مجموعه «دروغ؛ بیماری خطرناک زبان»قسمت سومانواع دروغ در قرآن و سنتبسم الله الرحمن الرحيم○ همه دروغه…
انتشار: 2026/08/04 20:27 UTCدریافت: 2026/08/07 19:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 19:40 UTC
مجموعه «دروغ؛ بیماری خطرناک زبان»قسمت سومانواع دروغ در قرآن و سنتبسم الله الرحمن الرحيم○ همه دروغها یکسان نیستند. قرآن و سنت نشان میدهند که برخی از انواع دروغ، از بزرگترین گناهان کبیرهاند و آثار بسیار سنگینی دارند. در این بخش، مهمترین انواع دروغ را بررسی میکنیم.۱. دروغ بستن بر خداوند (أعظم الكذب)بزرگترین نوع دروغ، نسبت دادن سخنی به خداوند بدون علم و دلیل است.خداوند متعال میفرماید:[ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا ]«چه کسی ستمکارتر از آن است که بر خدا دروغ ببندد؟»📖 سوره انعام، آیه ۲۱○ این دروغ شامل مواردی مانند:حلال شمردن حرام،حرام شمردن حلال،نسبت دادن حکمی به دین بدون دلیل،و سخن گفتن درباره خدا بدون علم است.● امام قرطبی میگوید:«این آیه نشان میدهد که دروغ بستن بر خدا از بزرگترین ظلمهاست؛ زیرا موجب گمراهی بندگان میشود.»📚 منبع: قرطبی، الجامع لأحكام القرآن، ذیل آیه.۲. دروغ بستن بر رسول خدا ﷺپیامبر اکرم ﷺ فرمودند:«مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ.»«هر کس عمداً بر من دروغ ببندد، جایگاه خود را در آتش آماده کند.»📚 منابع:صحیح بخاری، حدیث ۱۲۹۱.صحیح مسلم، حدیث ۳.○ به همین دلیل، محدثان مسلمان قرنها برای بررسی صحت احادیث تلاش کردند تا هیچ سخن نادرستی به پیامبر ﷺ نسبت داده نشود.۳. شهادت دروغپیامبر ﷺ فرمودند:«أَلَا وَقَوْلُ الزُّورِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ.»«آگاه باشید! گفتار دروغ و شهادت دروغ (از بزرگترین گناهان است).»○ راوی میگوید: پیامبر ﷺ آنقدر این جمله را تکرار کردند که آرزو کردیم کاش دیگر ادامه ندهند.📚 منابع:صحیح بخاری، حدیث ۲۶۵۴.صحیح مسلم، حدیث ۸۷.○ شهادت دروغ میتواند حق بیگناهی را ضایع و جان، مال یا آبروی انسانها را نابود کند.۴. سوگند دروغ (یمین غموس)سوگندی که انسان آگاهانه و به دروغ برای تصاحب حق دیگران یا فرار از مسئولیت یاد میکند، در فقه اسلامی «یمین غموس» نامیده میشود؛ یعنی سوگندی که صاحبش را در گناه و سپس در آتش فرو میبرد.رسول خدا ﷺ فرمودند:«از گناهان کبیره بپرهیزید...»و از جمله آنها سوگند دروغ را ذکر کردند.📚 منابع:صحیح بخاری، حدیث ۶۶۷۵.صحیح مسلم، احادیث مربوط به «اليمين الغموس».۵. دروغ در معاملهرسول خدا ﷺ فرمودند:«اگر فروشنده و خریدار راست بگویند و عیب کالا را آشکار کنند، معاملهشان با برکت میشود؛ و اگر دروغ بگویند و عیب را پنهان کنند، برکت معامله از بین میرود.»📚 منابع:صحیح بخاری، حدیث ۲۰۷۹.صحیح مسلم، حدیث ۱۵۳۲.○ چه بسیار ثروتهایی که با دروغ به دست میآیند، اما برکت و آرامش از آنها گرفته میشود.۶. دروغ در شوخیبعضی تصور میکنند دروغ برای خنداندن دیگران اشکالی ندارد؛ اما پیامبر ﷺ فرمودند:«وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ.»«وای بر کسی که برای خنداندن مردم دروغ میگوید؛ وای بر او، وای بر او.»📚 منابع:سنن ابوداوود، حدیث ۴۹۹۰.سنن ترمذی، حدیث ۲۳۱۵ (حسن).پیام ■ همه دروغها ناپسندند، اما قرآن و سنت به ما میآموزند که برخی از آنها، مانند دروغ بستن بر خدا و رسول، شهادت دروغ و سوگند دروغ، از بزرگترین گناهان کبیرهاند و آثارشان تنها به شخص دروغگو محدود نمیشود، بلکه ایمان، عدالت و امنیت جامعه را نیز تهدید میکند.پس مؤمن، پیش از آنکه سخنی بر زبان آورد، از خود میپرسد:«آیا این سخن، حقیقت است؟ و آیا خداوند از گفتن آن راضی است؟»👇👇👇@sedaye_ahle_sonnat