🤔ئایا حەواڵە بە قەرز درووستە.؟ 🤔 ئایا گۆڕینەوەی پارە بە پارە بە چ مەرجێک ڕەواو درووستە.؟🤔 حوکمی کڕی…

🤔ئایا حەواڵە بە قەرز درووستە.؟ 🤔 ئایا گۆڕینەوەی پارە بە پارە بە چ مەرجێک ڕەواو درووستە.؟🤔 حوکمی کڕین و فرۆشتنی بازاڕى دۆلارەکەى ئەمرۆ.!ئەم جۆرە کڕین و فرۆشتنە بە پێی ئەم مەرجانەى خوارەوە نەبێ دروست نییە..(1) (التقابض قبل الافتراق بالأبدان بين المتعاقدين). واتە: وەرگرتنى جۆرى هەردوو پارە لەلایەن کڕیارو فرۆشیارەوە پێش ئەوەى لە یەک جیا ببنەوە.(2) (التماثل عند اتحاد الجنس). واتە: وەک یەک بن بەبێ زیادو کەم، ئەگەر یەک رەگەز (جنس) بوون.(3) (أن لايكون فيه خيار شرط). واتە: نابێ مەرج بۆ پەشیمان بوونەوە دا بنرێ.(4) (التنجيس فى العقد). واتە: جێبەجێکردنى کڕین و فرۆشتنەکە دەست بەجێ و بێ دواکەوتن و ماوەبێ، واتە: نابێ ماوەى داهاتووى بۆ دیارى بکرێ، بە بەڵگەى ئەم فەرموودانەى خوارەوە:1) مالیکى کوڕی ئەوسی کوڕی حەدەسان دەڵێ: رۆژێک لە بازار ڕووم کردە خەڵکەکەو وتم: کێ ئەم درهەمانەم بۆ ئەگۆرێتەوە، تەڵحەى کوڕی عبدالله لەو کاتەدا لاى عومەرى کوڕی خەتتاب بوو، پێی وتم: ئاڵتوونەکەى خۆتمان بدەرێ کاتێک خادمەکەمان هاتەوە ئێمەش زیوەکەى خۆمان دەدەین بە تۆ، عومەر فەرمووى: سوێند بەخوا ئەبێ دەست بەجێ ئاڵتوونەکەت وەرگریت و زیوەکەیشی بدەیتێ، یان ئەبێ ئاڵتوونەکەى بدەیتەوە، چونکە پێغەمبەر ﷺ فەرمووى: گۆڕینەوەى زیو بە زێڕ ریباو سوودە، ئەگەر لە یەک کاتا بە یەک نەدرێ و دەست بەجێ نەبێ، وە گەنم بە گەنم سوودو ریبایە ئەگەر لە یەک کاتدا بە یەکترى نەدرێ و دەست بەجێ نەبێ، وە جۆ بە جۆ سوودە ئەگەر لە یەک کاتا بە یەکترى نەدرێ و دەست بە جێ نەبێ، وە خورما بە خورما سوودو ریبایە ئەگەر لە یەک کاتدا بە یەکترى نەدرێ و دەست بە جێ نەبێ. (صحيح مسلم، كتاب المساقاة، باب الصرف وبيع الذهب بالورق نقدا، حديث : ‏3053‏).2) سوفیانى کوڕی عویەینە لە عومەرەوە ئەویش لە ئەبی مینهالەوە بۆی گێراینەوەو وتى: شەریکەکەم پارەیەکى بە قەرز فرۆشت تا کاتى حەج کردن، جا ئەو کاتە ئەویش شتەکەى خۆیی بداتێ، دوایی هات بۆلام و بۆی گێرامەوە، منیش وتم: ئەم جۆرە کڕین و فرۆشتنە ڕەوا نیە، شەریکەکەشم وتى: من لە بازاردا ئەم کارەم کردووەو کەسیش قسەى نەکرد، بۆیە منیش چووم بۆلاى (بەرائی کوڕی عازب) لەو بارەوە پرسیارم لێکردو ئەویش وتى: کاتێک پێغەمبەر ﷺ هاتە مەدینە، ئێمە ئەم جۆرە گۆرینەوەمان دەکردو ئاڵتونمان دەفرۆشت بە زیو بە قەرز، پێغەمبەریش ﷺ فەرمووی: ئەوەى لە یەک کاتا بە یەک بدرێ و دەست بەجێ بێت حەرام نیە، وە ئەوەى بۆ ماوەیەک بیفرۆشێ ئەوە ریبایەو حەرامە.وە هەروەها وتى بچۆ پرسیار لە (زەیدى کوڕی ئەرقەم) بکەو ئەو لە من زانا ترە، وە ئەم جۆرە کڕین و فرۆشتنەى زیاتر کردووە، ئەویش بە هەمان شێوە وتى: فرۆشتن یان گۆرینەوەى زیو بە ئاڵـتون بە قەرز حەرامە، کورتەی فەتوا/ جا کەوابوو فرۆشتنى پارەى عێراقی بە قەرز بە تمەن یان بە دۆلار حەرامە، یان هەر عوملەیەکی تر بەو مەرجانەی سەرەوە نەبێت درووست نیە لەبەر گۆڕانى نرخى پارەکان لە ماوەیەکى کەمدا، بەتایبەت ئەمرۆ کە بەهۆی زۆرێک لە هۆکارە سیاسییە جیهانییەکانەوە نرخى پارەکان دەگۆردرێن، بە بەڵگەى ئەو فەرموودانەى باسمان کردن، لەو لایشەوە ئەو دوو کەسە یەکێکیان زووتر دەگا بە کەڵک و سوودى خۆی، ئەویش لە شەریعەتدا ڕیگە نەدراوە. (رواه البخاري/ 2060 – ومسلم/ 11، 18-19).سەرچاوەکان: نصب الراية: ج4/ 56، ونيل الاوطار: 5/369، البدائع: ص 216-219، والدر المختار ورد المحتار: 245-246.). والله أعلم.وەڵامدانەوەی/ مامۆستا مەلا ئەحمەد كاكە مەحموودسەرچاوە: ماڵپەڕی مامۆستا مه‌لا ئه‌حمه‌د کاکه مه‌حموود#_شیخ_احمد_کاکە_محمود📚پڕۆژە بانگەوازییەکانی شێخ احمد کاکە محمود رحمه الله.پێگەکانی "شێخ احمد کاکە محمود": 🌐 تێلیگرام 🌐 فەیسبووک 🌐 یوتیووب 🌐 ئینستاگرام 🌐 تویتەر 🌐 تیک تۆک 🌐 ماڵپەڕ ١ 🌐 ماڵپەڕ ٢@ahmadkakmahmood