر نشان میدهد انرژی همچنان یکی از مهمترین ابزارهای قدرت در نظام بینالملل است. قدرتهای بزرگ ناچارند مسیرهای انتقال انرژی، منابع جایگزین و ذخایر راهبردی خود را تقویت کنند؛ هرچند در میانه یک بحران ژئوپلیتیکی، این راهکارها قابل اجرا نیستند. برای مثال ذخایر نفتی آمریکا در چند روز اخیر به کمترین مقدار خود در سی سال گذشته رسیده است.🔹تجربه دهه ۱۹۷۰ نشان داد که شوکهای نفتی تنها بازار انرژی را تغییر نمیدهند، بلکه میتوانند نظم اقتصادی و حتی روابط سیاسی جهان را دگرگون کنند. اگر بحران در تنگه هرمز و دریای سرخ ادامه یابد، نفت دیگر صرفاً یک کالا نخواهد بود؛ بلکه به ابزاری برای اعمال قدرت، فشار سیاسی و بازتعریف موازنههای جهانی تبدیل خواهد شد.🖊️سیدمجتبی طبسی📌 #خطاقتصاد سبزوار را دنبال کنید📊 @khateghtesaad